Copyright: Jeżyk Software © 1998


Co to za program

1.	Program Mała Biblioteka przeznaczony jest dla niewielkich bibliotek (do 40 tys. książek) lub użytkowników indywidualnych, którzy chcieliby uporządkować swoją bibliotekę domową jak również kasety audio, video itp.

2.	Program został specjalnie zaprojektowany dla osób, które nie mają doświadczenia w pracy z komputerem, dlatego jest wyjątkowo przyjazny dla użytkownika i wygodny w obsłudze. Informacje od bibliotekarzy, którzy pracowali z naszym programem pozwoliły na dalsze jego usprawnienia ułatwiające ich pracę.

3.	Program automatyzuje pracę w bibliotece czyniąc ją łatwiejszą i bardziej efektywną. Pozwala na sprawniejszą obsługę czytelników.

4.	Program prowadzi pełną dokumentację pracy biblioteki rejestrując wszystkie niezbędne informacje o wypożyczonych książkach i czytelnikach, którzy je wypożyczyli.

5.	Program generuje czytelne raporty pozwalające zorientować się w pracy biblioteki, np. wydrukować listę czytelników, którzy zwlekają z oddaniem książek ponad wyznaczony termin.

6.	Program tworzy w sposób automatyczny karty biblioteczne dla podanych książek. Informacje zawarte na kartach można w dowolny sposób formatować tak aby ich układ dostosować do własnych potrzeb, np. w formie etykiety z exlibrisem.

7.	Program został wyposażony w szeroki system zabezpieczeń przed utratą danych. Dzięki temu nawet awaria komputera nie musi prowadzić do utraty danych.

8.	Do pakietu dołączony jest program, który można uruchomić na komputerach udostępnionych czytelnikom. Dzięki niemu będą oni mogli przeglądać katalog książek,  wyszukiwać potrzebne im informacje a nawet orientować się, czy dana książka jest dostępna, czy wypożyczona.

9.	Program pracuje pod kontrolą Windows 95, 98, NT


Minimalne
Minimalne wymagania sprzętowe

Wymagania sprzętowe dla programu Mała Biblioteka są ściśle uzależnione od wielkości obsługiwanych baz danych czyli, w praktyce, liczby zawartych w nich opisów książek. Wymienione poniżej charakterystyki sprzętu dotyczyć będą bazy zawierającej około 10 tys. książek.

Najważniejszym parametrem jest pojemność i szybkość dysku twardego. Baza danych zawierająca 10 tys. książek zajmie na nim około 15 MB. Można liczyć ok 1,5 MB na 1000 książek. W przypadku większej ilości użytkowników biblioteki (czytelników) wielkość tą trzeba powiększyć.  Należy również wziąć pod uwagę miejsce na dysuku (lub innych nośnikach) służące do składowania kopii zapasowych przechowywanych danych. Sam program wraz z instrukcją i  systemem pomocy zajmuje 10 MB.

Równie istotnym elementem komputera, który znacząco wpływa na efektywność pracy z programem jest pamięć operacyjna. Wielkość pamięci umożliwiająca wygodną pracę to 32 MB. Rozbudowanie pamięci do 64 MB znacząco przyspieszy działanie programu.

Szybkość procesora nie odgrywa aż tak istotnej roli. W praktyce procesor Pentium 100 MHz jest wystarczający.


Wersja
Wersja demonstracyjna

Demonstracyjna wersja programu zawiera jedno ograniczenie - liczbę obsługiwanych książek - do 500. Po osiągnięciu tej ilości wpisów program odmówi dalszego powiększania bazy danych. Oczywiście możliwe jest dalsze zarządzanie i powiększanie tej samej bazy książek używając komercyjnej wersji programu.

W wersji demonstracyjnej bazy danych zawierają przykładowe dane: książki, użytkowników, fiszki itd. dzięki czemu łatwiej zapoznać się z funkcjonowaniem i możliwościami programu. Przed przystąpieniem do właściwego użytkowania należy bazy wyczyścić za pomocą modułu: Usuwanie Baz Danych, który jest dostępny w menu Narzędzia.


Główne moduły
Główne moduły programu

Program Mała Biblioteka cechuje budowa modułowa. Oznacza to, że większość jego funkcji rozdzielonych jest pomiędzy moduły, które choć ze sobą współpracują są od siebie niezależne.

Główne moduły zorganizowane są w postaci zakładek widocznych w głównym oknie programu. Są to:

•	Zakładka "Wypożyczanie"

•	Zakładka "Wypożyczenia"

•	Zakładka "Użytkownicy"

•	Zakładka "Książki"

•	Zakładka "Archiwum"

•	Zakładka "Fiszki"


Zakładka
Zakładka "Wypożyczanie"

Zakładka ta służy do wypożyczania i przyjmowania książek od użytkowników biblioteki. W jaki sposób to się odbywa? Gdy użytkownik (czyli osoba zapisana do naszej biblioteki) przyjdzie wypożyczyć książkę wybieramy jego nazwisko z listy Nazwisko i imię znajdującej się w segmencie Użytkownik  (po lewej stronie okna). Nazwiska uporządkowane są alfabetycznie dlatego łatwo jest je odnaleźć. Ułatwić szukanie możemy sobie naciskając klawisz z pierwszą literą nazwiska co automatycznie ustawi listę na nazwisko zaczynające się od tej litery.

Gdy wybierzemy  nazwisko użytkownika w tabelce Książki wyświetlone zostaną wszystkie książki jakie są aktualnie wypożyczone przez tego konkretnego człowieka. Jeśli nie wypożyczył on z naszej biblioteki jeszcze żadnej książki tabelka pozostanie pusta. Jeśli użytkownik ma zamiar zwrócić do biblioteki którąś z pożyczonych książek wybieramy ja z tabelki i klikamy przycisk Przyjmij książkę. Program poprosi o potwierdzenie zwrotu książki i ta właśnie książka zniknie z tabelki.

W przeciwnym wypadku  — gdy chcemy wypożyczyć książkę wpisujemy jej sygnaturę w polu Sygnatura w segmencie Książka wypożyczana i klikamy przycisk Szukaj. Gdy wszystko przebiegnie pomyślnie w polach Autor i Tytuł pojawi się autor i tytuł książki którą wypożyczamy. Może też pojawić się komunikat, że taka książka nie istnieje (gdy nie ma jej w naszej bazie książek) lub że została już wypożyczona przez innego użytkownika, którego nazwisko zostanie podane. Gdy udało się nam odnaleźć książkę klikamy przycisk Wypożycz książkę i... to wszystko. Książka pojawi się w tabelce Książki jako książka znajdująca się w posiadaniu użytkownika.

Patrz także:

Zakładka "Wypożyczenia"

Zakładka "Archiwum"


Zakładka
Zakładka "Wypożyczenia"

Ta zakładka zawiera tabelkę (bazę danych) z listą  wszystkich wypożyczonych w naszej bibliotece książek. Poruszając się suwakami znajdującymi się po prawej stronie tabelki i w jej dolnej części możemy przeglądać wszystkie aktualne wypożyczenia, które zrealizowaliśmy w naszej bibliotece. Wypożyczenia są to po prostu wypożyczone książki do których dołączone zostały dane o dacie wypożyczenia oraz o osobie, która tą książkę wypożyczyła.


Zakładka
Zakładka "Użytkownicy"

Na zakładce tej znajdują się wszyscy użytkownicy (czyli klienci) biblioteki.


Zakładka "Książki"

Na zakładce tej znajdują się wszystkie książki znajdujące się w bibliotece. Za pomocą przycisków nad tabelką można wyszukiwać, dodawać, usuwać i edytować istniejące książki. Na tej zakładce zaczyna się również tworzenie fiszek.

Jeśli wyświetlanie książek trwa dosyć długo można tą operację skrócić przez wyłączenie wyświetlania ilości książek (ilość ta wyświetlana jest w lewym dolnym rogu). Należy wyczyścić pole Zawsze wskazuj liczbę rekordów w opcjach programu.


Zakładka
Zakładka "Archiwum"

Zakładka Archiwum udostępnia nam bazę zawierającą informacje o wszystkich książkach, które kiedykolwiek wypożyczyliśmy, a później zostały zwrócone do biblioteki. Możemy się tu dowiedzieć:

1.	kiedy książka została wypożyczona

2.	kiedy książka została zwrócona

3.	jaka jest sygnatura tej książki

4.	jak nazwała się osoba, która wypożyczyła książkę (użytkownika)

5.	kto książkę przyjął, czyli nazwisko operatora programu, który odbierał od użytkownika książkę

Informacje zawarte w tej bazie mogą być przydatne ze względów statystycznych, np. ile książek pożyczyliśmy w ciągu ostatniego miesiąca, które książki wypożyczane są najchętniej, które książki przetrzymywane są najdłużej, kto notorycznie przekracza termin zwrotu książek itp. Informacje te pomagają również rozwiązywać różne sytuacje wyjątkowe np. użytkownik twierdzi, że książkę oddał, a na półce jej nie ma. Wystarczy wtedy zerknąć do archiwum aby stwierdzić, czy winny jest użytkownik, który książki nie oddał, czy pracownik biblioteki, który odłożył ją na nienależne jej miejsce.


Co to są fiszki

Fiszki są to karty opisujące każdą książkę (inaczej nazywane kartami bibliotecznymi). Fiszki wyświetlane są na zakładce Fiszki. Program Mała Biblioteka dostarcza wygodnych narzędzi do tworzenia fiszek.


Tworzenie Fiszek

W jaki sposób tworzy się fiszki? Procedura tworzenia fiszek sprowadza się do trzech punktów:

1. Wybrania odpowiednich książek, dla których chcemy utworzyć fiszki (wybieramy je za pomocą przycisku "Wybieraj").

2. Wybrania skryptów, według których fiszki będą tworzone w oknie pt. Rodzaje fiszek

3. Zmodyfikowania i zatwierdzenia automatycznie utworzonych fiszek w oknie pt. Generowanie fiszek


Generowanie fiszek

W oknie tym wyświetlane są automatycznie utworzone (według zadanego skryptu) fiszki, które po dalszej obróbce możemy zaakceptować — zostaną wtedy zapisane do bazy danych fiszek (przycisk Akceptuj)  lub odrzucić (przycisk Pomiń). Powyżej utworzonej automatycznie fiszki znajduje się pięć przycisków, które są zapewne wszystkim znane z edytorów tekstu. Jak tam tak i tu służą one do ustalenia wyrównywania akapitu oraz do wytłuszczania i podkreślania tekstu. Przyciski te są szczególnie przydatne wtedy gdy fiszka utworzona w sposób automatyczny zawiera błędy i musimy własnoręcznie dokonać w niej poprawek.

Po prawej stronie okna znajdują się dwa przyciski: Pokaż książkę i Przerwij. Pierwszy z nich umożliwia zapoznanie się z danymi przypisanymi do danej książki (według których została utworzona dana fiszka). Drugim przycisk jest przydatny gdy zmęczeni tworzeniem i poprawianiem fiszek zechcemy przerwać cały proces ich tworzenia i wrócić do głównego okna programu.


Rodzaje fiszek

W oknie tym możemy wybrać rodzaje szablonów, według których utworzone zostaną fiszki. Wiadomo, że istnieją różne rodzaje fiszek w zależności od tego co opisują i/lub do jakiego katalogu należą. Inaczej wyglądają np. fiszki z katalogu rzeczowego, inaczej z katalogu alfabetycznego. Najlepiej wybrać wszystkie wtedy można się naocznie przekonać jaką fiszkę tworzy dany skrypt. Rodzaje szablonów wyświetlone są w ramce pt. Skrypty, z wg. których zostaną utworzone fiszki. Aby wybrać dany skrypt należy kliknąć na kratkę znajdującą się po lewej stronie jego nazwy tak aby pojawił się w niej znak "v".

Domyślnie włączona jest opcja, dzięki której zostaną utworzone karty biblioteczne z tych książek, które wyświetlane są w tabeli. Może jednak się tak zdarzyć, że interesuje nas tylko kilka książek, których sygnatury znamy. Można w takim przypadku zaznaczyć opcje: Książki o następujących numerach sygnatur i do poniższego pola wpisać numery sygnatur książek rozdzielone przecinkami.

Po kliknięciu przycisku Ok rozpocznie się proces generowania fiszek.

Patrz także:

Skrypty


Zakładka "Fiszki"

Zakładka ta służy do zarządzania bazą fiszek. Baza ta jest na początku pusta i tylko od nas zależy czy zechcemy ją wypełnić stworzonymi przez nas fiszkami. Utworzone fiszki przechowuje się w tej bazie i w każdym momencie można je wydrukować bądź poprawić.

Patrz także:

Tworzenie Fiszek


Skrypty

Skrypty są to programy (innymi słowy przepisy) napisane w bardzo prostym języku zrozumiałym dla komputera (mamy nadzieję, że dla ludzi także) według których program Mała Biblioteka tworzy fiszki. Inaczej mówiąc skrypt jest to przepis na to, jak z informacji o książce (zapisanych w bazie danych książek) stworzyć fiszkę. Dzięki stworzeniu nowych, lub modyfikacji starych skryptów możemy zautomatyzować proces tworzenia kart bibliotecznych tak, by generowane fiszki wymagały od nas jak najmniej modyfikacji i były zgodne z regułami tworzenia kart bibliotecznych panującymi w naszej bibliotece.

Język, w którym pisze się skrypty jest bardzo prosty. Aby się go nauczyć wystarczy przeanalizować skrypty już istniejące i oczywiście  trochę poćwiczyć. Do nauki tego języka  oraz do tworzenia skryptów służy specjalny moduł tworzenia skryptów.


Tworzenie skryptów

Tworzenie skryptów jest czynnością wykonywaną w specjalnie do tego stworzonym module o tym samym tytule. Dostęp do niego uzyskujemy wybierając menu Program/Tworzenie skryptów. Moduł tworzenia skryptów składa się z trzech zakładek: Skrypt, Dane i Fiszka.

Patrz także:

Skrypty


Tworzenie skryptów
Tworzenie skryptów - zakładka "Fiszka"

Zakładka ta zawiera tylko obszar, w którym ma być tworzona przykładowa fiszka. Fiszka ta jest przykładowa tzn., że nie zostanie nigdzie zapisana, ani zapamiętana i posłuży nam tylko do prezentowania rezultatów działania naszego skryptu. Przykładowa fiszka nie jest bardzo dokładną kopią (pomijając różnice danych) fiszki utworzonej przez skrypt. Ma ona charakter orientacyjny, pomocniczy w tworzeniu skryptu. Jak dana fiszka wyglądać będzie naprawdę dowiedzieć można się dopiero po jej utworzeniu i skorzystaniu z komendy podglądu na zakładce Fiszki.

Patrz także:

Tworzenie Skryptów


Tworzenie skryptów
Tworzenie skryptów - zakładka "Dane"

Na tej zakładce znajdują się przykładowe dane opisujące abstrakcyjną książkę. Dane również posłużą do testowania naszego skryptu. Możemy je modyfikować i w ten sposób reorganizować warunki pracy skryptu by mogliśmy przetestować go w różnych sytuacjach.

Patrz także:

Tworzenie skryptów


Tworzenie skryptów
Tworzenie skryptów - zakładka "Skrypt"

Jest to główna zakładka okna i na niej tworzymy nowy skrypt, lub modyfikujemy stare. W centrum okna znajduje się duże pole edycyjne w którym piszemy tekst skryptu w specjalnie do tego celu stworzonym języku. Powyżej niego znajduje się pole do wpisywania tytułu skryptu. Każdy skrypt ma swój tytuł, według którego możemy go zidentyfikować. Tytuł, który tu wpiszemy ukaże się również w oknie, które zobaczymy po naciśnięciu przycisku Utwórz Fiszki.

Dostępne przyciski przedstawione na ilustracji obok spełniają istotne funkcje w czasie tworzenia skryptu. Opisane są kolejno od lewej do prawej.

1.	Nowy skrypt — klikamy go gdy chcemy rozpocząć tworzenie nowego skryptu.

2.	Otwórz — służy do wczytywania już istniejących skryptów

3.	Zapisz — używamy go aby zapisać skrypt, który stworzyliśmy, albo zmodyfikowaliśmy. Zawsze należy zapisywać skrypt zanim wyjdzie się z tego okna gdyż w przeciwnym wypadku ulegnie on wymazaniu.

4.	Utwórz fiszkę — najważniejszy przycisk — uruchamia nasz skrypt i powoduje utworzenie fiszki, która automatycznie zostanie utworzona i wyświetlona na  zakładce Fiszka.

5.	Zamknij — pozwala na opuszczenie okna.

Znajdujące się u dołu okna (w belce statusu) dwa pola wyświetlają następujące informacje: pierwsza — w jakiej linii pola edycyjnego skryptu aktualnie znajduje się kursor — co jest przydatne gdy ukaże się nam komunikat błędu zawierający numer linii kodu w jakiej błąd wystąpił, druga to oznaczenie "zmodyfikowany" w sytuacji gdy tekst skryptu został zmodyfikowany.

Po prawej stronie znajdują się dwie listy umieszczone na zakładkach: rozkazy i pola będące głównymi składnikami języka skryptów. Wystarczy dwukrotnie kliknąć na danym elemencie listy by przenieść go do pola edycyjnego.

Patrz także:

Tworzenie skryptów


Język skryptu

Język skryptu jest specjalnie skonstruowanym językiem służącym do generowania fiszek. Wszystkie jego instrukcje wraz z komentarzem dostępne na zakładkach znajdujących się z prawej strony okna pt. Tworzenie skryptów. Na zakładce rozkazy znajdują się rozkazy jakie można użyć wraz z komentarzem, natomiast na zakładce pola znajdują się rozpoznawane przez program pola bazy danych opisującej książki. Aby wstawić rozkaz lub pole do skryptu należy dwukrotnie kliknąć na wybranym poleceniu.


Język skryptu - Pola

Nazwa pola jest najczęściej identyczna z nazwą pola jakie występuje w bazie danych. Poza tym kilka pól (Instytucja, Administrator, Adres) reprezentuje informacje ogólne dotyczące tego, kto użytkuje program i ich zawartość modyfikować można w oknie Opcje. Aby program rozpoznał dany wyraz jako nazwę pola poprzedzony jest on znakiem "%". Jeśli podamy błędną nazwę pola, tzn. nieistniejącą w bazie danych ani w oknie Opcje, program zakomunikuje nam o tym. Nazwy pól oraz inne instrukcje możemy wstawiać za pomocą list znajdujących się na  bocznych zakładkach w oknie Tworzenie Skryptów lub wpisywać ręcznie.

Patrz także:

Język skryptu


Język skryptu -
Język skryptu - Rozkazy

Rozkazy języka skryptów możemy dla przejrzystości oraz ze względu na ich funkcję podzielić na kilka grup:

•	Rozkazy z grupy wstawianie

•	Rozkazy z grupy formatowanie

•	Rozkazy z grupy instrukcje warunkowe

•	Pozostałe rozkazy

Patrz także:

Język skryptu


Rozkazy z grupy
Rozkazy z grupy "formatowanie"

Rozkazy z tej grupy służą — jak sama nazwa wskazuje — do formatowania tekstu czyli nadania mu takiego wyglądu jaki chcemy uzyskać. Rozkazy z tej grupy opisane są w poniższej tabelce. W kolumnie rozkaz i składnia występuje  znak specjalny: # — oznacza on liczbę jaką należy wpisać po rozkazie fr.

rozkaz i składnia	znaczenie	opis

fc	centruj akapit	centruje akapit (wiersz)

fr	wyrównaj do prawej	wyrównuje akapit do prawego marginesu

fl	wyrównaj do lewej	wyrównuje akapit do lewego marginesu

fb	włącz pogrubienie	włącza pogrubienie — od tej pory cały wstawiany

 	tekst będzie pogrubiony aż do momentu gdy

użyjemy rozkazu fnb

fnb	wyłącz pogrubienie	wyłącza pogrubienie

fu	włącz podkreślenie	włącza podkreślenie

fnu	wyłącz podkreślenie	wyłącza podkreślenie

fa	od akapitu	wstawia akapit tzn., że tekst wprowadzony po

tym rozkazie będzie pisany od akapitu czyli z

 	wcięciem

fr #	rozmiar znaków	ustawiamy rozmiar znaków np. fr 14 spowoduje

że tekst wprowadzony po tym rozkazie będzie

napisany czcionką o wielkości 14 punktów.

Patrz także:

Język skryptu


Rozkazy z grupy
Rozkazy z grupy "wstawianie"

Rozkazy z grupy wstawianie służą do wstawiania pól lub ich fragmentów. W poniższej tabelce znajduje się opis rozkazów z tej grupy. W kolumnie rozkaz i składnia występują dwa znaki specjalne: # — oznacza liczbę, natomiast  $ — oznacza tekst, może być to zwykły tekst ujęty w cudzysłowy lub nazwa pola.

rozkaz i składnia	znaczenie i opis

w $	wstaw — wstawia pole lub tekst np. w %autor lub w "[red.]"

wp $	wstaw podkreślając — wstawia pole lub tekst podkreślając je

jednocześnie

wppw $	wstaw podkreślając pierwszy wyraz — wstawia pole lub tekst

podkreślając jednocześnie pierwszy wyraz pola lub tekstu

wppl  $ 	wstaw podkreślając pierwszą literę — wstawia pole lub tekst

podkreślając jednocześnie pierwszą literę pola lub tekstu

ww #, $	 	wstaw wyraz — wstawia wyraz pola lub tekstu, którego numer

podany jest zaraz za rozkazem np.: ww 2, %autor wstawi drugi

wyraz pola autor, czyli prawdopodobnie imię autora

wwppl #, $	wstaw wyraz podkreślając pierwszą literę — działanie tego

rozkazu jest identyczna jak rozkazu ww z tym, że wstawiany

wyraz będzie miał podkreśloną pierwszą literę

nl	nowa linia — powoduje wstawienie znaku końca akapitu — tak

jak naciśnięcie Enter w edytorach tekstu

Patrz także:

Język skryptu


Pozostałe rozkazy

Specyficznym rozkazem użytym tylko w jednym skrypcie jest rozkaz logo. Pozwala on na wstawienie obrazka będącego logo instytucji użytkującej program w prawy górny róg fiszki. To jaki obrazek będzie  drukowany, a także inne dane można ustalić w oknie Opcje. Dzięki temu rozkazowi i skryptowi o nazwie "ekslibris" można drukować nie tylko karty biblioteczne ale również naklejki mające formę właśnie ekslibrisu, które można przykleić do okładki książki.

Ostatnim rozkazem, który nie robi nic, ale jest niezbędny w każdym języku programowania jest rozkaz komentarza. Komentarz można umieścić w dowolnej, osobnej linii może zawierać dowolny tekst, musi być jednak poprzedzony znakiem apostrofu: "'".

Patrz także:

Język skryptu


Rozkazy z grupy
Rozkazy z grupy "instrukcje warunkowe"

Do tej grupy należą te rozkazy które służą od organizowania (wykonywania lub pomijania) pozostałych rozkazów. Mechanizm ten umożliwia nam dostosowanie tworzonej fiszki do ilości i jakości danych zawartych w bazie, np.: koniecznym jest zorientowanie się z iloma autorami książki mamy do czynienia i w zależności od tego odpowiednie modyfikowanie fiszki.

Zasada działania instrukcji warunkowej, na przykładzie instrukcji jpp ("jeśli pole puste") przedstawiona jest na poniższym schemacie:

jpp pole

...

instrukcje

...

kj

Schemat wykonywania powyższego rozkazu jest następujący: Gdy program napotka instrukcje jpp sprawdza czy pole umieszczone po tym rozkazie jest puste, jeśli tak to wykonuje instrukcje zawarte między rozkazami jpp a kj ("koniec jeśli") jeśli nie, to pomija te instrukcje. Istnieje też bardziej rozbudowany wariant instrukcji warunkowej:

jpp pole

...

instrukcje 1

...

przeciwnie

...

instrukcje 2

...

kj

Schemat realizowania tego wariantu jest następujący: Program sprawdza czy pole znajdujące się po rozkazie jpp jest puste jeśli tak to zostaną wykonane instrukcje pierwsze (instrukcje 1 — między rozkazem jpp a wyrazem przeciwnie) gdy nie jest puste zostaną wykonane instrukcje drugie (instrukcje 2 — między rozkazem przeciwnie a kj). Wszystkie instrukcje warunkowe zostały opisane w poniższej tabeli. W kolumnie rozkaz i składnia występują dwa znaki specjalne: # — oznacza liczbę, natomiast  $ — oznacza tekst, może być to zwykły tekst ujęty w cudzysłowy lub nazwa pola.

rozkaz i składnia	znaczenie i opis

jpn $	jeśli pole niepuste — wykonuje rozkazy jeśli pole jest niepuste czyli

zawiera jakieś dane np. jpn %autor — wykona rozkazy poniżej jeśli pole

autor zawiera jakieś dane

jpp $	jeśli pole puste — wykonuje rozkazy jeśli pole jest puste

jwpn #, $	jeśli wyraz pola niepusty — wykonuje rozkazy jeśli wyraz pola

istnieje np.: jwpn 3, %autor można przetłumaczyć: "jeśli trzeci

wyraz pola autor istnieje" co może oznaczać, że jest więcej autorów

niż jeden

jwpp #, $	jeśli wyraz pola pusty — wykonuje rozkazy jeśli dany wyraz pola

nie istnieje

Patrz także:

Język skryptu


Wyszukiwanie

Okno to służy do tworzenia kwerend, czyli warunków jakie muszą spełniać rekordy aby zostały wyświetlone. W ten sposób informujemy program jakich informacji poszukujemy.

Po prawej ich stronie, nieco przyciemnione, znajdują się podpisy informujące o rodzaju przeszukiwań jakie są dostępne dla danej bazy danych. Mogą to być:

•	wyszukiwanie według autora

•	wyszukiwanie według  tytułu

•	wyszukiwanie według  sygnatury

•	wyszukiwanie według daty wypożyczenia książki

•	wyszukiwanie według daty zwrotu książki

•	wyszukiwanie według nazwiska wypożyczającego

•	wyszukiwanie według klucza tematycznego

Klikając, któryś z przycisków z żarówką spowodujemy, że dany rodzaj wyszukiwania uaktywni się (żarówka zaświeci się na żółto) i zostanie rozwinięty panel na którym można podać zapytanie. Można wybrać jeden rodzaj wyszukiwania lub kilka naraz. Wybrane zostaną te elementy listy, które spełniają wszystkie określone przez nas kryteria. Aby rozpocząć przeszukiwanie bazy klikamy przycisk Ok.


Wyszukiwanie
Wyszukiwanie według daty wypożyczenia lub zwrotu książki

Panel wyszukiwania daty składa się z listy określającej relacje wyszukiwania oraz pola daty z wpisaną datą. Lista relacji pozwala na wybranie sposobu w jaki program ma się ustosunkować do podanej daty. Dostępne są cztery sposoby:

•	w dniu — wybrane zostaną np. te książki, które zostały wypożyczone w podanym terminie

•	przed — wybrane zostaną np. te książki, które zostały wypożyczone przed podanym terminem

•	po — wybrane zostaną np. te książki, które zostały wypożyczone po podanym terminie

•	między — wybrane zostaną np. te książki, które zostały wypożyczone między podanymi terminami.

W ostatnim przypadku ukaże się nam jeszcze jedno pole w którym powinniśmy określić datę zamykającą przedział.

Aby określić datę w polu edycyjnym daty należy kliknąć na strzałkę znajdującą się po jego prawej stronie. Wyświetlony zostanie wtedy mały kalendarzyk, na którym wskazać możemy dzień, o który nam chodzi.

Patrz także:

Wyszukiwanie


Wyszukiwanie
Wyszukiwanie według autora, tytułu, nazwiska wypożyczającego

W pole edycyjne po prawej stronie żarówki wpisujemy nazwisko lub tytuł książki. Istotnym elementem tego rodzaju wyszukiwań jest użycie znaków specjalnych. Znaki specjalne służą do rozszerzenia zakresu wybieranych elementów. Nieco skomplikowany zwrot wyjaśnię na przykładach. Znak "*" — gwiazdka (uzyskujemy go przez naciśnięcie Shift i 8) służy do zastępowania jednej lub wielu liter. Co to znaczy? Jeśli wpiszemy *Kazimierz to zostaną wybrane wszystkie książki, których autor ma na imię Kazimierz, gdyż nazwisko zastąpiliśmy gwiazdką. Gdy w polu tytuł umieścimy wzorzec *psychologia* to zostaną wybrane wszystkie książki, w których tytule znajduje się to słowo. Gdybyśmy napisali psychologia — bez gwiazdek. Wybrane byłyby tylko te książki, których tytuł brzmi: "psychologia" i nie zawiera żadnych innych wyrazów.

Oprócz znaku gwiazdki istnieje jeszcze jeden znak specjalny, jest nim pytajnik — "?".  Pytajnik zastępuje jedną literę — obojętnie jaką. Znaczy to że wzorzec "k?t" odpowiada wyrazom: kąt, kat, kot.

Patrz także:

Wyszukiwanie


Wyszukiwanie
Wyszukiwanie według sygnatury

Panel wyszukiwania sygnatury składa się z listy określającej relacje wyszukiwania oraz pola edycyjnego. Lista relacji pozwala na wybranie sposobu w jaki program ma się ustosunkować do podanej sygnatury. Dostępne są cztery sposoby:

•	mniejsza — wybrane zostaną  te książki, które posiadają sygnaturę mniejszą od podanej

•	większa — wybrane zostaną  te książki, które posiadają sygnaturę większą od podanej

•	równa — wybrana zostanie ta książka, której sygnatura jest równa podanej

•	w przedziale — wybrane zostaną te książki, których sygnatury mieszczą się w podanym przedziale (włącznie)

W ostatnim przypadku ukaże się nam jeszcze jedno pole w którym powinniśmy określić sygnaturę zamykającą przedział.

Patrz także:

Wyszukiwanie


Wyszukiwanie
Wyszukiwanie według klucza tematycznego

W przypadku tego rodzaju wyszukiwania mamy do dyspozycji dwa rodzaje postępowania. Pierwszy polega na ręcznym wpisaniu klucza rozdzielając podklucze znakiem '/'. Drugi — znacznie łatwiejszy polega na wybraniu klucza z listy kluczy. Aby z tego sposobu skorzystać klikamy na przycisk Zmień. Ukaże się nam wtedy okno zawierające hierarchiczną strukturę kluczy zawartych w naszej bazie. Po drzewie tym poruszamy się klikając dwukrotnie na nierozwiniętej gałęzi, która rozwijając się umożliwi nam dalsze przemieszczanie się w jej obrębie. Gdy wybierzemy dany klucz klikamy na przycisk Ok.

Patrz także:

Wyszukiwanie


Hasło dostępu

Zaraz po uruchomieniu programu Mała Biblioteka ukazuje się okienko, w którym program prosi o podanie hasła-identyfikatora. Hasło to jest Twoim kluczem umożliwiającym posługiwanie się programem. Nikt, kto nie zna klucza nie będzie mógł go uruchomić — nawet Ty jeśli zapomnisz swoje hasło utracisz dostęp do programu. Dlatego wybierz takie hasło, którego jesteś pewien, że nie zapomnisz. Dla pewności, przy pierwszym wpisywaniu klucza, program prosi o powtórzenie hasła. Dopiero gdy oba hasła będą identyczne uzna, że zostały poprawnie wpisane. Osoba, która pierwsza uruchamia program zostaje administratorem programu

Patrz także:

Hasła — przegląd

Lista Haseł-Identyfikatorów


Hasła - przegląd

System haseł służy w programie Mała Biblioteka do zabezpieczenia go przed dostępem niepowołanych osób, które mogłyby zniszczyć lub sfałszować zawarte w nim informacje. Dlatego każdy pracownik biblioteki powinien posiadać własny niepowtarzalny hasło-identyfikator. Swojego hasła nie powinien ujawniać nikomu (z wyjątkiem administratora systemu, który i tak ma do niego dostęp). Z hasłem związane jest nazwisko pracownika biblioteki, które dopisywane jest do danych w czasie wypożyczania i zwracania książki. W ten sposób wiadomo kto wypożyczył i kto przyjął daną książkę.

Dopisywanie i modyfikacja haseł operatorów programu dokonuje się w oknie pt. Lista Haseł-Identyfikatorów aby je wywołać należy wybrać menu Program/Hasła. Z funkcji tej może skorzystać tylko administrator programu.

Patrz także:

Hasło dostępu


Lista Haseł-
Lista Haseł-Identyfikatorów

Na formularzu tym znajduje się lista z identyfikatorami operatorów zarejestrowanych w programie wraz z ich nazwiskami Pola edycyjne Identyfikator, Nazwisko oraz pole opcji Prawa administratora służy do edycji zaznaczonych operatorów lub dopisywania nowych — przy użyciu przycisku Nowe hasło-identyfikator. Administrator może udzielić swoich praw również innym operatorom. Nie należy jednak z tej możliwości korzystać zbyt pochopnie gdyż możemy utracić kontrolę nad bezpieczeństwem baz danych. Tylko administrator ma prawo usuwać użytkowników i książki z bazy danych i tylko on ma wgląd w hasła innych operatorów.

Patrz także:

Hasła — przegląd

Hasło dostępu


Zmiana operatora w
Zmiana operatora w czasie działania programu

W sytuacji gdy w czasie działania programu Mała Biblioteka zmienia się operator np. jeden kończy, a drugi zaczyna swój dyżur powinien on zarejestrować się w programie aby nie pracować pod nazwiskiem innej osoby. Nazwisko osoby, która jest zarejestrowana jako ta, która aktualnie obsługuje program widnieje na belce tytułowej głównego okna programu. Aby dokonać zmiany operatora należy wybrać menu Program/Zmiana operatora. Program poprosi nowego operatora o wpisanie hasła i jeśli będzie ono poprawne program zarejestruje go jako aktualnego użytkownika programu (jego nazwisko ukaże się na belce tytułowej programu).


Co to jest raport?

Raport jest funkcją służącą do drukowania tych informacji, które aktualnie wyświetlone są w tabelce poniżej. Aby dokładnie kontrolować ilość i rodzaj wyświetlonych informacji (rekordów) wystarczy spojrzeć na belkę znajdującą się u dołu okna programu. W prawej jej części wyświetlana jest liczba wypożyczeń, a po prawej stronie opisany jest ich rodzaj. Może być tu więc proste "Wszystkie wypożyczone książki" lub, gdy skorzystaliśmy wcześniej z wybierania np.: "Wypożyczone książki, które zostały wypożyczone przed 20.09.97". W przypadku książek możemy wybrać rodzaj raportu.


Rodzaje raportów

W przypadku książek dostępne są trzy rodzaje raportów:

•	zwięzły,

•	nota bibliograficzna oraz

•	szczegółowy.

Różnią się one od siebie ilością informacji, a co za tym idzie również miejsca jakie poświęcone jest jednej książce.  Raport zwięzły jest najbardziej oszczędny i lakoniczny. Raport szczegółowy zawiera wszystkie dane przypisane w naszej bazie do książki. Raport typu nota bibliograficzna jest pośrodku i zawiera informacje charakterystyczne właśnie dla noty bibliograficznej.

Patrz także:

Raport


Jak dbać o bazę
Jak dbać o bazę danych biblioteki

Nawet wtedy gdy program zainstalowany jest na wysokiej jakości komputerze może zdarzyć się wypadek lub awaria, która spowoduje utratę danych np. może zostać zniszczona baza danych zawierająca wszystkie wypożyczenia. Jest to sytuacja bardzo groźna — w najlepszym wypadku nas przepisanie wszystkich danych z równolegle prowadzonego zeszytu, w najgorszym utrata tych książek, które nie zostałyby zwrócone. Aby maksymalnie ograniczyć możliwość wystąpienia takiej sytuacji należy stosować następujące zasady:

1.	Pod żadnym pozorem nie należy wyłączać komputera w czasie pracy systemu Windows, a tym bardziej w czasie działania programu Mała Biblioteka. Należy najpierw z niego wyjść, natomiast system zamknąć za pomocą komendy Zamknij System... z paska zadań.

2.	Należy stosować zasilacze awaryjne (UPSy), które w przypadku awarii zasilania podtrzymają dopływ prądu przez kilka minut co umożliwi wyjście z programu i wyłączenie komputera.

3.	Należy regularnie sprawdzać system na obecność wirusów renomowanym programem antywirusowym. Jednocześnie należy ograniczyć dostęp do komputera, na którym jest zainstalowany program nieupoważnionym do tego osobom, które mogłyby używać zakażonych dyskietek.

4.	Nawet najściślejsze przestrzeganie powyższych punktów nie uchroni nas w 100% procentach przed utratą danych, dlatego należy regularnie archiwizować (tworzyć kopię zapasową) wszystkie dane przechowywane w programie Mała Biblioteka.

Patrz także:

Usuwanie Problemów


Tworzenie kopii
Tworzenie kopii zapasowej

Aby wykonać kopię zapasową danych zawartych w programie wybieramy menu: Narzędzia/Archiwizacja...

Pierwszy z dwóch przycisków umieszczonych na wyświetlonym oknie służy właśnie do tworzenia kopii zapasowej danych biblioteki. Wystarczy go kliknąć i archiwizacja zostanie uruchomiona. W zależności od wielkości naszej biblioteki może to trwać od kilku sekund do kilkunastu minut. Opcja ta udostępniona jest wszystkim operatorom programu. Niestety aby opcja ta była tak nieskomplikowana pewne przygotowania musi poczynić administrator programu. Tylko on bowiem jest uprawniony do ustawienia opcji archiwizacji.


Opcje archiwizacji

Opcje te ukażą się po wybraniu menu: Narzędzia/Opcje Archiwizacji.... Ustawienia, które są tu przedstawione są domyślne tzn. że program automatycznie obiera je w czasie instalowania programu na komputerze.

Katalog archiwum to miejsce na dysku, w którym będą składowane skompresowane kopie bazy danych programu. Domyślnie jest on umieszczony w głównym katalogu programu. Lokalizację archiwum wpisujemy ręcznie lub (lepiej) korzystając z przycisku znajdującego się po prawej stronie.

Liczba kopii to ilość kopii danych utrzymywanych przez program. Gdy liczba ta wynosi siedem oznacza, że program będzie przechowywał siedem kopii danych z kolejnych archiwizacji. Gdy wykonamy ósmą archiwizację zostanie skasowana najstarsza kopia. Im więcej utrzymywanych kopii tym bezpieczniej może się bowiem okazać, że np. wczoraj zarchiwizowane dane również są uszkodzone i trzeba będzie przywrócić kopię np. z przedwczoraj. Przed ustawieniem liczby kopii należy uwzględnić nie tylko poziom wymaganego bezpieczeństwa lecz również ilość wolnego miejsca na docelowym dysku. Mimo iż pliki z bazą danych są kompresowane co sprawia iż zmniejszają one swoją objętość co najmniej 3 razy to i tak w przypadku dużych księgozbiorów ich wielkość liczona jest w megabajtach.

Moment archiwizacji jest opcją automatyzującą proces archiwizacji danych. Możliwe są trzy ustawienia. Pierwsze ustawienie — ręcznie — oznacza, że program nie będzie wykonywał kopii zapasowych jeżeli mu tego wyraźnie nie zlecimy. Zrobić to trzeba poprzez kliknięcie pierwszego przycisku na oknie przedstawionym na ilustracji wyżej.  Drugie ustawienie — zaraz po uruchomieniu programu — każe programowi zaraz po uruchomieniu pytać nas czy chcemy aby była wykonana kopia zapasowa bazy danych Biblioteki i gdy się zgodzimy kopia ta jest wykonywana. Ostatnie ustawienie różni się tylko tym od poprzedniego, że pytanie takie jest zadawane zaraz przed zamknięciem programu. Ustawienia te zwalniają nas od pamiętania o terminie ostatniej archiwizacji i ułatwiają systematyczne zabezpieczanie danych.

Kompresja archiwizowanych plików umożliwia wpłynięcie jednocześnie na wielkość archiwizowanych danych jak i na szybkość tworzenia archiwum. Ustawienie żadna w ogóle wyłącza kompresję i można je stosować tylko w tedy gdy mamy naprawdę bardzo dużo miejsca na dysku, w którym znajduje się archiwum.

Katalogi i pliki źródłowe to wykaz plików (a raczej ich rozszerzeń), które będą archiwizowane. W zasadzie nie powinno się modyfikować tej opcji gdyż może to być przyczyną sytuacji gdy np. nie wszystkie pliki należące do bazy danych biblioteki zostaną zarchiwizowane i nie będzie możliwe ich odtworzenie. Jedyna sytuacja, w której opcja ta może przynieść nam pewne udogodnienia jest następująca: oprócz informacji dotyczących pracy biblioteki zapisywanych w bazach danych programu prowadzimy dodatkową dokumentację np. w edytorze tekstów Word. Pliki tekstowe przechowujemy np. w folderze "C:\Dokumenty". Byłoby przydatne aby program archiwizował wraz ze swoimi bazami danych, również te pliki gdyż zawarte w nich informacje dotyczą pracy biblioteki i zmieniają się w miarę często. Aby go do tego skłonić wystarczy dodać (posługując się przyciskami po prawej stronie listy lub menu kontekstowym wywoływanym prawym klawiszem myszy) ww. folder do listy katalogów i plików źródłowych.

Przycisk Ok zatwierdza opcje, Anuluj pozwala anulować wszystkie wprowadzone zmiany.


Usuwanie
Usuwanie problemów

Po wykonaniu kopii zapasowej bazy danych możemy ze spokojem oczekiwać wszelkich awarii i  problemów z nimi związanych. Należy jednak z uwagą obserwować działanie programu aby możliwie najszybciej wykryć ewentualne uszkodzenie bazy danych. Wbrew pozorom spektakularne awarie typu zniszczenie dysku zdarzają się niezmiernie rzadko, częściej pojawiają niewielkie uszkodzenia bazy danych powstałe np. z powodu zaniku zasilania lub wyłączenia komputera w czasie działania programu. Uszkodzenia te są na tyle nieznaczne, iż umożliwiają dalsze działanie programu zablokowując jedynie kilka funkcji np. dodawanie nowych książek. Jeżeli zbagatelizujemy lub nie zauważymy tego defektu może to doprowadzić do fatalnych w skutkach następstw. Znane są przypadki gdy administrator programu nie usunął awarii w ciągu tygodnia po zasygnalizowaniu jej przez operatora. Tymczasem operatorzy wykonywali regularnie kopię zapasową. Po tygodniu okazało się, że wszystkie kopie zawierają ten sam błąd natomiast kopie bez błędu zostały usunięte (opcja liczba kopii była ustawiona na 7 czyli tydzień gdy kopię wykonujemy codziennie).

Uszkodzenie bazy danych rozpoznać można po tym, że w czasie użytkowania programu pojawiają się komunikaty o błędach a dostępne dotychczas funkcje zostają zablokowane. Nie można dodać/usunąć książki, użytkownika, lub nie można wypożyczyć książki lub nawet jej wyświetlić. Najczęściej pojawiającym się w takim wypadku komunikatem jest "Key violation". Innym sposobem sprawdzenia działania baz danych jest użycie funkcji diagnozowania baz danych. Dostępna jest ona w menu: Narzędzia/Diagnostyka i pozwala w łatwy sposób zorientować się, które bazy są uszkodzone.

 Co w takiej sytuacji należy uczynić? Proces ratowania bazy danych opisany został w następujących punktach:

1.	Po wybraniu menu Narzędzia/Archiwizacja wyświetlone zostanie okno o tym samym tytule. Kliknięcie drugiego przycisku wyświetla okno Przywracanie archiwum. Za jego pomocą przeprowadzamy proces przywracania archiwalnej bazy danych. Uwaga! Aktualna baza danych zostanie bezpowrotnie usunięta z dysku, jeśli więc nie mamy pewności, czy wszystkie informacje uda nam się odtworzyć lub archiwalna baza danych jest poprawna należy zarchiwizować aktualną bazę zanim zaczniemy przywracać starsze jej wersje.

2.	Program, powinien teraz działać poprawnie. Jeśli jednak tak nie jest należy powtórzyć całą procedurę wybierając kopię zapasową bazy danych wykonaną wcześniej niż tą, którą właśnie przywróciliśmy i która najprawdopodobniej była również uszkodzona.

3. Uzupełniamy brakujące dane czyli informacje, które pojawiły się w bazie od momentu archiwizacji do chwili, w której baza została uszkodzona. Jeżeli często (codziennie) wykonujemy kopię zapasową to informacji tych nie będzie dużo. Uzyskać je można albo z równolegle prowadzonej dokumentacji lub z pliku Rejestracyjnego.

Uwaga: jeśli czujesz się na siłach możesz nie wymieniać całej bazy danych, a tylko tą, która — jak sądzisz — została uszkodzona. Poniżej znajduje się objaśnienie zawartości plików wchodzących w skład bazy danych:

Archiwum	— tu znajdują archiwalne zapisy pracy programu dostępne na zakładce Archiwum

Fiszki 	— baza zawierająca fiszki

Hasla 	— baza zawierająca hasła operatorów

Ksiazki 	— baza zawierająca książki

Uzytkown 	— baza zawierająca dane użytkowników

Wypozyce 	— baza zawierająca dane o wypożyczeniach

Bazy książek, użytkowników i wypożyczeń są ściśle ze sobą powiązane i należy przywracać (lub usuwać) wszystkie trzy razem.

Patrz także:

Diagnostyka

Przywracanie archiwum

Jak dbać o bazę danych biblioteki


Przywracanie
Przywracanie archiwum

Okno to służy do przywracania wcześniej zarchiwizowanej bazy danych programu Mała Biblioteka. W pierwszym polu — Wybrane archiwum — wyświetlony jest katalog, w którym znajdują się skompresowane pliki bazy danych. Program automatycznie wyświetla najpóźniejsze archiwum (data i godzina wyświetlona jest po prawej stronie). Nic nie stoi jednak na przeszkodzie by wybrać któreś z wcześniejszych archiwów (w przypadku gdy podejrzewamy że baza danych ostatniego archiwum zawiera błędy lub jest uszkodzona). W polu drugim — Pliki odzyskiwane — wyświetlane są wszystkie pliki jakie zostały zarchiwizowane. Należy zaznaczyć je wszystkie klikając przycisk Zaznacz/odznacz wszystkie pliki. Gdy dokonaliśmy wszystkich ustawień klikamy przycisk Przywróć uruchamiając proces dekompresji.


Diagnostyka

Okno Diagnostyka służy do sprawdzania stanu baz danych i wyszukiwania w nich ewentualnych błędów i uszkodzeń. W tabelce po lewej stronie podana jest nazwa bazy, natomiast po stronie prawej jej stan. Gdy jest on oznaczony komunikatem "Ok" to znaczy, że baza działa poprawnie. Każdy inny komunikat jest sygnałem jakiegoś defektu i należy niezwłocznie przystąpić do odtworzenia kopii zapasowej baz danych.

Patrz także:

Usuwanie problemów


Rejestracja zdarzeń

Przegląd:

Rejestracja zdarzeń jest modułem wykorzystywanym w sytuacjach awaryjnych - gdy utraconych zostało część danych. Sytuacja taka może zaistnieć wtedy gdy usunięta, uszkodzona baza danych zostanie zastąpiona przez bazę odzyskaną z archiwum. Baza odzyskana nie zawiera wszystkich informacji ponieważ archiwizacja została przeprowadzona np. wczoraj. Skąd uzyskać brakujące informacje? Właśnie wtedy z pomocą przychodzi nam Rejestracja zdarzeń. Jeśli jest ona włączona (a tak jest domyślnie) to wszystkie czynności, które wykonujemy w programie Mała Biblioteka są rejestrowane w specjalnym pliku o rozszerzeniu "obj". Plik ten znajduje się w katalogu programu. Dostęp do niego mamy poprzez specjalne okienko uaktywniane poprzez menu: Narzędzia/Rejestracja.

Opis:

Okno to składa się z trzech części. U góry jest obszar, w którym wyświetlane będą zdarzenia. Po otwarciu okna obszar ten jest pusty.

Na dole po lewej wyświetlane są rodzaje zdarzeń, jakie zostały zebrane w trakcie działania programu. Można tu zaznaczyć tylko te rodzaje, które chcemy oglądać. Aby zaznaczyć dany rodzaj zdarzenia należy kliknąć w kratce po jego lewej stronie tak aby pojawił się w niej ptaszek (znak v).

Po prawej stronie znajduje się kilka przycisków służących do zarządzania wyświetlaniem zdarzeń. Zostaną one opisane kolejno:

  To najistotniejszy przycisk. Po jego kliknięciu zostaną wyświetlone wszystkie zdarzenia, których rodzaje zostały zaznaczone w obszarze po lewej stronie.

  Po kliknięciu tego przycisku uzyskujemy dostęp do opcji modułu Rejestracji zdarzeń.

Przycisk ten służy do otwierania innych plików typu obj. Właściwie zazwyczaj nie ma potrzeby używać tej opcji.

  Ten przycisk służy do opuszczania okna Rejestracji zdarzeń.

  Ten przycisk służy do wyświetlania pliku pomocy, który właśnie czytasz.

Patrz także:

Usuwanie problemów


Opcje rejestracji
Opcje rejestracji zdarzeń

Przegląd

Opcje archiwizacji służą do ustalenia sposobu pracy modułu rejestracji zdarzeń. Nie należy ich modyfikować bez wyraźnego celu.

Opis

Pierwszą opcją jest: Zapisywanie do pliku. Gdy jest ona włączona rejestrowane zdarzenia zapisywane są do odpowiedniego pliku. Wyłączenie tej opcji równoznaczne jest z wyłączeniem modułu Rejestracji zdarzeń.

Poniżej określić można maksymalną i minimalną wielkość pliku, w którym zapisywane są zdarzenia. W czasie długiego używania programu Mała Biblioteka plik zdarzeń powiększył by się do bardzo dużych rozmiarów. Z czasem mógłby on zająć całe wolne miejsce na dysku. Aby temu przeciwdziałać ustalona jest maksymalna wielkość pliku. Wielkość tak (podana w kilobajtach) jest górną granicą wielkości pliku. Gdy plik ją przekroczy zostaje on obcięty od dołu do wielkości, która podana jest w polu minimalna wielkość pliku. Co to znaczy, że plik zostanie obcięty od dołu? Znaczy to tyle, że usunięte zostaną informacje najstarsze prawdopodobnie najmniej użyteczne, natomiast informacje bieżące nadal będą znajdować się w pliku.

Patrz także:

Rejestracja zdarzeń


Import danych

Przegląd:

Moduł importowania danych został stworzony aby umożliwić przenoszenie już istniejących baz danych. Konieczność taka pojawia się w sytuacji gdy w naszej bibliotece pracował uprzednio inny program i w nim zapisane są wszystkie książki i użytkownicy. Byłoby niepotrzebną stratą czasu i pracy przepisywanie na nowo tych informacji. O wiele prościej jest zaimportowanie ich bezpośrednio do programu Mała Biblioteka.

Opis:

W polu — Plik importowanej bazy danych — wpisujemy nazwę pliku (wraz ze ścieżką) bazy danych, które chcemy zaimportować. Można również skorzystać z przycisku obok w celu nawigacji po systemie katalogów. Program pozwala na importowanie baz danych systemu dBase, Paradox oraz baz tekstowych. Jeżeli importowana baza danych jest zakodowana w innym systemie należy ją uprzednio przekonwertować do postaci dBase lub do formatu tekstowego. Dopiero wtedy baza danych nadaje się do importu. Bliższe informacje na ten temat znajdują się w Instrukcji Obsługi programu.

Przy pomocy kontroli Rodzaj informacji importowanej określamy czy chcemy importować książki czy dane dotyczące użytkowników.

Przycisk Następna służy do przejścia do następnej strony okna. Formularz zmieni swój wygląd prosząc o dokonanie następnych ustaleń.

Druga strona służy do przyporządkowania odpowiadających sobie merytorycznie pól obydwóch baz danych importowanej i macierzystej. Sam proces przyporządkowywania przebiega następująco: Na obydwu listach zaznaczamy odpowiadające sobie pary pól a następnie klikamy przycisk z piktogramem strzałki skierowanej w prawo. Operacje tą powtarzamy dla wszystkich pól bazy danych.

Może się tak zdarzyć, że dwa pola bazy importowanej odpowiada jednemu polu bazy macierzystej np. występują w niej pola IMIĘ i NAZWISKO, natomiast w bazie macierzystej istnieje tylko pole Nazwisko, w którym powinno się znaleźć zarówno imię jak i nazwisko użytkownika biblioteki. Aby połączyć te dwa pola w jedno należy dwukrotnie skierować je do tego samego pola bazy macierzystej. W kolumnie tabl. źródłowa powinny pojawić się  nazwy dwóch pól tabeli źródłowej połączone znakiem "+" np. IMIĘ + NAZWISKO. Wartości tych dwóch pól zostaną połączone (między nie zostanie wstawiona jedna spacja) i umieszczone w jednym polu bazy docelowej.

Istnieje również możliwość wstawiania do pól bazy macierzystej wartości stałych. Po dwukrotnym kliknięciu kratki w kolumnie tabl. źródłowa pojawi się w nim kursor i możemy wpisać tam tekst. Tekst musi być ujęty w cudzysłowy. Wpisany tekst będzie wstawiony do tego pola we wszystkich rekordach bazy. Wartość stała może być łączona z nazwami pól bazy importowanej. Oto przykład: Wyobraźmy sobie, że w bazie źródłowej mamy pole ULICA gdzie znajduje się nazwa ulicy i pole NUMER, w którym znajduje się numer mieszkania. W bazie macierzystej istnieje tylko jedno pole o nazwie Adres. Aby połączyć te wszystkie informacje w kolumnie tabl. źródłowa przy polu Adres powinien znaleźć się taki zapis: "ul. " +ULICA+" mieszkanie "+NUMER.


Usuwanie baz
Usuwanie baz danych

Przegląd:

Moduł ten służy do usuwania całych baz danych. W zasadzie istnieje możliwość usunięcia wszystkich książek jedna po drugiej, jednak w sytuacji gdy nasz księgozbiór liczy 10000 książek operacja ta zajęła by wiele godzin. Nie ma natomiast możliwości usunięcia zapisów w bazie wypożyczeń lub czy archiwum. Dlatego jeśli chcemy "zacząć wszystko od nowa" należ skorzystać z opisywanej funkcji. Dostęp do tej funkcji ma oczywiście tylko administrator programu.

Opis:

Po pojawieniu się okna zaznaczamy jakie bazy chcemy usunąć (wyczyścić) i klikamy przycisk Usuń zaznaczone bazy. Po upewnieniu się program usunie zaznaczone bazy.


Opcje

Zakładka "Ogólne"

Zawsze wskazuj liczbę rekordów (dla książek) — gdy opcja włączona program wskazuje liczbę wyświetlanych rekordów (dla książek) można się więc po jednym rzucie oka zorientować np. ile książek spełnia zadane przez nas kryteria wyszukiwania. Opcja ta jednak spowalnia działanie programu, zwłaszcza wtedy gdy książek jest dużo. Dla innych baz (użytkowników, fiszek itd.) funkcja wyświetlania liczby rekordów zawsze jest włączona.

Zezwolenia na drukowanie — gdy opcje te są włączone można drukować raporty w programie Mała Biblioteka lub Przeglądacz Książek, natomiast gdy je wyłączymy to w czasie próby wydrukowania raportu program po wyświetleniu odpowiedniego komunikatu zignoruje wysiłki użytkownika.

Zakładka "Dane personalne"

Nazwa firmy instytucji — nazwa ta będzie się ukazywać na niektórych rodzajach fiszek. Jest dostępna dla języka skryptów pod polem o nazwie instytucja

Nazwisko administratora programu — nazwisko to ukazuje się na niektórych rodzajach fiszek. Jest dostępne dla języka skryptów pod polem o nazwie administrator

Adres — również ukazuje się na niektórych rodzajach fiszek. Jest dostępne dla języka skryptów pod polem o nazwie adres

Logo — obrazek będący najczęściej logo firmy lub użytkownika programu. Jest dostępne dla języka skryptów pod rozkazem logo

Patrz także:

Skrypty

Tworzenie Skryptów

Język skryptu — Pola


Zamawianie
Zamawianie programu

Moduł ten służy do zamawiania komercyjnej wersji programu przez pocztę elektroniczną lub gdy jej brak ułatwia napisanie zamówienia i wydrukowanie go.

Na początku procesu tworzenia zamówienia program prosi o podanie Twoich danych personalnych takich jak: imię, nazwisko i adres wraz z kodem pocztowym (sekcja: Dane personalne klienta).

Jeżeli chcesz otrzymać rachunek (fakturę) należy kliknąć opcję Wystawić rachunek na  i ewentualnie zmodyfikować dane które pojawią się w polu poniżej.

Dużym udogodnieniem dla nas jest informacje do korespondencji takie jak telefon i adres poczty elektronicznej. Pozwalają nam one łatwo nawiązać kontakt z Tobą gdy zajdzie taka potrzeba.

Pozostaje jeszcze określić rodzaj programu, który pragniesz nabyć i liczbę sztuk. Do wyboru masz dwa programy:

1. Mała Biblioteka 98 — potrafi obsłużyć do 10 tysięcy książek

2. Biblioteka 98 — nie ma limitu obsługiwanych książek, który zależy jedynie od wydajności komputera na którym pracuje

Po wypełnieniu formularza należy kliknąć przycisk Dalej, który z podanych danych automatycznie wygeneruje treść zamówienia. Po sprawdzeniu, czy odpowiada ona naszym oczekiwaniom należy ją wydrukować lub wysłać. Przed wysłaniem należy pamiętać aby podać adres serwera, z którego usługi pocztowej korzystamy (pole: Adres hosta). Aby list został wysłany należy kliknąć przycisk Połącz - aby uzyskać połączenie z sewerem, a gdy to się stanie kliknąć przycisk Wyślij.


Przycisk Wybieraj

Przycisk ten służy do wybierania z bazy danych tych informacji, które nas interesują. Po jego kliknięciu pojawi się formularz, na którym będziemy mogli określić jakich informacji poszukujemy.


Przycisk "Pokaż
Przycisk "Pokaż wszystko"

Przycisk ten służy do wyświetlenia wszystkich rekordów bazy danych. Innymi słowy wyłącza on wszelkie wyszukiwania i udostępnia nam całą bazę danych.


Przycisk "Pokaż
Przycisk "Pokaż książkę"

Przycisk ten klikamy aby uzyskać więcej informacji dotyczących książki, która jest właśnie zaznaczona.


Przycisk "Pokaż
Przycisk "Pokaż Użytkownika"

Przycisk ten klikamy aby dowiedzieć się więcej o użytkowniku, który jest właśnie zaznaczony. Jeżeli znajdujemy się na zakładce Wypożyczenia lub Archiwum to wyświetlone informacje będą dotyczyć użytkownika, który wypożyczył zaznaczoną książkę.


Przycisk "Dodaj"

Przycisk Dodaj służą do dodawania nowych rekordów do bazy danych (książek, użytkowników lub fiszek).


Przycisk "Usuń"

Przycisk Usuń służą do usuwania zaznaczonego rekordu (użytkownika lub książki) z bazy danych. Dostęp do tej funkcji posiada tylko administrator programu.


Administrator
Administrator programu

Administrator programu jest osobą, która posiada specjalne uprawnienia i dostęp do wszystkich funkcji programu, nawet tych, które są niedostępne innym operatorom np. usuwanie baz danych, opcje archiwizacji itp. Administratorem programu jest ta osoba, która pierwsza zainstaluje i uruchomi program Mała Biblioteka. Jednak jego uprawnienia może mieć kilka osób. Ustalić to można w oknie Lista Haseł-Identyfikatorów.


Przycisk "Utwórz
Przycisk "Utwórz fiszki"

Przycisk ten służy do rozpoczęcia procesu tworzenia fiszek (kart bibliotecznych).


Liczba itemów

Liczba wyświetlanych właśnie itemów. W zależności od zakładki mogą to być użytkownicy, książki, wypożyczenia itd.


Warunek
Warunek wyszukiwania

Tu wyświetlany jest warunek (opis) wyszukiwania nazywany inaczej kwerendą. Aktualnie wyświetlane są wszystkie te itemy (książki, użytkownicy, wypożyczenia, itd.), które spełniają ten warunek.


Przycisk "Raport"

Przycisk ten służy do wydrukowania wszystkich wyświetlanych aktualnie rekordów bazy danych czyli raportu. Jeżeli wcześniej został określony warunek, zostaną wyświetlone tylko te rekordy, które ten warunek spełniają.


Przycisk "Podgląd"

Przycisk ten pozwali nam obejrzeć niejako w gotowej formie informacje, które być może będziemy chcieli wydrukować w postaci raportu.


Sortowanie
Sortowanie rekordów

Wybierz pole według, którego będą sortowane rekordy bazy danych.


Lista książek

Wyświetlane są wszystkie książki lub te, które spełniają zadany warunek wyszukiwania. Jeżeli po lewej stronie książki znajduje się zielony znak "v" oznacza to, że książka jest dostępna, w przeciwnym wypadku wyświetlany jest czerwony znak krzyżyka.