Menu Tabela

  Polecenie Dodaj

Pozwala na dodanie nowej pozycji do listy wyświetlanej w aktywnym oknie. Po wybraniu tego polecenia pojawia się okno, w którym wpisać należy dane określające nową pozycję zwracając uwagę na ograniczenia rozmiaru pól.

Zatwierdzenie wprowadzonych danych i umieszczenie nowego elementu na liście w aktywnym oknie następuje po wybraniu przycisku <OK>.

Polecenie to może zostać wykonane poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+D] lub wybranie przedstawionej powyżej ikony dostępnej na pasku narzędzi

  Polecenie Edycja

Umożliwia dokonanie edycji wszystkich danych opisujących wybraną wcześniej pozycję z listy przedstawianej w aktywnym oknie. Po wybraniu tego polecenia podobnie jak w przypadku polecenia Dodaj przedstawione zostanie okno tym razem z bieżącymi danymi wybranej pozycji, które mogą być dowolnie modyfikowane. Wprowadzone zmiany zapisane zostaną po wybraniu przycisku <OK>.

Polecenie to może zostać wykonane poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+Enter] lub wybranie przedstawionej powyżej ikony dostępnej na pasku narzędzi.

  Polecenie Usuń

Pozwala usunąć wybraną pozycję z listy wyświetlanej w aktywnym oknie wraz z danymi ją opisującymi. Usunięcie wybranej pozycji poprzedzone zostanie pytaniem z koniecznością potwierdzenia decyzji o jej usunięciu.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez posłużenie się klawiszem [Del] lub wybranie przedstawionej powyżej ikony dostępnej na pasku narzędzi.

Polecenie Zamknij tabelę

Powoduje zamknięcie aktywnego okna. Polecenie to może zostać wykonane również poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+F4].

Polecenie Porządek

Umożliwia uporządkowanie listy przedstawianej w aktywnym oknie alfabetycznie wedle wybranego pola.

Polecenie to nie jest dostępne dla każdej wyświetlanej listy, lecz tylko dla niektórych.

  Polecenie Szukaj

Służy do wyszukiwania w tabeli przedstawianej w aktywnym oknie podanego ciągu znaków zgodnie z ustalonymi parametrami. Zarówno ciąg znaków, który ma zostać znaleziony jak i parametry określające sposób przeszukiwania tabeli podawane są w oknie "Szukaj". Odbywa się to według następującego porządku:

- w linii Znajdź podajemy wyrażenie, które ma zostać odszukane,

- określamy w jakim polu tabeli będzie ono wyszukiwane.

- wybieramy jedną z opcji grupy Szukanie w polu tzn. decydujemy, czy szukane wyrażenie ma występować od początku pola, w dowolnym jego miejscu (opcja W całym), czy też na końcu,

- określamy wartości w grupie Szukanie w tabeli: wybieramy jedną z opcji: W górę, W dół oraz jedną z opcji: W całej tabeli, Od aktualnej pozycji,

- decydujemy, czy ma być uwzględniana przy szukaniu wielkość liter.

Rozpoczęcie przeszukiwania nastąpi po wybraniu przycisku <Szukaj>. Jeżeli podane wyrażenie nie zostanie odnalezione zostanie wyświetlony informujący o tym komunikat.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez wybranie przedstawionej powyżej ikony dostępnej na pasku narzędzi a także po wybraniu opcji Szukaj w menu pojawiającym się po wciśnięciu prawego klawisza myszy na oknie z listą.

  Polecenie Wznów szukanie

Pozwala ona na kontynuowanie wyszukiwania wyrażenia wprowadzonego wcześniej w oknie "Szukaj", według tych samych ustawień. Jeżeli podane wyrażenie nie zostanie odnalezione zostanie wyświetlony informujący o tym komunikat.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez wybranie przedstawionej powyżej ikony dostępnej na pasku narzędzi a także po wybraniu opcji Wznów szukanie w menu pojawiającym się po wciśnięciu prawego klawisza myszy na oknie z listą.

Wszystkie opisane powyżej operacje można wykonać w trakcie rejestracji pierwszego dokumentu po wywołaniu przyciskiem <Słownik> listy kontrahentów.


Słownik

Wielokrotnie w różnych oknach aplikacji pojawia się przycisk <Słownik>. W zależności od tego, w jakim oknie zostanie wybrany, pojawiają się różne listy np. lista banków, lista właścicieli, z których wybrać należy jedną pozycję a wówczas dane tej pozycji przeniesione zostaną w odpowiednie pola aktywnego okna.

Posłużenie się tym przyciskiem podczas operacji dodawania, bądź edycji usprawnia proces wprowadzania danych i zmniejsza ryzyko popełnienia błędu.


Utworzenie pozycji


Edycja pozycji


Usunięcie pozycji


Szukaj w tabeli


Wznów szukanie w tabeli


Przywołuje tabelę właścicieli


Przywołuje tabelę firm


Drukuj


Filtr


Edycja (Wydruk) deklaracji PIT5


Wyliczenie zryczałtowanego podatku dochodowego


Wydatki na samochód / Ewidencja przebiegu


Rejestracja i modyfikacja dokumentów


Podział sprzedaży wg proporcji zakupów


Edycja (Wydruk) deklaracji VAT-7


Uruchomienie pomocy


Uruchomienie pomocy kontekstowej


Środki trwałe - informacje wstępne

Opcja ta jest przeznaczona do ewidencjonowania środków trwałych danej firmy w komputerze oraz śledzenia ich amortyzacji. Wyliczone wartości odpisów amortyzacyjnych służą za podstawę zapisów do księgi. Ponieważ okres rozliczeniowy środków trwałych jest zazwyczaj wieloletni, dlatego przy pracy z programem nie wybiera się roku lecz wprowadza się tylko pewne dane dla poszczególnych lat. Wyliczenie odpisów amortyzacyjnych zaczyna się w roku 1997. Jeżeli środek był amortyzowany wcześniej (przed 1997r.), to program wymaga wprowadzenia zaktualizowanej wartości i zaktualizowanej sumy odpisów na początek 1997r. Program przyjmuje, że ostatnim rokiem, dla którego można wprowadzać współczynniki, stawki, ulepszenia oraz obliczać odpisy amortyzacyjne jest rok 2021.

Dla wybranej firmy można przywołać listę jej środków trwałych po wybraniu z menu Operacje opcji Środki trwałe. Najistotniejsze z danych wymaganych (zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 17.01.1997r.) przedstawione zostały w formie tabeli o następujących kolumnach: Lp. (liczba porządkowa), KRŚT (symbol klasyfikacji rodzajowej środków trwałych), Data przyjęcia (data przyjęcia do używania środka), Określenie (określenie środka trwałego), Wartość początkowa, Amortyzacja (określenie metody amortyzacji), Likwidacja (w przypadku środka zlikwidowanego, podana jest data likwidacji).

Istnieje możliwość dokonywania zmian w tabeli środków trwałych, dopisywania do niej nowych środków a także wydrukowania widocznej listy środków trwałych, poprzez wybranie opcji Drukuj listę z menu Ewidencja.

Dane dotyczące wybranego środka, wymagane zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia  Ministra Finansów z dn. 17.01.1997r. (dane identyfikacyjne środka, dane o likwidacji, plan amortyzacji środka do bieżącego roku włącznie oraz - na życzenie użytkownika - adnotacje), mogą być wydrukowane w formie karty środka trwałego po wybraniu opcji Wydruk karty środka z menu Środek.


Dane identyfikacyjne środka

Wybranie opcji Dane identyfikacyjne... z menu Środek lub dwukrotne kliknięcie wybranej pozycji na liście środków powoduje wyświetlenie okienka z następującymi informacjami:

- liczbą porządkową

- symbolem klasyfikacji rodzajowej środków trwałych (KRŚT)

- określeniem środka trwałego

- datą przyjęcia do używania środka trwałego

- wartością początkową

- określeniem dokumentu stwierdzającego nabycie

- datą nabycia środka trwałego

Dane te mogą być tutaj uaktualniane. Aby zachować wprowadzone zmiany należy użyć przycisku <OK>.

Jeżeli środek został zlikwidowany, to okienko zawiera nieedytowalną informację o rodzaju, dacie i przyczynie likwidacji.

Patrz także:

Środki trwałe


Adnotacje

Po wybraniu opcji Adnotacje z menu Środek otwarte zostaje okienko, w którym użytkownik ma możliwość umieszczenia notatek dotyczących danego środka trwałego, np. gdzie dany środek się znajduje, jak jest wykorzystywany, co się z nim dzieje, jak również gdzie w księdze (numer) zostały zapisane odpisy amortyzacyjne dla danego środka. Okno "Adnotacje" jest jedynym miejscem w programie, gdzie te informacje mogą być umieszczone. Na życzenie użytkownika adnotacje są umieszczane na wydruku karty środka trwałego. Mając to na uwadze należy zadbać by tekst nie był zbyt długi, ani zbyt szeroki.


Ulepszenia

Dla wybranego środka można przywołać listę ulepszeń w postaci tabeli o następujących kolumnach:

- data przyjęcia - data przyjęcia ulepszenia do używania

- wartość ulepszenia - różnica między wartością środka ulepszonego a jego wartością przed tym ulepszeniem

- opis - określenie na czym polegało ulepszenie

- dokument nabycia - numer dokumentu stwierdzającego wydatek poniesiony na ulepszenie

- data nabycia

Ulepszenia dla danego środka można dopisywać, zmieniać i usuwać. Operacje te wykonuje się za pomocą przycisków (odpowiednio): <Dopisz>, <Edytuj> i <Usuń>. Nazwy i kolejność pól do wypełnienia przy dopisywaniu i edytowaniu są takie jak kolumny tabeli.


Metoda amortyzacji

Program umożliwia przeprowadzenie amortyzacji wybranego środka zgodnie z jedną z trzech metod:

- jednorazowo

- liniowo

- degresywnie

Wyboru metody amortyzacji dokonuje się przy dopisywaniu środka do ewidencji. W menu Środek istnieje możliwość zmiany metody z liniowej lub degresywnej na jednorazową (zaznaczenie opcji Amortyzacja Jednorazowa) i na odwrót - z jednorazowej na liniową lub degresywną (odznaczenie opcji Amortyzacja Jednorazowa). Dla środka zapisanego już w ewidencji zamiany amortyzacji liniowej na degresywną i na odwrót można dokonać w Planie amortyzacji na stronie Warunki amortyzacji.


Plan amortyzacji

Dla wybranego środka, amortyzowanego metodą liniową lub degresywną, można otworzyć okno "Plan amortyzacji", w którym określa się i ogląda przebieg amortyzacji. Dostępne są tu trzy strony: Warunki amortyzacji, Odpisy amortyzacyjne i Wartość środka, a w przypadku środka, który został przyjęty do używania przed rokiem 1997 występuje jeszcze strona Stan na początek '97 .


Stan na początek `97

Na stronie Stan na początek `97 należy wypełnić dwa pola kwotowe:

- wartość początkowa środka + wartość ulepszeń sprzed 1997 roku

- suma odpisów amortyzacyjnych dokonanych przed 1997 rokiem

Należy podać wartości zaktualizowane na początek 1997r. Strona ta występuje tylko w przypadku środka, który został przyjęty do używania przed rokiem 1997.


Warunki amortyzacji

Na stronie Warunki amortyzacji można dokonać wyboru metody amortyzacji liniowej lub degresywnej, a także określić jak dany środek ma być amortyzowany w kolejnych latach. Określenie to obejmuje stawkę amortyzacyjną, współczynnik zastosowany do jej podwyższenia i miesiące używania (sezonowość). W przypadku, gdy z przepisów dotyczących przeszacowania środków trwałych wynika inna wartość odpisu amortyzacyjnego niż obliczona przy użyciu stawki i współczynnika, należy podać kwotę odpisu rocznego. Wówczas stawka i współczynnik są ignorowane.

Warunki amortyzacji dla poszczególnych lat można podawać, zmieniać i usuwać korzystając z przycisków (odpowiednio): <Dopisz>, <Edytuj> (lub dwukrotne kliknięcie lewym przyciskiem myszy na wybranym roku) i <Usuń>.

Parametry zapisane na tej stronie mają bezpośredni wpływ na dwie pozostałe strony "Planu amortyzacji".

Patrz także:

Dopisz/Edytuj warunki amortyzacji


Odpisy amortyzacyjne

Strona Odpisy amortyzacyjne zawiera tabelę, w której przedstawione są wyliczone kwoty odpisów. Użytkownik nie ma możliwości modyfikowania tych kwot inaczej jak przez zmianę Warunków amortyzacji. Kolumny tabeli odpowiadają latom, a wiersze miesiącom. Pierwsza kolumna zawiera odpisy dla roku 1997, ostatnia - dla ostatniego roku, w którym odpisy występują. Ostatni wiersz zawiera podsumowania odpisów w latach. Pod tabelą umieszczona jest informacja kiedy (w którym miesiącu, którego roku) nastąpi zamortyzowanie środka. W przypadku, gdy amortyzacja środka ma nastąpić po roku 2021, wówczas plan amortyzacji danego środka jest tworzony tylko do 2021 roku (włącznie). Pod tabelą podana zostaje wartość, jaka pozostała do zamortyzowania po tym roku.

W przypadku likwidacji środka, informacja o tym znajduje się pod tabelą.


Wartość środka

Strona Wartość środka zawiera tabelę wypełnioną wartościami środka w kolejnych miesiącach amortyzacji. Użytkownik nie ma możliwości modyfikowania tych kwot inaczej jak przez zmianę Warunków amortyzacji. Kolumny tabeli odpowiadają latom, a wiersze miesiącom. Pierwsza kolumna zawiera wartości środka dla roku 1997, ostatnia - dla ostatniego roku, w którym występują odpisy amortyzacyjne. Tabela wypełniona jest tylko dla zakresu miesięcy, dla których wypełniona jest tabela na stronie Odpisy amortyzacyjne. Wartość środka maleje wskutek odpisów amortyzacyjnych. Jeżeli jednak w którymś miesiącu nastąpiło ulepszenie środka, to w miesiącu następnym wartość środka zwiększa się. Pod tabelą znajduje się wykres słupkowy przedstawiający wartość danego środka w kolejnych miesiącach amortyzacji.


Dopisz/Edytuj warunki amortyzacji

Aby dopisać (zmienić) parametry amortyzacji należy najpierw wpisać "Rok", dla którego będą one obowiązywały, a następnie wybrać czy odpis roczny będzie wyliczany.  W przypadku, gdy z przepisów dotyczących przeszacowania środków trwałych wynika inna wartość odpisu amortyzacyjnego niż obliczona przy użyciu stawki i współczynnika, należy zaznaczyć pole "Odpis roczny wyliczany" i podać kwotę "Odpisu rocznego". Wówczas stawka i współczynnik są ignorowane. W przeciwnym razie, należy podać "Stawkę" i "Współczynnik amortyzacji". Na dole strony wypisane są wszystkie miesiące i domyślnie wszystkie zaznaczone. Jeżeli w którymś miesiącu (lub kilku miesiącach) dany środek nie jest używany, to ten miesiąc (miesiące) należy odznaczyć. Na liście parametrów rocznych dla danego roku pojawi się wówczas informacja Użycie sezonowe.

Aby zachować wprowadzone zmiany należy nacisnąć <OK>.


Likwidacja środka

Wybrany środek można oznaczyć jako zlikwidowany. Służy do tego opcja Zlikwiduj. Przy likwidacji środka użytkownik wypełnia pola: "Data" i "Opis" (można tu umieścić takie informacje jak: numer dokumentu likwidacji, komu sprzedano dany środek, itp.). Informacja o likwidacji zostaje umieszczona w danych identyfikacyjnych środka.

Dla środków zlikwidowanych dostępna jest opcja odwrotna do Likwidacji - Anuluj likwidację.


Dopisanie środka do ewidencji

Aby dodać do listy środków trwałych nową pozycję należy z menu Ewidencja wybrać opcję Dopisz do ewidencji... a następnie wpisać odpowiednie dane do poszczególnych pozycji. Wpisywanie danych odbywa się etapami. W pierwszym kroku użytkownik wprowadza dane identyfikacyjne środka:

- liczbę porządkową (lp.)

- symbol klasyfikacji rodzajowej środków trwałych (KRŚT)

- określenie środka trwałego

- datę przyjęcia do używania środka trwałego - program sugeruje aktualną datę, ale istnieje możliwość jej zmiany

- wartość początkową

- określenie dokumentu stwierdzającego nabycie

- datę nabycia środka trwałego - program sugeruje aktualną datę, ale istnieje możliwość jej zmiany

Naciśnięcie przycisku <Dalej> umożliwia przejście do drugiego kroku. Należy teraz określić metodę amortyzacji wybierając jedną z trzech możliwych:

- jednorazowa

- liniowa

- degresywna

W przypadku metody jednorazowej wybór jej kończy proces dopisywania środka do ewidencji. W przypadku pozostałych należy podać jeszcze stawkę (zgodnie z wykazem rocznych stawek amortyzacyjnych) i współczynnik amortyzacji (art. 9 ust. 3 rozporządzenia). Domyślnie wartość współczynnika amortyzacji ustalona jest na 1,0.

Jeżeli w danych identyfikacyjnych środka data przyjęcia do używania jest sprzed 1997r. (w przypadku metody liniowej lub degresywnej), to przed podaniem stawki i współczynnika amortyzacji użytkownik musi wpisać jeszcze zaktualizowane na początek 1997r. wartości środka oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych.


Podsumowanie odpisów

Podsumowanie dotyczy wszystkich środków trwałych danej firmy. W ramach podsumowania można:

- obejrzeć i wybrać sumy odpisów od poszczególnych środków za zadany okres

- wydrukować dowód wewnętrzny odpisów amortyzacyjnych (przycisk <Drukuj>)

- zapisać (wydatek) do księgi na podstawie ww dowodu wewnętrznego. Wybranie przycisku <Księguj> powoduje wyświetlenie okna wprowadzania dokumentów, z dekretacją "Zapis tylko do księgi: pozostałe wydatki". Jako opis konta podpowiadany jest tekst: "odpisy amortyzacyjne", a kwota zapisu jest sumą, wybranych na liście dowodu wewnętrznego, odpisów amortyzacyjnych.

Odpisy jednorazowe (tj. dokonywane od środków amortyzowanych jednorazowo) i wielorazowe (tj. dokonywane metodą liniową lub degresywną) podsumowuje się osobno.


Podsumowanie odpisów jednorazowych

Po wybraniu opcji Podsumowanie odpisów jednorazowych z menu Ewidencja należy najpierw określić miesiąc, w którym przyjęto do używania środki, a następnie wybrać kiedy dokonać odpisu (tj. w miesiącu przyjęcia do używania czy w miesiącu następnym). Naciśnięcie przycisku <OK> powoduje otworzenie okna, w którym przedstawione jest podsumowanie odpisów

od środków amortyzowanych jednorazowo.


Podsumowanie odpisów wielorazowych

Po wybraniu opcji Podsumowanie odpisów wielorazowych z menu Ewidencja należy określić jakiego okresu ma ono dotyczyć. Naciśnięcie przycisku <OK> powoduje otworzenie okna, w którym przedstawione jest podsumowanie odpisów od środków amortyzowanych metodą liniową lub degresywną.


Filtr środków trwałych

Po wybraniu opcji Filtr z menu Ewidencja użytkownik może określić jakie środki mają być widoczne na liście. Wyboru dokonuje się ze względu na:

1. metodę amortyzacji (jednorazowa, liniowa i/lub degresywna)

2. likwidację (nie zlikwidowane i/lub zlikwidowane)

3. termin całkowitego zamortyzowania

Jeżeli przy określeniu środka brak jest znacznika, to po zastosowaniu filtru, na liście nie będą wyświetlone środki o takim atrybucie. Zaznaczenie wszystkich rodzajów jest równoważne z wyświetleniem wszystkich środków na liście. Zatwierdzenia ustawień filtru dokonujemy posługując się przyciskiem <OK>.


  Firmy

Po wybraniu z menu System opcji Firmy [F5] przedstawiona zostaje lista firm z podstawowymi informacjami o nich odczytanymi z kartoteki (NIP, Nazwa, Tel., określenie opcji Osoba fizyczna oraz formy opodatkowania a także Kod). Są to tylko wybrane dane ułatwiające identyfikację firmy. Więcej informacji o każdej firmie znajduje się w jej kartotece, która dostępna jest po wybraniu polecenia edycji danych firmy z menu Tabela.  Kartotekę firmy utworzonej wcześniej możemy zawsze obejrzeć i edytować po naciśnięciu klawiszy [Ctrl +Enter] na liście firm lub po kliknięciu przycisku [image] .

Lista firm może być uporządkowana według kodów, nazw lub NIP-ów.

Wszystkie informacje zebrane w kartotece firmy rozmieszczone zostały na jej ośmiu stronach: Dane ident., Właściciel, Urząd Skarbowy, Miejsce działalności, Organ rejestrowy, Działalność, Forma opodatkowania, Bank.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście firm lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego


Dane identyfikacyjne firmy

Na stronie Dane ident. kartoteki firmy umieszczone zostały podstawowe dane opisujące firmę, a więc:

- NIP - numer identyfikacji podatkowej umieszczany w tym polu jest niezbędny przy wydruku deklaracji VAT-7. Składa się z 10 znaków.

- Nazwa pełna - pole to podobnie jak w przypadku kodu musi zostać wypełnione. Nazwa pełna firmy jest  wykorzystywana na niektórych wydrukach w systemie. Nie jest możliwe wprowadzenie firmy na listę bez podania nazwy firmy. W przypadku takiego zamiaru wyświetlony zostanie komunikat żądający jej wprowadzenia.

- Nazwa skrócona - niejednokrotnie przy wykonywaniu  operacji w programie wygodniejsze jest posługiwanie się nie pełną nazwą firmy lecz jej nazwą skrócona. Taka nazwa zostaje wprowadzona właśnie do opisywanego pola. Pojawia się ona m.in. na liście firm w polu Nazwa. Nie jest konieczne wprowadzanie nazwy skróconej lecz jest zalecane.

- REGON - statystyczny numer identyfikacyjny

- Osoba fizyczna - opcja ta powinna zostać zaznaczona w przypadku, gdy firma jest jednoosobową działalnością gospodarczą osoby fizycznej. Wówczas to na deklaracji VAT-7 w bloku B.1 i B.3 umieszczane będą w miejscu danych firmy, dane jej właściciela, natomiast blok B.2 pozostanie pusty. Ponadto NIP właściciela będzie jednocześnie NIP-em firmy.  W przypadku spółek cywilnych lub innych, pole to pozostawiamy bez zaznaczenia. Na deklaracji VAT-7 w bloku B zostaną wydrukowane dane firmy.

- Kod - jest to ciąg maksymalnie 5 znaków służący do dodatkowego (obok NIP-u i nazwy) oznaczenia firmy. Może być stosowany do porządkowania firm na liście inaczej niż według NIP-ów lub nazw.


Właściciel firmy

Na stronie Właściciel kartoteki firmy umieszczone zostały pola zawierające Imię i Nazwisko właściciela firmy.

Dane te są wprowadzane do odpowiednich pól automatycznie przez system po wybraniu przycisku <Słownik>, zaznaczeniu odpowiedniego właściciela na wyświetlonej liście i zatwierdzeniu jego wyboru dwukrotnym kliknięciem lewym przyciskiem myszy (bądź za pomocą klawisza [Enter]).


Urząd Skarbowy

Strona Urząd Skarbowy kartoteki firmy zawiera wszystkie dane go opisujące, a więc pole Nazwa i adres, w skład którego wchodzą pola: Ulica, Nr domu, Miejscowość, Kod pocztowy.

Jeżeli wybrany Urząd Skarbowy został wcześniej umieszczony na liście urzędów, to jego dane mogą zostać wprowadzone do odpowiednich pól automatycznie przez system. W tym celu wybrać należy przycisk <Słownik>, a następnie zaznaczyć odpowiedni urząd na wyświetlonej liście i zatwierdzić jego wybór dwukrotnie klikając lewym przyciskiem myszy bądź używając klawisza [Enter].


Miejsce działalności firmy

Aby dokładnie określić miejsce działalności firmy należy wypełnić pola występujące na stronie Miejsce działalności. Wybrane pola tej strony są wykorzystywane przy wykonywaniu operacji w programie, dlatego zalecane jest wypełnienie pól tej strony. Polami tymi są kolejno: Kraj, Województwo, Gmina, Ulica, Nr domu, Nr mieszkania, Miejscowość, Kod pocztowy, Poczta, Skrytka pocztowa, Telex, Tel., Fax.


Organ rejestrowy

Strona Organ rejestrowy kartoteki firmy zawiera dane opisujące nie tylko organ (Nazwa organu), który dokonał wpisu firmy do rejestru, ale również pola: Nazwa rejestru, do którego została wpisana firma , Data rejestracji i Numer, pod którym w rejestrze została umieszczona firma.


Działalność

Strona Działalność kartoteki firmy informuje o rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez firmę (pole Rodzaj), miejscowości, w której owa działalność jest prowadzona (pole Miejsce) oraz podaje datę rozpoczęcia (pole Data rozpoczęcia) prowadzenia działalności i ewentualnie, w przypadku, gdy firma zakończyła prowadzić swą działalność, to datę kiedy to nastąpiło (pole Data zakończenia).


Forma opodatkowania

Strona Forma opodatkowania kartoteki firmy pozwala określić sposób prowadzenia dokumentacji księgowej i formę opodatkowania firmy podatkiem dochodowym oraz kategorię firmy w związku z VAT. W pierwszej kolejności wybrać należy jedną z dwu wykluczających się form opodatkowania:

- Księga przychodów i rozchodów

- Zryczałtowany podatek dochodowy

Następnie zaś, jeżeli jest to zgodne ze stanem faktycznym, zaznaczyć opcję Podatnik VAT. W przeciwnym razie pozostawić ją niezaznaczoną. W przypadku zaznaczenia ostatnio wspomnianej opcji podać należy dodatkowo datę pierwszej czynności opodatkowanej podatkiem VAT.

W zależności od tego, w jaki sposób ustawione zostaną opcje tej strony, różnie traktowany będzie dokument źródłowy przy rejestracji i różnie naliczane podatki.


Bank

Na stronie Bank znajduje się pole z nazwą banku (Nazwa) i pole z początkową częścią numeru rachunku bankowego (Nr rachunku), który może zostać dalej uzupełniony. Dane te są przydatne przy wielu operacjach wykonywanych w programie, dlatego zalecane jest ich wprowadzenie.

Jeżeli wybrany bank został wcześniej umieszczony na liście banków, to jego dane mogą zostać wprowadzone do odpowiednich pól automatycznie przez system. W tym celu wybrać należy przycisku <Słownik> a następnie zaznaczyć odpowiedni bank na wyświetlonej liście i zatwierdzić jego wybór dwukrotnie klikając lewym klawiszem myszy bądź używając klawisza [Enter].


Numeracja dokumentów

Definiowania formatu numeracji dokumentów sprzedaży dla danej firmy dokonać można po zaznaczeniu tejże  firmy na liście i wybraniu polecenia Numeracja dokumentów z menu Operacje. Można to uczynić również w trakcie rejestracji dokumentu.

Typowo dokumenty są porządkowane według daty wystawienia. Często nie jest to wystarczający sposób ich uszeregowania.

Zdefiniowanie formatu numeracji dokumentów jaki stosuje firma umożliwia wykonanie dodatkowo sortowania po numerze nadanym dokumentom, tak aby dokumenty sprzedaży z tego samego dnia mogły ustawić się chronologicznie według kolejności ich wystawiania bez względu na kolejność rejestracji.

Numer dokumentu składa się zwykle z kilku członów oddzielonych od siebie separatorami. Tylko jeden człon tego numeru jest członem znaczącym, określającym faktyczny numer porządkowy z jakim został dokonany zapis. Nazwijmy go rdzeniem numeru. Nie ma problemu jeżeli numer jest definiowany na zasadzie np. 1234/09/96/FV/a, gdyż wówczas system automatycznie wykrywa, że rdzeniem numeru jest 1234. Kłopot następuje jeżeli numer faktury jest postaci np. A3/09/96-1234

Aby dokumenty sprzedaży mogły być sortowane według ich numerów należy podać ile separatorów i jakiego rodzaju poprzedza rdzeń numeru dokumentu. Separatory te umieszczamy w odpowiedniej ilości jeden za drugim w polu Separatory poprzedzające właściwy numer faktury. W naszym przykładzie byłoby to “ //-”.

Sprawdzenia poprawności odczytywania rdzenia numeru dokumentu dokonać można poprzez posłużenie się przyciskiem < Test>.


Test numeracji dokumentów

Przeprowadzenie testu formatu stosowanego przy numeracji dokumentów polega na wprowadzeniu pełnego numeru w formie, w jakiej występuje on na dokumentach sprzedaży wystawianych przez firmę, a następnie sprawdzeniu, czy przedstawiony wynik odpowiada faktycznemu numerowi porządkowemu dokumentu.


Przypisz zestaw kont

Wybranej z listy firmie można przypisać zestaw kont poprzez wybranie z menu Operacje polecenia Przypisz zestaw kont. W przedstawionym wówczas oknie widoczna jest lista wszystkich utworzonych wcześniej zestawów kont. Wybierając z listy odpowiedni zestaw i zatwierdzając wybór przyciskiem <OK> spowodujemy przypisanie firmie tegoż zestawu kont, tzn. wszystkie konta przynależne do przypisanego zestawu staną się kontami firmy.

W otwartym oknie "Zestawy kont" możliwe jest wykonywanie wszystkich operacji dostępnych w nim. Jeżeli więc np. lista nie zawiera odpowiedniego zestawu kont, może on zostać utworzony poprzez posłużenie się przyciskiem <Utwórz>.

Modyfikacji przypisanych już kont dokonać można wybierając z menu Operacje opcję Konta analityczne.


Konta analityczne

Po wybraniu z menu Operacje opcji Konta analityczne przedstawione zostanie okno z listą kont wybranej wcześniej firmy.


Kontrahenci

Po wybraniu w menu Operacje opcji Kontrahenci przedstawiona zostaje lista kontrahentów zaznaczonej firmy.

Lista ta zawiera podstawowe informacje o kontrahentach - m.in. Nazwa, Adres i NIP.

Na liście kontrahentów firmy mogą być wykonywane podstawowe operacje (np. dodawanie nowych pozycji, edycja, usuwanie już istniejących) po wybraniu odpowiedniej opcji z menu Tabela dostępnego w głównym oknie aplikacji lub odpowiedniego przycisku na pasku narzędziowym.

Utworzenie listy kontrahentów nie jest konieczne, ale zalecane, gdyż znacznie przyspiesza np. wprowadzanie dokumentów.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego


Kontrahent - dane ogólne

W oknie "Kontrahent", na stronie "Dane ogólne" podajemy wszystkie podstawowe dane charakteryzujące kontrahenta. Są nimi: Nazwa, Adres, NIP, REGON, Nazwa banku, Konto i ewentualnie Uwagi.

Przy wprowadzaniu danych banku pomocny może okazać się przycisk <Słownik>. Jeżeli bank, którego nazwę chcemy wpisać, został wcześniej umieszczony na liście banków, to jego dane mogą zostać wprowadzone do odpowiednich pól automatycznie przez system po wybraniu wspomnianego przycisku. Wyświetlona zostanie wówczas lista banków, na której należy zaznaczyć odpowiedni bank i zatwierdzić jego wybór dwukrotnie klikając lewym przyciskiem myszy bądź używając klawisza [Enter].

Aby przyspieszyć operację wprowadzania dokumentów można przypisać domyślne konto do kontrahenta. Przy ściąganiu danych kontrahenta ze słownika ściągnięte zostanie wtedy również przypisane do niego konto (numer i opis konta) pod warunkiem, że rodzaj konta jest zgodny z dekretacją dokumentu. Aby przypisać konto do kontrahenta wystarczy wpisać numer konta lub posłużyć się przyciskiem <Konta...>. Wybranie tego przycisku spowoduje wyświetlenie listy kont, na której należy zaznaczyć odpowiednie konto i zatwierdzić jego wybór (dwukrotnie klikając lewym przyciskiem myszy lub używając klawisza [Enter]).

Wprowadzone dane kontrahenta zostaną zachowane po wybraniu przycisku <OK>.


Kontrahenci - Słownik

Słownik kontrahentów jest to lista, która zawiera najważniejsze dane o kontrahentach, m.in.: Nazwę, Adres i NIP.

Lista może być uporządkowana wg nazw (alfabetycznie) lub wg NIP-ów (rosnąco). W zależności od sposobu uporządkowania, aby znaleźć kontrahenta na liście, należy w okienku edycyjnym wpisać pierwsze litery nazwy lub NIP-u.

Zaznaczenie kontrahenta na liście i naciśnięcie przycisku <Wybierz> (lub dwukrotne kliknięcie lewym przyciskiem myszy) powoduje automatyczne wpisanie danych tego kontrahenta w oknie, z którego przywołaliśmy słownik.

Istnieje możliwość zmiany danych kontrahenta (przycisk <Edytuj...>), dopisania nowego kontrahenta (przycisk <Nowy...>) lub usunięcia danych kontrahenta (przycisk <Usuń>).

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego


Przekaz, Przelew

Druk przekazu

Wybranie polecenia Przekaz w menu Operacje dla zaznaczonej wcześniej firmy (lub właściciela) umożliwia uzupełnienie danych wprowadzonych już częściowo przez program do druku przekazu. Program w miejscu danych wpłacającego umieszcza na druku nazwę i adres zaznaczonej firmy (lub właściciela) pozostawiając pustymi pozostałe pola do wypełnienia.

Wpisywana liczbowo kwota przekazu jest automatycznie przetwarzana i wprowadzana w pole jej słownej wartości.

Jeżeli adresatem przekazu jest kontrahent, bank lub Urząd Skarbowy, który został wcześniej umieszczony w programie na odpowiedniej liście, to możliwe jest wprowadzenie jego danych przez system. Wymaga to posłużenia się przyciskiem <Kontrahenci> lub <Banki> lub <Urz. Skarbowe> i wybrania na przedstawionej wówczas liście odpowiedniego adresata.

Do uzupełnienia pozostanie wtedy już tylko ewentualnie pole Nr r -ku i pole mówiące o tytule przekazu.

Jeżeli na wyświetlonej liście brak jest właściwego adresata, to zawsze można go dopisać.

Po poprawnym wprowadzeniu wszystkich danych można wydrukować przekaz.

Druk przelewu

Wybranie polecenia Przelew w menu Operacje dla zaznaczonej wcześniej firmy (lub właściciela) umożliwia, podobnie jak w przypadku druku przekazu, uzupełnienie danych wprowadzonych już częściowo przez program do druku przelewu. Program w miejscu danych dłużnika umieszcza na druku nazwę i adres zaznaczonej firmy (lub właściciela) pozostawiając pustymi pozostałe pola do wypełnienia.

Dane wierzyciela mogą zostać również wprowadzone przez system po wybraniu odpowiedniego wierzyciela z listy wyświetlanej po posłużeniu się przyciskiem <Kontrahenci> lub <Urzędy Skarbowe>. Podobnie wprowadzone mogą zostać dane banku - przycisk <Bank>.

Do uzupełnienia pozostaną wtedy tylko ewentualnie pola Nr r -ku i pola Kwota I Tytułem. Można również w miarę potrzeby skorygować datę. Systemowo podpowiadana jest aktualna.

Jeżeli na wyświetlanych listach kontrahentów, Urzędów Skarbowych i banków brak jest właściwej pozycji, to można ją dodać, dostępne są bowiem wszystkie polecenia menu Tabela umieszczonego w oknie z listą.

Po poprawnym wprowadzeniu wszystkich danych można wydrukować przelew. Przelew nie zostanie wydrukowany, gdy jego kwota jest zerowa.

Po wydrukowaniu ewentualnie zaniechaniu operacji drukowania pojawi się pytanie o dodanie przelewu do dokumentu zbiorczego. Pozytywna odpowiedź na to pytanie spowoduje dodanie kwoty przelewu do dokumentu zbiorczego, negatywna - nie.


Dokument zbiorczy przelewu

W przypadku, gdy w danym dniu dokonywany jest więcej niż jeden przelew z tego samego rachunku wypełnić należy Bankowy zbiorczy dowód obciążeniowy.

W dowodzie tym oprócz daty i numeru rachunku, z którego następuje przelew, podać należy kwoty zapisane na poszczególnych drukach przelewów. Suma tych kwot jest wyliczana przez program.

Po wypełnieniu dowodu jego wydruk następuje poprzez posłużenie się przyciskiem <Drukuj>.

Przycisk <Kasuj> służy do usunięcia z pamięci komputera przechowywanych tam danych.


  Ewidencja przebiegu

Po wybraniu opcji Ewidencja przebiegu z menu Operacje dla zaznaczonej wcześniej firmy oraz wyborze miesiąca przedstawiona zostaje lista przebiegów dokonanych w tym miesiącu. Kolejne kolumny listy zawierają takie informacje jak: dzień wyjazdu, numer rejestracyjny pojazdu, opis trasy wyjazdu, cel wyjazdu, przebyty dystans oraz wyliczoną w oparciu o stawki przebiegu wartość jaka może zostać wpisana w koszty firmy. Wartość ta jest liczona jako iloczyn stawki (odpowiadającej pojazdowi odbywającemu wyjazd) i przebytego dystansu. Ponadto na pasku stanu okna wyświetlany jest komunikat o użytym filtrze oraz wyliczona suma kwot występujących w kolumnie Wartość.

Opcja Ewidencja przebiegu dostępna jest tylko dla firm prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Ewidencja przebiegu - Dodaj/Popraw

Zapisz do pliku tekstowego


Ewidencja przebiegu - Dodaj/Popraw

Przy wpisywaniu przebiegu pojazdu do ewidencji zamieścić należy szczegółowy opis zarówno pojazdu jak i trasy, aby system mógł wyliczyć w oparciu o stawki przebiegu kwotę, która może zostać następnie wpisana w koszty firmy.

Niezbędne jest więc podanie w polu Dzień dnia, w którym nastąpił wyjazd. Program podpowiada tu aktualną datę, która oczywiście może zostać zmieniona przez użytkownika.

Następnie określić należy cechy pojazdu, a wśród nich: Nr rejestracyjny będący dowolną kombinacją dużych liter, spacji i cyfr (w sumie do ośmiu znaków), może również być wybrany z listy oraz rodzaj pojazdu poprzez wybranie jednej z opcji: Os. do 900 ccm, Os. pow. 900 ccm, Motocykl, Motorower. W przypadku, gdy nr rejestracyjny zostanie wybrany z listy opcja określająca rodzaj pojazdu zostanie automatycznie ustalona przez program na podstawie wcześniejszych ustawień. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany w programie jako przynależny do właściciela firmy, to wprowadzona zostanie także jego marka. Po ustaleniu rodzaju pojazdu również automatycznie zostanie wypełnione pole Stawka za km zawierające przeniesioną z tabeli stawek przebiegu, zaokrągloną do dwóch miejsc po przecinku, wartość wyrażoną w [zł/km].

Kolejną czynnością jest określenie celu wyjazdu, trasy oraz przebytego dystansu. Istnieje tu możliwość posłużenia się listą wprowadzonych szablonów tras poprzez użycie przycisku <Słownik>. Po jego wybraniu przedstawiona zostanie wspomniana lista szablonów tras, z której wybrać można odpowiednią trasę. Jeżeli nie korzystamy z listy lecz sami określamy cel, trasę i dystans wyjazdu to możemy dane te zachować pod podaną nazwą w celu powtórnego ich użycia. Aby to uczynić należy wybrać przycisk <Zapisz jako> i w przedstawionym wówczas oknie opisującym trasę podać nazwę dla wprowadzanej trasy. Zostanie ona umieszczona wówczas pod tą właśnie nazwą na liście szablonów tras.

Po określaniu dystansu trasy wyliczone zostanie pole Wartość jako zaokrąglony do dwóch miejsc po przecinku iloczyn stawki za km (odczytanej z tabeli stawek za przebieg) i dystansu.

W przypadku, gdy dokonujemy poprawy opisu przebytej trasy wybierając inny opis z listy szablonów tras dla każdego z pól: Cel, Trasa, Dystans pojawia się pytanie o zamianę dotychczasowej zawartości odpowiedniego pola na nową. W przypadku odpowiedzi "Tak" zawartość pola zostanie zmieniona i pojawi się zapytanie dotyczące pola kolejnego; w przypadku odpowiedzi "Tak na wszystkie" od razu zmieniona zostanie zawartość wszystkich trzech pól; w przypadku odpowiedzi Nie zawartość pola nie zostanie zmieniona i pojawi się zapytanie dotyczące pola kolejnego.


Szablony tras

Okno Szablony tras przedstawia listę nazw zdefiniowanych wcześniej szablonów tras. Na definicję szablonu trasy składa się pole Cel, Trasa i Dystans. Te właśnie informacje, dla zaznaczonej na liście trasy, wyświetlane są u dołu opisywanego okna. Widoczna jest więc cała informacja o wybranym szablonie.

Utworzenie nowego szablonu

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Nowy>. W przedstawionym wówczas oknie zamieszczamy szczegółowy opis trasy, tzn. podajemy: cel wyjazdu, opis trasy, przebyty dystans i nadajemy mu nazwę, która będzie reprezentowała opisywaną trasę na liście szablonów.

Zmiana opisu trasy

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Zmień>. W przedstawionym wówczas oknie zawierającym opis trasy można dokonać edycji każdego z pól: Nazwa, Cel, Trasa, Dystans i zatwierdzić wprowadzone zmiany przyciskiem <OK>.

Usunięcie szablonu

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Usuń>.


Opis trasy

W oknie tym znajdują się wszelkie informacje opisujące trasę. Są nimi Nazwa szablonu zawierającego opis trasy, Cel wyjazdu, Trasa, przebyty Dystans.

W przypadku, gdy nie podana zostanie nazwa dla definiowanego/edytowanego szablonu, wyświetlony zostanie komunikat informujący, iż pole Nazwa nie może być puste. Dopiero po wypełnieniu tegoż pola szablon zostanie umieszczony na liście.


Filtr pojazdów

Jeżeli w programie do właściciela wybranej firmy przypisane są pojazdy, to można korzystać z polecenia Filtr dostępnego w menu Tabela.

W przedstawionym wówczas oknie określamy, czy lista ewidencjonująca przebiegi dla firmy ma przedstawiać trasy wszystkich pojazdów, czy tylko wskazanego pojazdu. W pierwszym przypadku wybieramy opcję Wszystkie w grupie Filtr, w drugim zaś - opcję Wybrany i w polu pojazd podajemy nr rejestracyjny wybranego pojazdu. Filtr zostanie zastosowany po wybraniu przycisku <OK>. Wówczas w oknie ewidencji przebiegów pojawią się tylko przebiegi wybranego pojazdu.


Spis z natury

Opcja Spisy z natury umieszczona w menu Operacje dostępna jest tylko dla firm prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów.

Umożliwia ona rozliczenie wyniku finansowego wybranej firmy tj. zysku brutto przed opodatkowaniem z uwzględnieniem spisu początkowego i spisów na koniec kolejnych miesięcy działalności.

W przedstawionym oknie w pierwszej kolumnie zaznaczamy kiedy dokonano spisu. W zaznaczonych liniach należy podać, w drugiej kolumnie, kwotę spisu. Na podstawie wprowadzonych wartości w trzeciej kolumnie wyliczona zostanie kwota, jaka ma być wpisana w koszty firmy.


  Deklaracja VAT-7 - Wartości początkowe

Firmy będące podatnikami VAT zobowiązane są do składania co miesiąc Deklaracji dla podatku od towarów i usług zwanej Deklaracją VAT-7.

Podstawą prawną tego obowiązku jest art. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami).

Sporządzając deklarację VAT-7 po raz pierwszy przy pomocy systemu wprowadzić należy pewne wartości początkowe (o ile wcześniej prowadzona była działalność i firma była podatnikiem VAT).

Czynimy to wybierając z menu VAT-7 opcję Dane początkowe dla zaznaczonej wcześniej firmy. Przedstawione zostaje wówczas okno, w którego polach umieszczamy określone wartości początkowe wykorzystywane następnie przy sporządzaniu deklaracji VAT-7.

Na wstępie ustalić należy datę, a dokładnie miesiąc, rozpoczęcia rozliczeń. Podać tu należy miesiąc, w którym rozpoczęliśmy rejestrację dokumentów przy użyciu systemu.

Jako kolejne wypełniamy pole nr 39 informujące o ewentualnych kwotach nadwyżek z poprzedniej deklaracji. Wartość tego pola zostanie następnie przeniesiona do pola o tym samym numerze w deklaracji VAT-7.

Następnie podajemy wartości zakupu towarów i usług nie rozliczonych w poprzednich miesiącach wypełniając pola od 41 do 48. Również te wartości zostaną przeniesione do pól o tych samych numerach w części D.2. deklaracji VAT-7.

W wymienionych polach wykazuje się wyłącznie zakupy, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego na zasadach określonych w przepisach art. 19-25 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Ponadto pola te są wypełniane tylko w przypadku, gdy w miesiącu (miesiącach) poprzedzającym miesiąc, za który składana jest deklaracja, nie były wykonywane czynności podlegające opodatkowaniu. Jeżeli jest to okres dłuższy niż jeden miesiąc, wartość zakupów oraz podatek wykazuje się narastająco.

Następnie wypełnić należy pola dotyczące wartości sprzedaży, w poprzednich miesiącach, zwolnionej od podatku i opodatkowanej. Pola te wypełniane są w oparciu o odpowiednie wartości umieszczone w deklaracjach VAT-7 sporządzonych za poprzednie miesiące. Posłużą one później do prawidłowego obliczenia wartości podatku do odliczenia od zakupu środków trwałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną.

Po zatwierdzeniu danych początkowych przyciskiem <OK> można przejść do przeglądu deklaracji VAT-7.

Najszybszą metodą wyświetlenia deklaracji jest kliknięcie przycisku z napisem <VAT-7>.

W deklaracji VAT-7 inaczej niż ma to miejsce w przypadku danych początkowych poszczególne pozycje wypełniane powinny być w pełnych złotych, zaokrąglając kwoty wynikające z ewidencji poprzez odrzucenie groszy. Dotyczy to również wszystkich obliczeń dokonywanych w deklaracji.


Deklaracja VAT-7 - Podatek należny

Część C deklaracji VAT-7 poświęcona jest rozliczeniu podatku należnego. Przedstawiono tu wartość sprzedaży netto towarów i usług oraz należny podatek w rozbiciu na poszczególne stawki opodatkowania. Pola tej części wypełniane są przez program na podstawie zarejestrowanych w systemie dokumentów, z wyjątkiem pola 36, które użytkownik wypełnia sam.

Numery poszczególnych pól są zgodne z numerami tychże pól na formularzu deklaracji.

Po wybraniu przycisku <Drukuj> nastąpi wydruk deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX, wydruk deklaracji w formie raportu albo wydruk przez Formularze IPS na "czystym" papierze, w zależności od tego, która opcja zostanie wybrana.


Deklaracja VAT-7 - Podatek naliczony

Fragment deklaracji VAT-7 poświęcony rozliczeniu podatku naliczonego składa się z trzech części od D.1. do D.3.

Pole o numerze 39 części D.1. Przeniesienia deklaracji VAT-7 użytkownik może wypełnić sam po zaznaczeniu opcji Wynika z decyzji. W przeciwnym razie jest ono wypełniane przez system na podstawie danych początkowych w przypadku, gdy deklarację VAT-7 sporządzamy po raz pierwszy przy pomocy systemu lub na podstawie poprzedniej deklaracji.

Pola od 41 do 48 części D.2. Zakupy towarów i usług, nie rozliczone w poprzednich miesiącach uzupełniane są przez system na podstawie danych początkowych w przypadku, gdy deklarację VAT-7 sporządzamy po raz pierwszy przy pomocy systemu lub na podstawie poprzedniej deklaracji.

Natomiast pola w części D.3. Zakupy towarów i usług w miesiącu, którego dotyczy deklaracja wypełniane są automatycznie w oparciu o zarejestrowane w programie dokumenty.

W częściach D.2. i D.3. wykazuje się wyłącznie zakupy, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego na zasadach określonych w przepisach art. 19-25 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Numery poszczególnych pól są zgodne z numerami tychże pól na formularzu deklaracji.

Po wybraniu przycisku <Drukuj> nastąpi wydruk deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX albo wydruk deklaracji w formie raportu  w zależności od tego, która opcja zostanie wybrana.


Deklaracja VAT-7 - Podatek lub zwrot

Fragment deklaracji poświęcony ustaleniu wysokości podatku lub kwoty zwrotu zawiera w programie część D.4. Podatek naliczony - do odliczenia oraz część E. Obliczenie wysokości zobowiązania podatkowego lub zwrotu. Ponadto na stronie tej znajduje się w programie część F. Oświadczenie podatnika.

W części D.4. wszystkie wartości wyliczane są przez system na podstawie wprowadzonych danych.

W części E użytkownik może wypełnić pole 61 Kwota wydana na zakup kas rejestrujących, do odliczenia w danym miesiącu, pole 62 Kwota podatku objęta zaniechaniem poboru, pole 65 Kwota wydana na zakup kas rejestrujących, przysługująca do zwrotu oraz pole 67 Kwota do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika. Pozostałe pola części E wyliczane są i wypełniane przez system.

Użytkownik powinien ponadto wypełnić pola części F. Pole Data tej części jest ustawiane przez system jako data bieżąca, ale może zostać zmienione przez użytkownika.

Po wybraniu przycisku <Drukuj> nastąpi wydruk deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX albo wydruk deklaracji w formie raportu  w zależności od tego, która opcja zostanie wybrana.


  Rejestracja i modyfikacja dokumentów

Aby dla zaznaczonej na liście firmy dokonać rejestracji dokumentu bądź modyfikacji dokumentu zarejestrowanego należy z menu Operacje wybrać opcję Przegląd/rejestracja dokumentów.

Przedstawione zostanie wówczas okno z listą dokumentów zarejestrowanych w określonym miesiącu.

Na liście dokumentów oraz pojedynczych jej pozycjach możemy wykonywać cały szereg operacji. Operacje te wywołać można z menu Dokument, bądź poprzez posłużenie się odpowiednim przyciskiem na pasku narzędzi.

  Polecenie Nowy

Pozwala na rozpoczęcie rejestracji nowego dokumentu. Po dokonaniu rejestracji dokument zostanie umieszczony na liście.

Polecenie to może zostać wykonane poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+D] lub wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi.

  Polecenie Edycja

Umożliwia dokonanie edycji wszystkich danych opisujących wybrany wcześniej z listy dokument.

Polecenie to może zostać wykonane poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+Enter] lub wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi.

  Polecenie Usuń

Pozwala usunąć wybrany dokument z listy wraz z danymi go opisującymi. Usunięcie dokumentu poprzedzone zostanie pytaniem z koniecznością potwierdzenia decyzji o jego usunięciu.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez posłużenie się klawiszem [Del] lub wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi.

  Polecenie Drukuj

Pozwala wydrukować wybrany dokument zgodnie z poczynionymi ustawieniami. Polecenie to może zostać wykonane również poprzez posłużenie się klawiszem [Ctrl+P] lub wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi.

  Polecenie Szukaj

Służy do wyszukiwania w tabeli podanego ciągu znaków zgodnie z ustalonymi parametrami. Zarówno ciąg znaków, który ma zostać znaleziony jak i parametry określające sposób przeszukiwania tabeli podawane są w oknie "Szukaj". Odbywa się to według następującego porządku:

- w linii Znajdź podajemy wyrażenie, które ma zostać odszukane,

- określamy w jakim polu tabeli będzie ono wyszukiwane.

- wybieramy jedną z opcji grupy Szukanie w polu tzn. decydujemy, czy szukane wyrażenie ma występować od początku pola, w dowolnym jego miejscu (opcja W całym), czy też na końcu,

- określamy wartości w grupie Szukanie w tabeli: wybieramy jedną z opcji: W górę, W dół oraz jedną z opcji: W całej tabeli, Od aktualnej pozycji,

- decydujemy, czy ma być uwzględniana przy szukaniu wielkość liter.

Rozpoczęcie przeszukiwania nastąpi po wybraniu przycisku <Szukaj>. Jeżeli podane wyrażenie nie zostanie odnalezione zostanie wyświetlony informujący o tym komunikat.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi a także po wybraniu opcji Szukaj w menu pojawiającym się po wciśnięciu prawego klawisza myszy na oknie z listą.

  Polecenie Wznów szukanie

Pozwala ona na kontynuowanie wyszukiwania wyrażenia wprowadzonego wcześniej w oknie "Szukaj", według tych samych ustawień. Jeżeli podane wyrażenie nie zostanie odnalezione zostanie wyświetlony informujący o tym komunikat.

Polecenie to może zostać wykonane również poprzez wybranie przedstawionego powyżej przycisku dostępnego na pasku narzędzi a także po wybraniu opcji Wznów szukanie w menu pojawiającym się po wciśnięciu prawego klawisza myszy na oknie z listą.

Polecenie Zamknij

Powoduje zamknięcie okna z listą dokumentów. Polecenie to może zostać wykonane również poprzez posłużenie się klawiszami [Ctrl+F4].

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego

Zapisy do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów

Zapisy do ewidencji dla potrzeb zryczałtowanego podatku dochodowego (I)

Zapisy do ewidencji dla potrzeb zryczałtowanego podatku dochodowego (II)


Zapisy dokumentów do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów

W przypadku firmy prowadzącej Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów wygląd okna do rejestracji dokumentów zależy od tego czy firma jest podatnikiem VAT czy też nie. Jeżeli:

- firma jest podatnikiem VAT, to patrz Zapisy dokumentów do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów dla firmy będącej podatnikiem VAT

- firma nie jest podatnikiem VAT, to patrz Zapisy dokumentów do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów dla firmy nie będącej podatnikiem VAT


Zapisy dokumentów do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów dla firmy nie będącej podatnikiem VAT

Lista dokumentów przedstawiona po wyborze z menu Operacje polecenia Przegląd/rejestracja dokumentów, w przypadku tego typu firmy, zawiera w kolejnych swych kolumnach takie informacje jak: nr zapisu w Księdze (Ks), nazwę kolumny Księgi, do której trafi zapis (Kolumna księgi), dzień miesiąca, w którym zarejestrowano dokument (Dn.), numer zarejestrowanego dokumentu (Nr dow. księg.), kwotę, na którą sporządzono dokument (Kwota zapisu), nazwę kontrahenta (Nazwa kontrah.), jego adres (Adres kontrah.), rodzaj zdarzenia gospodarczego, którego dotyczy dany zapis (Rodz. zdarzenia) oraz zapis w kolumnie 16 Księgi (Kolumna 16) i ewentualnie (Uwagi). Wszystkie te informacje trafiają do odpowiednich kolumn listy z zarejestrowanych dokumentów.

Aby dokonać rejestracji nowego dokumentu należy wybrać z menu Dokument polecenie Nowy ([Ctrl + D]) lub przycisk [image].

Pierwszą czynnością wykonywaną przy rejestracji dokumentu jest wybieranie rodzaju zdarzenia gospodarczego, które będzie odpowiadało wprowadzanemu zapisowi. W grupie Rodzaj zdarzenia mamy do wyboru następujące możliwości:

- Sprzedaż towarów i usług,

- Pozostałe przychody,

- Zakup towarów handlowych,

- Koszty uboczne zakupu,

- Reprezentacja i reklama,

- Wynagrodzenie,

- Pozostałe wydatki,

Następnie dokonać można ewentualnego skorygowania daty wystawienia dokumentu. Sugerowana jest data bieżąca, ale może ona zostać zmieniona przez użytkownika.  Datę wpisujemy bezpośrednio z klawiatury bądź klikamy myszką i wybieramy odpowiedni dzień z wyświetlonego kalendarza.

Jako kolejne wypełniamy pole Nr. W przypadku sprzedaży, mamy również do wypełnienia pole rdzeń, które służy uporządkowaniu dokumentów sprzedaży w obrębie danego dnia. W polu tym podpowiadany jest numer porządkowy wprowadzanego dokumentu - zgodnie z przyjętym formatem numeracji dokumentów. Dokumenty sprzedaży z wpisanym (niezerowym) rdzeniem numeru ustawiane są na liście po pozostałych dokumentach zarejestrowanych w danym dniu. Jeżeli użytkownikowi nie odpowiada takie uporządkowanie dokumentów, to może w polu rdzeń wpisać zero. Spowoduje to, że wszystkie dokumenty (niezależnie od tego czy są dokumentami sprzedaży, czy nie) uporządkowane zostaną w obrębie danego dnia wg kolejności ich wprowadzenia.

Dane kontrahenta, tzn. jego nazwę oraz adres wpisać można z klawiatury, bądź też wprowadzić poprzez posłużenie się przyciskiem <Słownik1>.

Podobnie, tzn. poprzez wpisanie z klawiatury bądź przy użyciu przycisku <Słownik2>, wprowadzone mogą zostać dane do pól opisujących konto.

Można również wpisać kwotę do pola Kolumna 16, które jest odpowiednikiem kolumny o tym samym numerze w Księdze.

Na koniec określamy wartość pola Kwota w rejestrowanym dokumencie i ewentualnie umieszczamy informacje w polu Uwagi.

Zapisanie rejestrowanego dokumentu i umieszczenie go na liście nastąpi po wybraniu przycisku <Zapisz>. Po zapisaniu dokumentu ukazuje się czyste okno wprowadzania dokumentu. W przypadku błędnego zadekretowania dokumentu można posłużyć się przyciskiem <Zmień dekret.> lub naciskając prawy klawisz myszy.


Zapisy dokumentów do Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów dla firmy będącej podatnikiem VAT

Lista dokumentów przedstawiona po wyborze z menu Operacje polecenia Przegląd/rejestracja dokumentów, w przypadku tego typu firmy, zawiera w kolejnych swych kolumnach takie informacje jak: dzień miesiąca, w którym zarejestrowano dokument (Dn.), kolejny numer zapisu w Księdze (Ks), kolejny numer zapisu odpowiednio w rejestrze: sprzedaży (RS), zakupów (RZ), środków trwałych (RŚT) i zakupów brutto (RZB), numer zarejestrowanego dokumentu (Nr dow. księg.), rodzaj zdarzenia gospodarczego, którego dotyczy dany zapis (Rodz. zdarzenia), kwotę zapisu, która trafi do Księgi Przychodów i Rozchodów (Kwota zapisu), kwotę netto rejestrowanego zapisu (Netto), podatek od kwoty netto zgodnie z określonymi w dokumencie stawkami (VAT), nazwę kontrahenta (Nazwa kontrah.), jego adres (Adres kontrah.), NIP kontrahenta (NIP kontrah.), rodzaj sporządzonego dokumentu (Rodz. dok.) oraz o ile to możliwe określenie rodzaju zakupu (Rodz. zakupu). W celu łatwiejszego przeglądu oraz szybszego uzyskania pożądanej informacji można zmieniać kolejność kolumn oraz ich szerokość. W prawej części okna przeglądu dokumentów można obejrzeć wszystkie dane dokumentu bez konieczności przewijania paska. Kolejność informacji jest taka sama jak kolejność kolumn na liście.

Aby dokonać rejestracji nowego dokumentu należy wybrać z menu Dokument polecenie Nowy [Ctrl + D] lub kliknąć przycisk [image]. Rejestrację dokumentu rozpoczynamy od zaznaczenia dokąd ma być kierowany zapis. Istnieją trzy możliwości:

1. Do księgi (i rejestru VAT)

2. Tylko do księgi

3. Tylko do rejestru VAT

W menu wyboru wyszczególniono ponadto trzy typowe zdarzenia tj. utarg, wynagrodzenie i zakup środka trwałego. Wybranie jednej z wymienionych kategorii pozwala na uniknięcie poszukiwania odpowiedniego dekretu poprzez w/w typy zapisów.

W przypadku, gdy zapis dokumentu ma nastąpić wyłącznie do księgi, rejestracja dokumentu odbywa się w sposób opisany dla firmy nie będącej podatnikiem VAT .

Po wyborze miejsca, do którego ma być kierowany zapis wybieramy rodzaj zdarzenia gospodarczego, które będzie odpowiadało wprowadzanemu zapisowi. Mamy do wyboru następujące możliwości:

- Sprzedaż towarów i usług,

- Pozostałe przychody,

- Zakup towarów handlowych,

- Koszty uboczne zakupu,

- Reprezentacja i reklama,

- Wynagrodzenie,

- Pozostałe wydatki,

Następnie dokonać można ewentualnego skorygowania daty zdarzenia gospodarczego. Datę można wpisać bezpośrednio z klawiatury lub przy użyciu myszki wybrać dzień z wyświetlonego kalendarza.

Jako kolejne wypełniamy pole Nr. W przypadku sprzedaży, mamy również do wypełnienia pole rdzeń, które służy uporządkowaniu dokumentów sprzedaży w obrębie danego dnia. W polu tym podpowiadany jest numer porządkowy wprowadzanego dokumentu - zgodnie z przyjętym formatem numeracji dokumentów. Dokumenty sprzedaży z wpisanym (niezerowym) rdzeniem numeru ustawiane są na liście po pozostałych dokumentach zarejestrowanych w danym dniu. Jeżeli użytkownikowi nie odpowiada takie uporządkowanie dokumentów, to może w polu rdzeń wpisać zero. Spowoduje to, że wszystkie dokumenty (niezależnie od tego czy są dokumentami sprzedaży, czy nie) uporządkowane zostaną w obrębie danego dnia wg kolejności ich wprowadzenia.

Po zatwierdzeniu numeru dokumentu określamy czy rejestrowany dokument jest fakturą VAT poprzez zaznaczenie lub nie opcji Faktura VAT.

Następnie określić powinniśmy pozostałe opcje. Możemy zaznaczyć odpowiednie pozycje spośród: Sprzedaż opodatkowana, Sprzedaż zwolniona. Opcja Odliczenie VAT staje się dostępna do edycji w momencie wpisania pierwszej kwoty.

Dane kontrahenta, tzn. jego nazwę oraz adres wpisać można z klawiatury, bądź też wprowadzić poprzez posłużenie się przyciskiem <Słownik1>.

Podobnie, tzn. poprzez wpisanie z klawiatury bądź przy użyciu przycisku <Słownik2>, wprowadzone mogą zostać dane do pól opisujących konto.

Kolejnym etapem wprowadzania dokumentu jest wpisanie kwot netto w odpowiednie wiersze tabeli. Każdy wiersz odpowiada innej stawce podatku VAT. Po wpisaniu kwoty netto dla danej stawki VAT program automatycznie wylicza wartość VAT i pokazuje łączną wartość brutto. Użytkownik ma możliwość zmienić sugerowaną wartość VAT jeżeli na fakturze jest ona inna. Należy zauważyć, że dwukrotne kliknięcie myszką na dowolnym polu liczbowym powoduje wywołanie kalkulatora, na którym możemy wyliczyć kwotę netto (np. jeżeli na jednej fakturze mamy pozycje zaliczane do wydatków oraz do zakupów towarów handlowych).
W przypadku stawki 0%, o tym czy jest to sprzedaż eksportowa czy krajowa, decyduje zaznaczenie lub nie opcji Sprzedaż eksportowa.

Kwoty opodatkowane wedle stawek 12%, 17% i innych wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Finansów na podstawie art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych lub art. 22 Ordynacji podatkowej, należy wpisywać w wierszu częściowe zaniech. Użytkownik ma tu możliwość wpisania stawki (np. 12%, 17% lub innej), po to, aby system w oparciu o tę stawkę i kwotę netto wyliczył kwotę podatku VAT.

Uwaga.

Jeżeli zapis wg art. 8 lub art. 22 ma znaleźć się w rejestrze zakupów VAT lub rejestrze zakupów środków trwałych, to w wierszu "częściowe zaniech." musi być niezerowy podatek lub jednocześnie, niezerowa kwota netto i niezerowa stawka.

Zapisanie rejestrowanego dokumentu i umieszczenie go na liście nastąpi po wybraniu przycisku <Zapisz>. Po zapisaniu dokumentu ukazuje się czyste okno wprowadzania dokumentu i można przystąpić do wprowadzania następnej faktury/rachunku.

Przy okazji rejestrowania dokumentów w rejestrze VAT środków trwałych można dopisać środek trwały do ewidencji środków trwałych.

W przypadku błędnego zadekretowania dokumentu można posłużyć się przyciskiem <Zmień dekret.> lub naciskając prawy klawisz myszy.


Zapisy dokumentów do ewidencji dla potrzeb zryczałtowanego podatku dochodowego (I)

Lista dokumentów przedstawiona po wyborze z menu Operacje polecenia Przegląd/rejestracja dokumentów, w przypadku firmy płacącej zryczałtowany podatek dochodowy i nie będącej podatnikiem VAT, zawiera w kolejnych swych kolumnach takie informacje jak: dzień miesiąca, w którym zarejestrowano dokument (Dn), kolejny numer zapisu do ewidencji w bieżącym miesiącu (Ew), numer zarejestrowanego dokumentu (Nr dow. księg.), stawkę zryczałtowanego podatku według, której zarejestrowano dokument (Ryczałt), kwotę, na którą wystawiono dokument (Kwota zapisu) oraz ewentualne uwagi (Uwagi).

Aby dokonać rejestracji nowego dokumentu należy wybrać z menu Dokument polecenie Nowy lub posłużyć się przyciskiem [image] .

Jako pierwsze w rejestrowanym dokumencie skorygowane może zostać pole Dzień zawierające datę wystawienia dokumentu. Sugerowana jest data bieżąca, ale może ona zostać zmieniona przez użytkownika.

Korekcie można poddać również datę wpisu dokumentu dla potrzeb ewidencji - pole Data wpisu. Tu również sugerowana jest data bieżąca, która może zostać zmieniona przez użytkownika.  Data ta może być zmieniana w sposób bezpośredni z klawiatury bądź poprzez kliknięcie myszką przycisku znajdującego się po prawej stronie pola daty. Ukazuje się wówczas okienko kalendarza z możliwością wybrania myszką właściwego roku, miesiąca i dnia.

Następnie określamy stawkę podatku zryczałtowanego wybierając odpowiednią wartość spośród: 3.0%, 5.5%, 8.5%.

Jako kolejne wypełniamy pola Nr i rdzeń. Pole rdzeń służy uporządkowaniu dokumentów w obrębie danego dnia. W polu tym podpowiadany jest numer porządkowy wprowadzanego dokumentu - zgodnie z przyjętym formatem numeracji dokumentów. Jeżeli użytkownik w polu rdzeń, na wszystkich dokumentach wprowadzanych w danym dniu, wpisze zero, to zostaną one uporządkowane w obrębie danego dnia wg kolejności ich wprowadzenia.

Dane kontrahenta, tzn. jego nazwę oraz adres wpisać można z klawiatury, bądź też wprowadzić poprzez posłużenie się przyciskiem <Słownik1>.

Podobnie, tzn. poprzez wpisanie z klawiatury bądź przy użyciu przycisku <Słownik2>, wprowadzone mogą zostać dane do pól opisujących konto.

Na koniec określamy wartość pola Kwota w rejestrowanym dokumencie i ewentualnie umieszczamy informacje w polu Uwagi.

Zapisanie rejestrowanego dokumentu i umieszczenie go na liście nastąpi po wybraniu przycisku <Zapisz>. Po zapisaniu dokumentu ukazuje się czyste okno wprowadzania dokumentu.


Zapis dokumentu do ewidencji dla potrzeb zryczałtowanego podatku dochodowego (II)

Lista dokumentów przedstawiona po wyborze z menu Operacje polecenia Przegląd/rejestracja dokumentów, w przypadku firmy płacącej zryczałtowany podatek dochodowy i będącej podatnikiem VAT, zawiera w kolejnych swych kolumnach takie informacje jak: dzień miesiąca, w którym zarejestrowano dokument (Dn.), kolejny numer zapisu do ewidencji w bieżącym miesiącu (Ew), kolejny numer zapisu odpowiednio w rejestrze: sprzedaży (RS), zakupów (RZ), środków trwałych (RŚT) i zakupów brutto (RZB), numer zarejestrowanego dokumentu (Nr dow. księg.), nazwę kontrahenta (Nazwa kontrahenta) oraz jego adres (Adres kontrahenta), rodzaj zdarzenia gospodarczego, którego dotyczy dany zapis (Rodzaj zdarzenia), kwotę, na którą wystawiono dokument (Kwota zapisu), stawkę zryczałtowanego podatku według, której zarejestrowano dokument (Ryczałt) rodzaj sporządzonego dokumentu (Dokument), NIP kontrahenta (NIP), kwotę netto zarejestrowanego zapisu (Netto) oraz podatek od kwoty netto zgodnie ze stawkami (Podatek), rodzaj zakupu o ile to możliwe (Rodzaj zakupu) oraz ewentualne uwagi (Uwagi).

Aby dokonać rejestracji nowego dokumentu należy wybrać z menu Dokument polecenie Nowy lub posłużyć się przyciskiem [image] .

Pierwszą czynnością jaką należy wykonać rejestrując dokument jest określenie dokąd ma być kierowany zapis. Istnieją trzy możliwości:

1. Zapis do ewidencji i do rejestru VAT

2. Zapis tylko do ewidencji

3. Zapis tylko do rejestru VAT

W przypadku, gdy zapis dokumentu ma nastąpić wyłącznie do ewidencji, rejestracja dokumentu odbywa się w sposób opisany dla firmy płacącej zryczałtowany podatek dochodowy i nie będącej podatnikiem VAT.

W przypadku, gdy zapis rejestrowanego dokumentu ma nastąpić także (tylko) do rejestru VAT sporządzenie dokumentu wygląda następująco:

Dokonujemy wyboru Rodzaju zdarzenia odpowiadającego wprowadzanemu zapisowi.

Jako następne skorygowane może zostać pole Dzień zawierające datę wystawienia dokumentu. Sugerowana jest data bieżąca, ale może ona zostać zmieniona przez użytkownika.

Korekcie można poddać również datę wpisu dokumentu dla potrzeb ewidencji - pole Data wpisu. Tu również sugerowana jest data bieżąca, która może zostać zmieniona przez użytkownika.

Jako kolejne wypełniamy pole Nr. W przypadku sprzedaży, mamy również do wypełnienia pole rdzeń, które służy uporządkowaniu dokumentów sprzedaży w obrębie danego dnia. W polu tym podpowiadany jest numer porządkowy wprowadzanego dokumentu - zgodnie z przyjętym formatem numeracji dokumentów. Dokumenty sprzedaży z wpisanym (niezerowym) rdzeniem numeru ustawiane są na liście po pozostałych dokumentach zarejestrowanych w danym dniu. Jeżeli użytkownikowi nie odpowiada takie uporządkowanie dokumentów, to może w polu rdzeń wpisać zero. Spowoduje to, że wszystkie dokumenty (niezależnie od tego czy są dokumentami sprzedaży, czy nie) uporządkowane zostaną w obrębie danego dnia wg kolejności ich wprowadzenia.

Dane kontrahenta, tzn. jego nazwę oraz adres wpisać można z klawiatury, bądź też wprowadzić poprzez posłużenie się przyciskiem <Słownik1>.

Podobnie, tzn. poprzez wpisanie z klawiatury bądź przy użyciu przycisku <Słownik2>, wprowadzone mogą zostać dane do pól opisujących konto.

W zależności od wybranego wcześniej rodzaju zdarzenia strona Rejestr VAT przyjmuje różny wygląd i wypełnić należy różne pola.

Na wstępie określamy czy rejestrowany dokument jest fakturą VAT poprzez zaznaczenie lub nie opcji Faktura VAT.

Następnie określić powinniśmy pozostałe opcje. W przypadku dokumentu zakupu towaru handlowego mamy możliwość zdecydowania czy wiąże się on ze sprzedażą opodatkowaną czy opodatkowaną i zwolnioną. Użytkownik w pewnych sytuacjach może zadecydować o braku możliwości odliczenia VAT od danego zakupu. Opcja Odliczenie VAT staje się dostępna do edycji w momencie wpisania pierwszej kwoty. Istnieje również możliwość określenia stawek podatku zryczałtowanego wybierając odpowiednią wartość spośród: 3.0%, 5.5%, 8.5%.

Kolejnym etapem wprowadzania dokumentu jest wpisanie kwot netto w odpowiednie wiersze tabeli. Każdy wiersz odpowiada innej stawce podatku VAT. Po wpisaniu kwoty netto dla danej stawki VAT program automatycznie wylicza wartość VAT i pokazuje łączną wartość brutto. Użytkownik ma możliwość zmienić sugerowaną wartość VAT jeżeli na fakturze jest ona inna. Należy zauważyć, że dwukrotne kliknięcie myszką na dowolnym polu liczbowym powoduje wywołanie kalkulatora, na którym możemy wyliczyć kwotę netto (np. jeżeli na jednej fakturze mamy pozycje zaliczane do wydatków oraz do zakupów towarów handlowych).
W przypadku stawki 0%, o tym czy jest to sprzedaż eksportowa czy krajowa, decyduje zaznaczenie lub nie opcji Sprzedaż eksportowa.

Kwoty opodatkowane wedle stawek 12%, 17% i innych wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Finansów na podstawie art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych lub art. 22 Ordynacji podatkowej, należy wpisywać w wierszu częściowe zaniech. Użytkownik ma tu możliwość wpisania stawki (np. 12%, 17% lub innej), po to, aby system w oparciu o tę stawkę i kwotę netto wyliczył kwotę podatku VAT.

Uwaga.

Jeżeli zapis wg art. 8 lub art. 22 ma znaleźć się w rejestrze zakupów VAT lub rejestrze zakupów środków trwałych, to w wierszu "częściowe zaniech." musi być niezerowy podatek lub jednocześnie, niezerowa kwota netto i niezerowa stawka.

Do wypełnienia na tej stronie pozostaje jeszcze pole Uwagi.

Po zapisaniu dokumentu ukazuje się czyste okno wprowadzania dokumentu.

Przy okazji rejestrowania dokumentów w rejestrze VAT środków trwałych można dopisać środek trwały do ewidencji środków trwałych.

W przypadku błędnego zadekretowania dokumentu możemy posłużyć się przyciskiem <Zmień dekret.>.


Zapisy na kontach

Opcja Zapisy na kontach dostępna w menu Analizy pozwala na przegląd podsumowania stanu kont, wybranej firmy w podanym przez użytkownika okresie.

W zestawieniu uwzględniane będą tylko wybrane przez użytkownika rodzaje kont.

Zestawienie to zawiera następujące informacje: nr konta, nazwę konta, komentarz jakim zostało opatrzone konto oraz stan konta tzn. zsumowane wartości wszystkich zapisów na koncie w podanym okresie.

W pasku tytułu okna zawierającego podsumowanie podane zostały symbolicznie informacje o zdefiniowanych warunkach wyboru kont oraz godzina dokonania zestawienia.

Np. zapis: SZK, STY.96-CZE.96, 13:10 oznacza, iż: przy podsumowaniu uwzględniono następujące rodzaje kont: Sprzedaż (S), Zakup (Z), Koszty uboczne (K), całe zestawienie zaś dotyczy okresu od stycznia do czerwca 1996 r. i wykonane zostało o godzinie 13:10.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Księga okresowo

Opcja Księga okresowo dostępna w menu Analizy dla firm prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów pozwala na sporządzenie zestawienia przychodów i wydatków firmy zarejestrowanych w Księdze w podanym przez użytkownika okresie rozliczeniowym.

Kolejne kolumny zestawienia zawierają kwoty wynikające z następujących rodzajów zdarzeń: sprzedaż towarów i usług (7), pozostałe przychody (8), zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu (10), koszty uboczne zakupu (11), koszty reprezentacji i reklamy limitowane (12), wynagrodzenie w gotówce i w naturze (13), pozostałe wydatki (14).

Dodatkowo kolumna Razem przychód (9) zawiera wartości będące sumą wartości z kolumny (7) i (8), zaś kolumna Razem wydatki (15) zawiera wartości będące sumą wartości z kolumn od (12) do (14).

W kolejnych wierszach zestawienia znajdują się wartości odpowiadające poszczególnym miesiącom z wybranego przez użytkownika okresu.

Dla każdej kolumny dokonano w ostatnim wierszu tabeli zsumowania wartości ze wszystkich miesięcy tego okresu.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Ewidencja przychodów okresowo

Opcja Ewidencja przychodów okresowo dostępna w menu Analizy dla firm płacących zryczałtowany podatek dochodowy pozwala na sporządzenie zestawienia przychodów firmy zarejestrowanych w systemie w podanym przez użytkownika okresie rozliczeniowym.

Kolejne kolumny zestawienia zawierają kwoty przychodów dla poszczególnych stawek podatku. Ostatnia kolumna zawiera wartości będące sumą wartości ze wszystkich wcześniejszych kolumn.

W poszczególnych wierszach zestawienia znajdują się dane odpowiadające kolejnym miesiącom z wybranego przez użytkownika okresu.

Dla każdej kolumny dokonano w ostatnim wierszu tabeli zsumowania wartości ze wszystkich miesięcy tego okresu.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Rozliczenie dochodu z remanentem

Opcja Rozliczenie dochodu z remanentem dostępna w menu Analizy dla firm prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów pozwala na obliczenie dochodu firmy osiągniętego w wybranym przez użytkownika okresie rozliczeniowym z uwzględnieniem ewentualnych spisów z natury wykonanych na początku okresu oraz na jego końcu. Jeżeli nie wykonano spisu z natury na koniec okresu rozliczeniowego podanego przez użytkownika, to uwzględniana jest wartość ostatnio dokonanego spisu. Jeżeli po spisie na początek okresu nie dokonano żadnego następnego, to ten pierwszy nie jest brany pod uwagę przy wykonywaniu obliczeń dochodu.

Po zsumowaniu kosztów poniesionych na zakup towarów handlowych i materiałów, kosztów ubocznych zakupów oraz kwoty pozostałych wydatków i po ewentualnym uwzględnieniu wartości spisu z natury na początek (wartość ta jest dodawana do kosztów uzyskania przychodu) i koniec okresu (wartość ta jest odejmowana od kosztów uzyskania przychodu) wyliczane są koszty uzyskania przychodów. Następnie odejmowana jest ta wartość od całkowitego przychodu osiągniętego przez firmę, a wyliczanego przez program w oparciu o zarejestrowane dokumenty, i w ten sposób wyliczana wartość dochodu firmy w podanym okresie rozliczeniowym.

Rozliczenie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie raportu za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Limit kosztów reprezentacji i reklamy

Dla firm rozliczanych na zasadach ogólnych w menu Analizy dostępna jest opcja Limit kosztów reprezentacji i reklamy. Raport ten wylicza (zgodnie z rozporządzeniem) kwotę limitu, i porównuje ją z zaksięgowanymi kosztami reprezentacji i reklamy. Wykazuje też ewentualne przekroczenie limitu.

Raport jest pokazywany w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie raportu za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Marża handlowa

Dla firm rozliczanych na zasadach ogólnych w menu Analizy dostępna jest opcja Marża handlowa. Raport ten przedstawia różnicę między wartością sprzedanych towarów i usług a wydatkami na zakup towarów handlowych i materiałów, z uwzględnieniem wartości spisów z natury.

Raport jest pokazywany w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie raportu za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Wskaźniki rentowności

Dla firm rozliczanych na zasadach ogólnych w menu Analizy dostępna jest opcja Wskaźniki rentowności. Raport ten przedstawia stosunek dochodu do przychodu, dochodu do kosztów oraz kosztów do przychodu (wszystko z uwzględnieniem spisów z natury).

Raport jest pokazywany w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie raportu za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Zestawienie rejestrów sprzedaży

Opcja Zestawienie rejestrów sprzedaży dostępna w menu Analizy po zaznaczeniu opcji Zestawienia VAT dla firm będących podatnikami VAT pozwala na sporządzenie zestawienia kwot wpisanych do rejestrów sprzedaży, podczas rejestracji dokumentów, w podanym przez użytkownika okresie rozliczeniowym.

Kolumny od 6 (20) do 15 (35) - liczby ujęte w nawias odpowiadają numerom pól na formularzu deklaracji VAT-7- zawierają wartości sprzedaży netto i podatek od tych wartości dla poszczególnych stawek opodatkowania, zaś kolumna 5 (19) wartość sprzedaży zwolnionej od podatku.

W kolejnych wierszach zestawienia znajdują się wartości odpowiadające poszczególnym miesiącom z wybranego przez użytkownika okresu.

Dla każdej kolumny dokonano w ostatnim wierszu tabeli zsumowania wartości ze wszystkich miesięcy tego okresu.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Zestawienie rejestrów zakupów

Opcja Zestawienie rejestrów zakupów dostępna w menu Analizy po zaznaczeniu opcji Zestawienia VAT dla firm będących podatnikami VAT pozwala na sporządzenie zestawienia kwot wpisanych do rejestrów zakupów, podczas rejestracji dokumentów, w podanym przez użytkownika okresie rozliczeniowym. W zestawieniu nie są brane pod uwagę zakupy zaliczane do środków trwałych. Dla tego rodzaju zakupów sporządzane jest osobne zestawienie.

Kolumny od 5 (53) do 8 (56) - liczby ujęte w nawias odpowiadają numerom pól na formularzu deklaracji VAT-7- zawierają wartości netto i podatek od tych wartości odpowiednio dla zakupów opodatkowanych, związanych wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną oraz zakupów opodatkowanych, związanych ze sprzedażą zwolnioną od podatku oraz opodatkowaną.

W kolejnych wierszach zestawienia znajdują się wartości odpowiadające poszczególnym miesiącom z wybranego przez użytkownika okresu.

Dla każdej kolumny dokonano w ostatnim wierszu tabeli zsumowania wartości ze wszystkich miesięcy tego okresu.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


Zestawienie rejestrów zakupów środków trwałych

Opcja Zestawienie rejestrów zakupów środków trwałych dostępna w menu Analizy po zaznaczeniu opcji Zestawienia VAT dla firm będących podatnikami VAT pozwala na sporządzenie zestawienia kwot wpisanych do rejestrów zakupów środków trwałych, podczas rejestracji dokumentów, w podanym przez użytkownika okresie rozliczeniowym.

Kolumny od 5 (49) do 8 (52) - liczby ujęte w nawias odpowiadają numerom pól na formularzu deklaracji VAT-7- zawierają wartości netto i podatek od tych wartości odpowiednio dla zakupów opodatkowanych, związanych wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną oraz zakupów opodatkowanych, związanych ze sprzedażą zwolnioną od podatku oraz opodatkowaną. Oczywiście brane są pod uwagę wyłącznie zakupy zaliczane do środków trwałych i zarejestrowane jako tego rodzaju.

W kolejnych wierszach zestawienia znajdują się wartości odpowiadające poszczególnym miesiącom z wybranego przez użytkownika okresu.

Dla każdej kolumny dokonano w ostatnim wierszu tabeli zsumowania wartości ze wszystkich miesięcy tego okresu.

Zestawienie to jest pokazywane w takiej postaci, w jakiej będzie na wydruku. Wybranie z menu Raport opcji Pokaż czytelnie (lub wciśnięcie przycisku [image]) powoduje zaprezentowanie zestawienia za pomocą innej (czytelniejszej) czcionki.


  Podział sprzedaży wg proporcji zakupów

Opcja Podział sprzedaży wg proporcji zakupów dostępna w menu Analizy służy do wyznaczania struktury sprzedaży VAT (tj. kwot według różnych stawek podatku) na podstawie struktury zakupów towarów handlowych zgodnie z art. 30. ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Opcja ta przeznaczona jest dla firm będących podatnikami VAT i prowadzących sprzedaż nieewidencjonowaną rachunkami (m.in. sprzedawców detalicznych). W opcji tej na podstawie ogólnej wartości sprzedaży brutto oraz wartości brutto zakupów towarów handlowych wedle każdej z zastosowanych stawek podatku VAT, wyznaczana jest sprzedaż netto i podatek od sprzedaży dla tychże stawek podatku VAT. Dokonuje się to przez wyznaczenie udziału procentowego wartości zakupu dla danej stawki do całkowitej wartości zakupu.

Na podstawie zarejestrowanych w programie dokumentów dla zaznaczonej na liście firmy, wyliczana jest:

- wartość pola Suma zarejestrowanych utargów. Jest to suma wartości sprzedaży nie ewidencjonowanej rachunkami dokonanej przez firmę w danym miesiącu.

- wartość pola Suma brutto z rejestru sprzedaży VAT.  Jest to suma wartości sprzedaży brutto z rejestru sprzedaży VAT dla danego miesiąca.

Podsumowanie wartości dwóch wspomnianych wcześniej pól wyliczone jest w polu Ogólna wartość sprzedaży brutto.

Program dokonuje automatycznie rozliczenia sprzedaży i przenosi dane do VAT-7. Użytkownik decyduje jedynie, która z wyliczonych kwot ma zostać wzięta pod uwagę. Istnieje również możliwość dokonania rozliczenia w oparciu o dowolną kwotę wpisaną z klawiatury.

Grupa opcji Do deklaracji VAT-7 nie wpływa w żaden sposób na wyliczenia wg proporcji zakupów, a określa jedynie źródło danych do deklaracji VAT-7.

Jeżeli w grupie tej wybrana zostanie opcja Dane z rejestru sprzedaży VAT to w deklaracji VAT-7 uwzględnione zostaną dane z rejestru sprzedaży VAT. W przeciwnym razie dane te zostaną pominięte.

Jeżeli natomiast zaznaczona zostanie opcja Dane wg podziału sprzedaży to w deklaracji VAT-7 uwzględnione zostaną dane wyliczone wg proporcji zakupów. Domyślnie źródłem danych dla deklaracji VAT-7 jest zarówno rejestr sprzedaży jak i rozliczenie sprzedaży wg struktury zakupów

Przedstawiana w oknie tabela zawiera wyniki dokonanego przez system podziału sprzedaży wg proporcji zakupów. Poszczególne jej kolumny zawierają:

- Zakupy towarów handlowych - wartości brutto zakupu towarów handlowych dla stawek podatku VAT: zw(zwolnione), 0%, 2%, 4%, 7% i 22%. Ponieważ przy rejestrowaniu dokumentów, w jednej linii wprowadzane są zakupy opodatkowane wedle różnych stawek (12%, 17% i innych) wynikających z zastosowania art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych lub art. 22 Ordynacji podatkowej, więc nie można określić jednej stawki, która wyznaczałaby zależność między kwotami brutto i netto od tych zakupów. Dlatego, aby można było wyliczyć wartość netto sprzedaży oraz podatek VAT od sprzedaży wg proporcji zakupów, w kolumnie "Zakupy towarów handlowych" podane są odrębnie: wartość netto zakupu towarów opodatkowanych wg art.8 lub art. 22 ("netto zaniech.") oraz wartość VAT ("VAT zaniech.") od tych zakupów. Dla każdej z tych dwu wartości ich udział procentowy w całkowitej wartości zakupów wyliczony jest oddzielnie w następnej kolumnie

- Proporcje zakupów - udział procentowy zakupów opodatkowanych poszczególnymi stawkami podatku VAT w całkowitej wartości zakupów. Wartości umieszczone w tej kolumnie przedstawione zostały również na wykresie kołowym.

- Sprzedaż netto wg proporcji zakupów - wyliczoną, na podstawie odpowiedniej wartości w kolumnie "Proporcje zakupów", wartość sprzedaży netto

- Podatek należny wg proporcji zakupów - wyliczony, wg proporcji zakupów, podatek VAT od sprzedaży.

Niektóre pola tabeli są zawsze puste, np. dla wierszy "brutto zw", "brutto 0%" i "netto zaniech." pusta jest kolumna "Podatek należny wg proporcji zakupów", dla wiersza "VAT zaniech." - kolumna "Sprzedaż netto wg proporcji zakupów".

Sporządzone rozliczenie sprzedaży wg struktury zakupów może zostać wydrukowane po wyborze przycisku <Drukuj>.

Dodatkowo istnieje możliwość wystornowania kwoty VAT z księgi przychodów i rozchodów, jako że utargi były rejestrowane wartością brutto. Gdybyśmy tego zaniechali wówczas podatek dochodowy byłby niepotrzebnie zawyżony. Do tej operacji służy przycisk <Storno>. Po jego naciśnięciu otwiera się okno rejestracji dokumentu (tylko do księgi) z ujemną wartością wyliczonego wcześniej VAT.


Wybór pojazdu do rozliczenia

Jeżeli właściciel firmy zarejestrowanej w systemie jest również obsługiwany przez program, to wówczas może być dokonywane rozliczanie pojazdów tego właściciela, w przypadku, gdy są one używane w celach firmowych.

Po wybraniu z menu Analizy opcji Rozliczenie pojazdu dla zaznaczonej wcześniej firmy przedstawiona zostaje lista numerów rejestracyjnych pojazdów do rozliczenia. Są to pojazdy, które należą do zarejestrowanych w systemie właścicieli wybranej firmy.

Do listy tej może zostać dodany nowy pojazd do rozliczenia, po użyciu przycisku <Nowe> i wybraniu odpowiedniego pojazdu reprezentowanego poprzez numer rejestracyjny.

Możliwe jest także usunięcie pojazdu z listy pojazdów do rozliczenia po użyciu przycisku <Kasuj>.

Aby dokonać rozliczenia zaznaczonego na liście pojazdu wybrać należy przycisk <OK>.

Patrz także:

Rozliczenie pojazdu


Rozliczenie pojazdu

W oknie "Rozliczenie pojazdu" przedstawiana jest karta rozliczenia pojazdu na cały rok.

W pierwszej kolumnie tej karty wymienione są poszczególne miesiące, w których dokonywane jest rozliczenie.

Kolejne kolumny przedstawianej tabeli ponumerujmy cyframi od 1 do 9. Mamy zatem następujące kolumny:

- Ewidencja Przebiegu - Mies. - nr 1,

- Ewidencja Przebiegu - Narast. - nr 2,

- Ewidencja Kosztów - Mies. - nr 3,

- Ewidencja Kosztów - Udziały firmy - % - nr 4,

- Ewidencja Kosztów - Udziały firmy - Mies. - nr 5,

- Ewidencja Kosztów - Udziały firmy - Narast. - nr 6,

- Koszty wykazane mies. - nr 7,

- Koszty zaksięgowane - Mies. - nr 8,

- Koszty zaksięgowane - Narast. - nr 9.

Następne dwie kolumny zawierają kwoty wynikające z ewidencji przebiegu pojazdu dla danej firmy. W kolumnie nr 1 umieszczono wartości kwot zaewidencjonowane w poszczególnych miesiącach, zaś w kolumnie nr 2 te same wartości przedstawiono narastająco w stosunku do poprzednich miesięcy.

Kolumna nr 3 zawiera kwotę wynikającą z ewidencji kosztów eksploatacji danego pojazdu.

Kwota ta pomnożona przez procentowy udział właściciela w przychodach firmy (kolumna nr 4) daje wartość wyliczoną w kolumnie nr 5, opisującej miesięczną ewidencję kosztów eksploatacji pojazdu dla danej firmy. Jeżeli pojazd jest wykorzystywany tylko w jednej firmie wówczas wartość tego udziału wynosi zawsze 100% . Wartość tego udziału jest jednak zmienna i może być w każdym miesiącu inna w zależności od stopnia wykorzystywania pojazdu w danej firmie. Po niej występuje kolumna nr 6 przedstawiająca tę miesięczną ewidencję kosztów eksploatacji pojazdu dla danej firmy narastająco w stosunku do poprzednich miesięcy.

Jeżeli wartość z kolumny nr 6 porównamy z wartością przedstawiona w kolumnie nr 2 i wybierzemy mniejszą z nich, to będzie ona wartością kosztów (licząc od początku roku), którą można zaksięgować.

Wartość kolumny nr 7 zależy od kwoty wpisanej w kolumnie nr 8 i prezentuje wartość, która pozostaje jeszcze do zaksięgowania np. w przyszłym miesiącu. Kolumna nr 8 przedstawia koszty zaksięgowane w poszczególnych miesiącach. Kolumna nr 9 zawiera te koszty wyliczone narastająco w stosunku do poprzednich miesięcy.

Jeżeli pola w kolumnach są zaznaczone na czerwono, oznacza to, iż wartości w nich umieszczone nie są zgodne z wartościami wynikającymi z ewidencji kosztów eksploatacji pojazdu bądź ewidencji przebiegu.

Aby pole zyskało wartość wynikającą z ewidencji należy najpierw "wejść" do takiego pola a następnie posłużyć się przyciskiem <Akt. Bieżący>.

Użycie przycisku <Aktualizuj> sprawi, że wartości wszystkich pól zostaną zaktualizowane w oparciu o wartości zaewidencjonowane.

Graficzny obraz zestawionych danych przedstawiony zostanie po wybraniu przycisku <Prezentuj>, zaś ich wydruk nastąpi po wybraniu przycisku <Drukuj>.


Statystyka rozliczenia pojazdu

Statystyka rozliczenia pojazdu zawiera wykres słupkowy, na którego osi poziomej zaznaczone zostały kolejne miesiące, do miesiąca w którym nastąpiło ostatnie rozliczenie pojazdu włącznie, zaś na osi pionowej - wartości liczbowe.

W zależności od wyboru dokonanego przez użytkownika wykres może prezentować do czterech rodzajów danych, spośród następujących:

- Wartość przebiegu

- Wydatki właściciela

- Wydatki firmy

- Koszty zaksięgowane

każdy rodzaj danych reprezentowany jest przez inny kolor wykresu słupkowego.

Wszystkie dane niezbędne do sporządzenia wykresu pobierane są z zestawienia rozliczenia pojazdu. I tak: Wartość przebiegu jest daną pobieraną z kolumny prezentującej miesięczną ewidencję przebiegu (kolumna nr 1), Wydatki właściciela - z kolumny miesięcznej ewidencji kosztów (kolumna nr 3), Wydatki firmy - z kolumny prezentującej miesięczne udziały firmy w kosztach eksploatacji (kolumna nr 5), Koszty zaksięgowane - z kolumny miesięcznych kosztów zaksięgowanych (kolumna nr 8).

Wykres posłużyć może do korygowania zaksięgowanej wartości. Nie powinna ona być większa od mniejszej spośród wartości: Wydatki właściciela i Wydatki firmy.

Wpisane przez Użytkownika kwoty do zaksięgowania możemy zarejestrować w Księdze przychodów i rozchodów, wykorzystując w tym celu przycisk <Do Księgi>.


Zamknięcie miesiąca

Wybranie opcji Zamknięcie miesiąca dostępnej w menu Analizy powoduje niemożność dokonywania zmian w dokumentach zarejestrowanych w wybranym (zamkniętym) miesiącu. Opcja Anulowanie zamknięcia miesiąca... umożliwia dokonywanie zmian w dokumentach w miesiącu, który wcześniej został zamknięty (otwiera miesiąc). Możliwe jest zamknięcie albo otworzenie dowolnego jednego miesiąca.


Wyciąg z dokumentów

Opcja Wyciąg z dokumentów dostępna w menu Analizy umożliwia tworzenie zestawień dokumentów zarejestrowanych w systemie w podanym przez użytkownika okresie. Dokumenty do sporządzanego raportu mogą być wybierane w oparciu o różne warunki.

Można wybrać dokumenty według rodzaju zdarzeń gospodarczych. W zależności od formy opodatkowania firmy oraz rodzaju prowadzonej dokumentacji można dokonać wyboru spośród różnych grup zdarzeń.

Istnieje możliwość określenia tekstu, który będzie wyszukiwany w dokumentach w jednym z następujących pól: Numer dowodu księgowego, NIP, Nazwa kontrahenta, Adres kontrahenta, Opis zdarzenia gospodarczego, Uwagi. Jeżeli określony tekst zostanie znaleziony w wybranym polu, to taki dokument znajdzie się w zestawieniu. Możliwe jest również wyszukiwanie określonego tekstu we wszystkich wymienionych polach - po wybraniu "w polu dowolnym". Wówczas w raporcie zostaną uwzględnione te dokumenty, dla których w którymkolwiek polu znaleziono określony tekst.

Można również dokonać selekcji dokumentów według konta, wpisując jego numer lub posłużyć się przyciskiem <...>, który przywołuje słownik kont. Domyślnie przyjęto, że w zestawieniu uwzględniane będą też subkonta wybranego konta. Oczywiście użytkownik może zdecydować inaczej i odznaczyć "oraz subkonta".

W przypadku, gdy chcemy sporządzić zestawienie wszystkich dokumentów zarejestrowanych dla wybranej firmy, to kryteria dla takiego zestawienia zostaną ustawione po wybraniu przycisku <Wszystko>.

Wybranie przycisku <OK> spowoduje wyświetlenie listy dokumentów spełniających wszystkie podane warunki. Kolumny tej listy są takie jak pola na dokumentach.

Istnieje możliwość wyedytowania wybranego dokumentu po wybraniu z menu Operacje opcji Edytuj pozycję lub naciśnięciu przycisku [image] na pasku narzędziowym (można również posłużyć się klawiszem [Enter] lub dwukrotnie kliknąć lewym przyciskiem myszy). Dzięki temu można dokonać zmian w dokumentach, które zostaną zapisane do bazy danych.

Jeżeli chcemy, aby któryś z dokumentów nie był uwzględniany w zestawieniu można usunąć go z listy wybierając z menu Operacje opcję Wytnij pozycję lub posłużyć się przyciskiem [image] (nie oznacza to skasowania rekordu dokumentu).

Listę dokumentów można wydrukować (przycisk [image]), zapisać jako plik tekstowy w formacie TSV (przycisk [image]) lub załadować bezpośrednio do MS Excel (przycisk [image]).


Sprzedaż opodatkowana objęta częściowym zaniechaniem

Ponieważ, wraz z wejściem w życie (z dniem 1 stycznia 1998 r.) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, została uchylona ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, więc zmieniła się podstawa prawna do zaniechania w całości lub w części poboru podatków. Dotychczasowy art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych został zastąpiony przez art. 22 ustawy - Ordynacja podatkowa. Z uwagi jednak na to, że częściowe zaniechanie poboru podatków może wynikać z zastosowania jeszcze art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych lub już art. 22 Ordynacji podatkowej, w programie posługujemy się określeniem "częściowe zaniechanie".


Pliki w formacie TSV

Pliki w formacie TSV ( z ang. tab separated value) są to pliki tekstowe, w których każdy rekord jest w osobnej linii, a pola rekordu w linii rozdzielone są znakami tabulacji. Takie pliki akceptowane są przez arkusz kalkulacyjny MS Excel.

Do pliku tekstowego w formacie TSV można skopiować zawartość dowolnego okna - listy rekordów. Dzięki temu można poddać analizie lub wydrukować, np. listę kontrahentów, środków trwałych, faktur, firm lub właścicieli. Operację tę wykonuje się klikając prawym przyciskiem myszy na oknie - liście rekordów, i wybierając z menu, które się wtedy pojawi, opcję "Zapisz do pliku tekstowego".


Informacje o podręczniku

Autorzy Systemu Rozliczeń dla Windows, nazywanego w dalszej części Systemem, dziękują za zakup ich produktu.

Mając nadzieję, że instrukcja obsługi programu będzie, tak jak i sam System, dobrze służyła Użytkownikowi, zastrzegają sobie prawo do wprowadzania ewentualnych zmian i rozszerzeń w działaniu Systemu w stosunku do niniejszego opisu.

Ewentualne zmiany wprowadzone do Systemu wyjaśnione będą zawsze w erracie dołączonej do instrukcji. Ponadto wprowadzane są one na bieżąco do systemu pomocy dostępnego z poziomu aplikacji.

Dla ułatwienia korzystania z Systemu, instrukcja obsługi podzielona została w sposób zbliżony do podziału operacji dostępnych w samym Systemie. Kolejność występowania rozdziałów jest taka, by Użytkownik miał możliwość poznawania funkcji Systemu od najprostszych do najbardziej skomplikowanych, w miarę rosnących umiejętności.

Ponadto w niektórych miejscach instrukcji znajdują się odesłania do tematów systemu pomocy, który dostępny jest z poziomu aplikacji. W tematach tych znaleźć można dodatkowe informacje pomocne przy pracy z programem. Niejednokrotnie występują w instrukcji odesłania do systemu Pomocy Prawnej, gdzie znajduje się treść wybranych ustaw i rozporządzeń stanowiących prawną podstawę wykonywania pewnych operacji.

Instrukcja obsługi zawiera również opis techniczny informujący o parametrach Systemu, jego ograniczeniach i zastosowanych wielkościach stałych.

W całej instrukcji jak również systemie pomocy zastosowana jest jednolita konwencja opisu klawiszy używanych do obsługi Systemu. Jeśli określone działanie Systemu uzyskiwane jest poprzez naciśnięcie na pojedynczy klawisz, znak opisujący ten klawisz jest w instrukcji pogrubiony i ujęty w nawiasy np. [W]. Jeśli określone działanie uzyskiwane jest poprzez naciśnięcie na klawisz w czasie, gdy przytrzymywany jest inny np. [Ctrl], w instrukcji zaznaczane jest to poprzez umieszczenie obu znaków opisujących te klawisze w nawiasie i pogrubienie ich np. [Ctrl + N].

Wypisanie kilku klawiszy oddzielonych znakami przecinka oznacza, że opis dotyczyć będzie w takim samym stopniu każdego z tych klawiszy, np. [A],[F],[K].

Umieszczenie w instrukcji oznaczeń klawiszy oddzielonych trzema kropkami oznacza, że opis dotyczy wszystkich klawiszy liter (zgodnie z kolejnością alfabetu) lub cyfr, począwszy od pierwszego, aż do ostatniego wymienionego, np. zapis [0],[1]...[9] obejmuje klawisz '0' i klawisze cyfr od '1' aż do '9'.

Nazwy pól, opcji i grup występujących w oknach programu jak również ich wartości wyróżnione zostały w tekście instrukcji i tematach pomocy poprzez pogrubienie. Tytuły okien umieszczone są zawsze w cudzysłowach.

W instrukcji są często używane sformułowania typu "wywołanie pliku" lub "uruchomienie, wywołanie programu". Należy przez nie rozumieć wpisanie w linii komend Systemu operacyjnego nazwy pliku, programu i zatwierdzenie jej klawiszem [Enter]. Podobny efekt uzyskuje się przez podświetlenie takiego pliku w programie zarządzającym plikami (np. Norton Commander) i zatwierdzenie klawiszem [Enter].


Informacje o systemie pomocy

Do aplikacji dołączony został kontekstowy system pomocy. Może on zostać wywołany poprzez wybranie pozycji Instrukcja użytkowania w menu Pomoc, po wciśnięciu klawisza [F1], bądź poza programem, za pośrednictwem reprezentującego go przycisku na pasku narzędziowym [image].

Kolejne tematy tegoż systemu zawierają opisy poszczególnych okien dialogowych pojawiających się w trakcie używania programu. Oprócz tych opisów znaleźć w nich można rozwiązania przykładowych zadań.

Ponadto, w niektórych tematach znajdują się odsyłacze do Pomocy Prawnej zawierającej wybrane ustawy i rozporządzenia dotyczące prawa podatkowego. Stanowią one podstawę prawną wykonywania niektórych operacji w programie.

Pomoc Prawna funkcjonuje również jako samodzielny systemem pomocy tzn. może zostać wywołany bezpośrednio z aplikacji lub poza nią, za pośrednictwem przycisku na pasku narzędziowym. Udostępnia on rozległą informację z dziedziny prawa podatkowego wraz z możliwością różnorodnego przeszukiwania jej.

W całej treści systemu pomocy zastosowana jest jednolita konwencja opisu klawiszy używanych do obsługi Systemu. Jest ona zgodna z konwencją stosowaną w instrukcji obsługi.


Instalacja i uruchomienie

Aby zainstalować program wraz z towarzyszącymi mu aplikacjami należy wykorzystać dostarczone w pakiecie cztery dyskietki instalacyjne. Po uruchomieniu w środowisku Windows pliku setup.exe znajdującego się na pierwszej dyskietce instalacyjnej zostanie załadowany program instalacyjny.

Aby uruchomić plik setup.exe należy:

1. Wybrać z menu Plik w Menadżerze programów polecenie Uruchom

2. Wpisać w polu Polecenie komendę: a:\setup.exe lub wykorzystać przycisk <Przeglądaj>

3. Zatwierdzić wpisaną komendę wybierając przycisk <OK> lub wciskając [Enter].

Każde okno dialogowe tego programu posiada własny system pomocy dokładnie objaśniający znaczenie dostępnych w oknie opcji.

Po zainstalowaniu komponentów z jednej dyskietki program instalacyjny poprosi o włażenie kolejnej dyskietki do stacji dysków celem kontynuowania instalacji.

Aby uniknąć konieczności zmieniania dyskietek można ich zawartość umieścić w katalogu na dysku twardym w czterech podkatalogach np.: disk1, disk2, disk3, disk4. Po uruchomieniu pliku setup.exe z katalogu disk1 rozpocznie się instalacja programu. Program instalacyjny nie będzie już żądał zmiany dyskietek, gdyż odnajdzie potrzebne pliki w utworzonych podkatalogach disk2, disk3, disk4.

Jeżeli instalujemy program w sieci, to mamy do wybrania jeden z trzech wariantów.

1. Możemy zarówno program jak i bazę danych zainstalować na serwerze. wówczas użytkownicy sieci będą pracować na wspólnej bazie, a ponadto zaoszczędzą miejsce na swych dyskach lokalnych.

2. Możemy zainstalować na serwerze wyłącznie bazę danych programu zaś sam program na poszczególnych stanowiskach w sieci. Wówczas użytkownicy podczas pracy z programem będą korzystali z jednej bazy umieszczonej na serwerze. Ponadto to rozwiązanie również pozwala zaoszczędzić miejsce na dyskach lokalnych.

3. Możemy zainstalować zarówno program jak i bazę danych na każdym stanowisku w sieci i wówczas każdy użytkownik pracować będzie ze swoją kopią Systemu i swoją bazą.

Zaleca się, aby o ile to możliwe jak najwięcej komponentów umieszczać na dyskach lokalnych, co przyspiesza pracę.

Uruchomienie programu następuje poprzez wskazanie ikony programu i naciśnięcie [Enter] (lub podwójne kliknięcie myszką). Jeżeli włączymy system zabezpieczenia dostępu do programu wówczas uruchomieniu programu towarzyszy pytanie o nazwę użytkownika i hasło. O ile wprowadzone dane były poprawne program zostanie uruchomiony. Przy pierwszej instalacji zabezpieczenia są standardowo wyłączane.


Logowanie do programu TaxPro
Logowanie do programu

Aby użytkownik mógł uruchomić program powinien podać swoją nazwę a następnie swoje hasło. O ile wpisane dane są poprawne, to po zatwierdzeniu ich przyciskiem OK nastąpi uruchomienie programu. Użytkownik będzie miał prawo wykonywania tylko tych operacji, które określone zostały przez administratora Systemu.


Struktura programu i organizacja na ekranie

Uruchomienie programu objawia się otwarciem okna aplikacji, w którego górnej części występuje pasek menu i pasek narzędziowy zaś w dolnej części tzw. pasek stanu.

Pasek menu wyświetla dostępne w danej chwili menu. Każde menu zawiera listę poleceń lub czynności, które użytkownik może wykonać.

Pasek narzędziowy wyświetla przyciski funkcyjne. Wybranie przycisku poprzez umieszczenie w jego obszarze wskaźnika myszy i wciśnięcie lewego klawisza myszy powoduje szybkie wykonanie odpowiedniej operacji przypisanej danemu przyciskowi. Aby uzyskać informację o operacji, która zostanie wykonana po wyborze przycisku wystarczy ustawić wskaźnik myszy na jego obszarze. Spowoduje to ukazanie się pod przyciskiem opisu operacji. Dodatkowo informacja ta zostanie również podana w pasku stanu okna aplikacji.

Poniżej przedstawione zostały wszystkie ikony pojawiające się w programie.

Pasek stanu znajdujący się u dołu okna jest wierszem, w którym pojawiają się informacje o treści zależnej od zdarzeń jakie zachodzą w programie.

Po uruchomieniu programu wyświetlane są jedynie menu: System, Operacje, Okno i Pomoc oraz dostępne dwa przyciski:  - przywołujący tabelę firm i [image] - przywołujący tabelę właścicieli.

Lista menu oraz dostępnych przycisków narzędziowych zmienia się nieustannie, adekwatnie do wykonywanych operacji. I tak: inny jest zestaw menu oraz dostępnych narzędzi, gdy otworzona zostanie tabela firm, inny gdy przywołamy tabelę właścicieli, jeszcze inny gdy przywołamy listę dokumentów wybranej firmy.

Program umożliwia w wielu wypadkach (lecz nie zawsze) pozostawienie otwartego jednego okna przed otwarciem innego. Możemy więc otworzyć okno z listą firm a następnie okno z listą właścicieli nie zamykając tego pierwszego. W zależności od tego, które okno jest w danej chwili aktywne pasek menu i pasek opcji będą zawierały odpowiednie elementy. Na podobnej zasadzie możemy otworzyć dla wybranej firmy, w osobnych oknach wyświetlanych równocześnie, listy dokumentów z różnych miesięcy, bądź też listy dokumentów kilku firm.

Użytkownik ma duże możliwości dostosowywania okien i ich elementów do własnych upodobań. Wszystkie listy np. firm, właścicieli, dokumentów itd. mogą być modyfikowane poprzez zmianę kolejności kolumn, ich szerokości a także wymiarów samego okna. Zmiany dokonane przez użytkownika są zapamiętywane i przywoływane przy ponownym otwarciu okna

Niektóre z otwieranych okien mają własny pasek menu i/lub własny pasek stanu. Wówczas operacje w tych oknach wykonywane są poprzez polecenia dostępne w menu tego paska. Pasek menu występujący w oknie aplikacji jest wówczas niedostępny.


Zasady obsługi przy użyciu myszki

Zasady obsługi programu przy użyciu myszki wynikają po części z reguł obowiązujących w systemie Windows, po części zaś zostały one ustalone przez twórców aplikacji.

Oto niektóre reguły obsługi aplikacji w systemie Windows obowiązujące w programie:

Po uruchomieniu aplikacji użytkownik pracuje w oknie aplikacji. W oknie aplikacji otwierane mogą być kolejne okna. Dla większej jasności omawianych dalej elementów przytoczmy niektóre definicje elementów okna:

- Pole menu sterowania znajduje się w lewym rogu każdego okna i zwane jest menu systemowym. Jest ono najbardziej pomocne, wtedy, gdy podczas pracy pod Windows użytkownik korzysta z klawiatury. Za pomocą poleceń menu sterowania można zmienić rozmiar okien na poprzedni, przesuwać, powiększać i zmniejszać okna, zamykać je i przełączać się do innych aplikacji. Jeśli użytkownik korzysta z myszy, może wykonywać wymienione czynności przez klikanie i przemieszczanie myszy.

- Pasek tytułu zawiera nazwę aplikacji lub dokumentu. Jeżeli jest otwartych w oknie aplikacji kilka okien, pasek tytułu okna aktywnego tzn. okna, w którym użytkownik aktualnie pracuje ma inny kolor lub natężenie barwy, niż pozostałe paski tytułowe.

- Tytułem okna może być w zależności od typu okna, w którym się on pojawia, nazwa aplikacji, opis zawartości okna albo nazwa grupy, katalogu lub pliku.

- Pasek menu wyświetla dostępne menu. Menu zawiera listę poleceń lub czynności , które użytkownik może wykonać. Oprócz menu specyficznych dla danej aplikacji większość aplikacji zawiera menu Pomoc.

- Korzystając z pasków przewijania użytkownik może przesuwać obszar okna aplikacji umieszczając kolejne jego części w polu widzenia, jeśli cały obszar nie mieści się w oknie.

- Jeśli użytkownik korzysta z myszy, może kliknąć przycisk “Pełny ekran” w celu powiększenia okna aktywnej aplikacji, które wypełni wtedy cały pulpit, lub przycisk “Do ikony” zamieniając okno na ikonę. W przypadku okna umieszczonego w oknie aplikacji przycisk “Pełny ekran” sprawi, że okno wypełni tylko obszar okna aplikacji, a nie cały pulpit.

- Po powiększeniu okna przycisk “Pełny ekran” zastępowany jest przyciskiem “Przywróć”, zawierającym dwie strzałki, w dół i w górę. Przycisk ten umożliwia powrót do poprzedniej wielkości okna.

- Krawędź okna jest jego zewnętrznym obrzeżem. Każdą z krawędzi okna użytkownik może wydłużać lub skracać, co powoduje zmianę rozmiaru okna.

- Róg okna można wykorzystać do skracania lub wydłużania dwóch krawędzi okna równocześnie.

- Punkt wstawiania wskazuje bieżącą pozycję w oknie. Po rozpoczęciu pisania lub rysowania w miejscu tym pojawia się tekst lub rysunek. Punkty wstawiania w niektórych aplikacjach różnią się od punktu pokazanego na ilustracji.

- Wskaźnik myszy w kształcie strzałki pojawia się na ekranie tylko wtedy, gdy mysz została zainstalowana. Przesuwanie myszy powoduje zmianę pozycji wskaźnika na ekranie. Wskaźniki myszy stosowane w niektórych aplikacjach różnią się od wskaźnika pokazanego na ilustracji.

Okno aplikacji lub okna  umieszczone w oknie aplikacji można przesuwać w różne miejsca. Aby przesunąć okno:

- Za pomocą wskaźnika myszy należy wskazać pasek tytułu okna, następnie wcisnąć lewy przycisk myszy i przytrzymując wciśnięty przycisk przesunąć wskaźnik myszy. Powoduje to jednoczesny ruch zarysu okna. Gdy zarys znajdzie się w odpowiednim miejscu należy zwolnić przycisk myszy. W celu anulowania przesunięcia należy, przed zwolnieniem przycisku myszy wcisnąć [Esc].

W razie potrzeby użytkownik może zmienić rozmiar i kształt okien (ale nie wszystkich). Aby zmienić rozmiar okna:

- Należy ustawić wskaźnik myszy na krawędzi lub w rogu wybranego okna. Wskaźnik zmieni się na strzałkę wskazującą w dwóch kierunkach. Następnie należy przesuwać róg lub krawędź okna, cały czas trzymając wciśnięty lewy przycisk myszy, aż okno osiągnie wymagany rozmiar.

Podczas przemieszczania krawędzi rozmiar okna zmienia się tylko po stronie wybranej krawędzi. Podczas przemieszczania rogu rozmiar okna zmienia się równocześnie po obu tych stronach, których krawędzie tworzą wybrany róg.

Zarys okna przedstawia wybraną wielkość i kształt okna. Gdy będą one odpowiednie należy zwolnić przycisk myszy.

W celu anulowania zmiany rozmiaru należy, przed zwolnieniem przycisku myszy, wcisnąć [Esc].

Po zakończeniu pracy z aplikacją można zredukować jej okno do postaci ikony, jeśli ma ona być dostępna do wykorzystania w późniejszym okresie. Aplikacja zredukowana do postaci ikony pracuje nadal, lecz okno jej nie zajmuje miejsca na pulpicie. Również niektóre okna umieszczone w oknie aplikacji można zredukować do postaci ikony. Aby zredukować okno do postaci ikony:

- Należy kliknąć przycisk “Do ikony” (pole ze strzałką wskazującą do dołu po prawej stronie pola tytułu) w prawym górnym rogu okna.

W przeważającej większości wypadków okno aplikacji można powiększyć zapełniając nim cały pulpit. Również okna umieszczone w oknie aplikacji można powiększyć do rozmiaru tym razem całego okna aplikacji z wyjątkiem obszaru paska menu. Aby powiększyć okno do maksymalnej wielkości:

- Należy kliknąć przycisk “Pełny ekran” (pole ze strzałką wskazującą do góry po prawej stronie pola tytułu) w prawym górnym rogu okna.

Poprzednią wielkość powiększonego okna można przywrócić. Aby to uczynić:

- Należy kliknąć przycisk “Przywróć” (pole z dwoma  strzałkami wskazującymi do dołu i do góry po prawej stronie pola tytułu ) w prawym górnym rogu okna.

Niektóre okna zawierają paski przewijania, które można wykorzystać do wyświetlania informacji znajdujących się w danej chwili poza widocznym obszarem okna.

Na końcach paska przewijania znajdują się strzałki przewijania. W jego obszarze występuje ponadto suwak przewijania. Aby przewijać informacje wyświetlane w oknie:

- Należy umieścić wskaźnik myszy na suwaku przewijania i przemieścić go, cały czas trzymając wciśnięty lewy klawisz myszy, w celu obejrzenia wszystkich informacji zawartych w oknie. Wycinak obszaru pojawiający się w oknie zależy od pozycji, na której ustawiony zostanie suwak przewijania.

Można również stosować następujące metody: klikać górną lub dolną strzałkę przewijania (przewijanie o jeden wiersz do góry lub do dołu), kliknąć pasek przewijania powyżej lub poniżej suwaka przewijania w przypadku pasków pionowych względnie po lewej lub po prawej stronie suwaka przewijania w przypadku pasków poziomych (przewijanie o jedno okno), wskazać na jedną ze strzałek przewijania i przyciskać tak długo lewy przycisk myszy, aż na ekranie pojawi się pożądana informacja (przewijanie płynne).

Jedną z możliwości porzucenia aplikacji jest zamknięcie jej okna. Aby zamknąć okno:

- Należy z menu sterowania wybrać polecenie Zamknij.

Szybkie zamknięcie okna następuje po dwukrotnym kliknięciu pola menu sterowania.

Każda aplikacja dysponuje własnym menu, przedstawionym na pasku menu wzdłuż górnej krawędzi okna aplikacji. Aby skorzystać z menu należy podświetlić, a następnie wybrać z niego żądane polecenie. Po wybraniu polecenie powoduje wykonanie odpowiedniej funkcji. Aby wybrać menu:

- Należy za pomocą wskaźnika myszy wskazać nazwę menu na pasku menu i kliknąć lewy przycisk myszy. Czynność ta powoduje otwarcie menu.

Aby wybrać jeden z elementów otworzonego menu:

- Należy kliknąć żądany element korzystając ze wskaźnika myszy

Wszystkie okna aplikacji dzielą się na dwa rodzaje: listy i dialogi.

Wiele okien Systemu przedstawia informacje w formie wielokolumnowych list. Tak jest w przypadku okien z listami: firm, właścicieli, banków, urzędów skarbowych, stawek przebiegu, stawek podatku VAT, kont firmy, dokumentów zarejestrowanych dla firmy, kontrahentów firmy, pojazdów właściciela, kosztów eksploatacji pojazdu, ewidencji przebiegu.

Część z tych okien może pozostawać otwarta w momencie otwierania innych i wykonywania operacji, część zaś musi zostać zamknięta, aby można było wykonać następną operację.

Wygląd okna z listą może ulec zmianie poprzez dowolne ustawienie szerokości poszczególnych kolumn. Aby zmienić szerokość kolumny:

- Należy umieścić wskaźnik myszy na prawej krawędzi kolumny. Wskaźnik zmieni się na strzałkę wskazującą w dwóch kierunkach. Następnie należy przesuwać krawędź kolumny, cały czas trzymając wciśnięty lewy przycisk myszy, aż kolumna osiągnie wymagany rozmiar.

Jeżeli kolumna ma przyjąć rozmiar dopasowany do najdłuższego zapisu w niej umieszczonego należy: dwukrotnie kliknąć lewym przyciskiem myszy na prawym brzegu kolumny.

W celu zmiany kolejności kolumn należy:

- Umieścić wskaźnik myszy na nagłówku kolumny tak by zmienił się jego wygląd do postaci dłoni z wyciągniętym palcem

- Wciskamy prawy klawisz myszy i przeciągamy kolumnę w dowolne miejsce okna

- Jeżeli pionowa kreska oznaczająca nowe położenie kolumny znajdzie się we właściwym miejscu wówczas puszczamy przycisk myszy, co kończy operację

Na listach tych jak i poszczególnych jej pozycjach można wykonywać operacje poprzez wybór polecenia z menu, wybór odpowiedniego przycisku na pasku narzędziowym lub podwójne kliknięcie na pozycji listy.

Aby móc wykonać operację na liście (np. posortować ją) należy uczynić okno, które ją zawiera aktywnym.

Aby uczynić okno aktywnym:

- Wystarczy kliknąć przyciskiem myszy w dowolnym jego miejscu.

Aby wykonać operację na określonej pozycji listy należy zaznaczyć tę pozycję. Zaznaczenie odbywa się poprzez

- Kliknięcie żądanej pozycji listy korzystając ze wskaźnika myszy. Wybrana pozycja listy zostanie zaznaczona poprzez podświetlenie.

W przypadku każdej listy, po wciśnięciu prawego przycisku myszy w dowolnym miejscu okna, wyświetlone zostaje menu pomocnicze z poleceniami, które mogą zostać wykonane na liście.

Za wyjątkiem listy firm i listy właścicieli, podwójne kliknięcie na pozycji listy powoduje przejście do edycji tej pozycji.

W przypadku listy firm podwójne kliknięcie na wybranej firmie powoduje wyświetlenie listy zarejestrowanych dokumentów tej firmy, natomiast na liście właścicieli podwójne kliknięcie oznacza wyświetlenie źródeł przychodów podatnika.

W przypadku niektórych list operacje, które mogą być wykonywane na nich po wyborze polecenia z menu można także wykonać po wybraniu odpowiedniego przycisku na pasku narzędziowym symbolizującego operację. Aby wybrać przycisk:

- Należy umieścić na nim wskaźnik myszy i kliknąć lewym przyciskiem.

Okna będące dialogami, a więc takie, w których możemy dokonać wprowadzenia informacji charakteryzują się tym, że operacje wykonywane są w nich po wybraniu odpowiednich przycisków, których nazwy opisują te operacje. Aby wybrać przycisk:

- Należy umieścić na nim wskaźnik myszy i kliknąć lewym przyciskiem.

Wprowadzanie danych do odpowiednich pól okien dialogowych następuje po umieszczeniu w nim punktu wstawienia. Aby umieścić punkt wstawienia w polu:

- Należy umieścić w polu wskaźnik myszy i kliknąć lewym przyciskiem. Jeżeli teraz rozpoczęte zostanie pisanie, to tekst pojawi się w wybranym polu.

Często bywa tak, że należy dokonać wyboru pewnej pozycji listy lub pola dialogowego, które ma postać zbliżoną do listy, aby dokończyć wykonywanie operacji. Tak jest np. w przypadku korzystania z mechanizmu Słownika. Wówczas wybranie pozycji następuje po dwukrotnym kliknięciu lewym przyciskiem myszy na wybranej pozycji, bądź też o ile to możliwe, zaznaczeniu pozycji i zatwierdzeniu wyboru przyciskiem OK.

Niejednokrotnie konieczne jest przechodzenie pomiędzy kolejnymi stronami wyświetlanymi w oknie. Ma to miejsce np. w przypadku: kartoteki firmy, kartoteki podatnika, deklaracji VAT-7 i deklaracji PIT-5. Do zmiany strony wystarczy kliknięcie myszką wybranej zakładki.


Zasady obsługi przy użyciu klawiatury

Podobnie jak w przypadku obsługi programu przy użyciu myszki, zasady obsługi przy użyciu klawiatury wynikają po części z reguł obowiązujących w systemie Windows, po części zaś zostały one ustalone przez twórców aplikacji.

W zakresie operowania oknami przy użyciu klawiatury, a szczególnie operacji : przesunięcia okna, zmiany jego rozmiaru, odsyłamy Państwa do instrukcji obsługi lub pomocy systemu WINDOWS. Operacje te wykonywane są prawie wyłącznie przy użyciu myszki, zatem nie ma specjalnej potrzeby opisywania ich w niniejszej instrukcji. Chcielibyśmy zwrócić szczególną uwagę na czynności operacyjne, związane z rejestracją danych, wyborem opcji i nawigacją po programie, gdzie efektywność pracy z klawiaturą może być znacznie większa niż przy użyciu myszki.

Zamknięcie okna można zrealizować poprzez:

- Wybranie z menu sterowania polecenia Zamknij lub

- Naciśnięcie klawiszy [Ctrl + F4].

W większości przypadków naciśnięcie klawisza [Enter] na podświetlonym elemencie listy, powoduje jego wybranie i przejście programu do dalszego działania. Niektóre operacje na liście możemy wykonać poprzez naciśnięcie [Ctrl + Enter] np. na liście firm po naciśnięciu [Ctrl + Enter] zostaje wyświetlona kartoteka wybranej firmy. Podobnie dzieje się w przypadku listy właścicieli

Każda aplikacja i każde okno o strukturze listy dysponuje własnymi menu, przedstawionymi na pasku menu wzdłuż górnej krawędzi okna aplikacji. Aby skorzystać z menu należy je otworzyć, a następnie wybrać z niego żądane polecenie. Aby otworzyć menu:

- Należy wcisnąć klawisz [Alt] lub [F10], w celu podświetlenia paska menu. Następnie używając klawiszy strzałek w lewo lub w prawo wybrać odpowiednie menu. Po wciśnięciu [Enter] menu zostanie otworzone.

Jeżeli w nazwie menu występuje podkreślona litera, można takie menu otworzyć wciskając klawisz [Alt] oraz literę, która jest podkreślona.

Aby wybrać jeden z elementów otworzonego menu:

- Należy użyć klawiszy strzałek aż do osiągnięcia elementu, który zamierzamy wybrać, a następnie nacisnąć klawisz [Enter].

Często przy poleceniach menu podana jest kombinacja klawiszy (lub pojedynczy klawisz), której (którego) użycie jest równoważne z wyborem polecenia z menu.

Na listach przywoływanych w systemie, jak i poszczególnych jej pozycjach, można wykonywać operacje poprzez wybór polecenia z menu.

TYPOWE KLAWISZE SKRÓTÓW NA LISTACH (TABELACH)

[Ctrl + D]	-	dodanie do listy

[Ctrl + Enter]	-	edycja pozycji na liście

[Ctrl + F]	-	szukanie elementu listy

[Del]	-	usunięcie elementu listy

[Ctrl + P]	-	wydruk

Ponadto system wykorzystuje inne skróty do przyspieszenia nawigacji po programie np.

[F5]	-	wyświetlenie listy firm (i dostępnych dla firm operacji i przycisków narzędziowych)

[F6]	-	wyświetlenie listy właścicieli (i dostępnych dla firm operacji i przycisków narzędziowych)

Bardziej doświadczeni użytkownicy skorzystają z pewnością z możliwości klonowania dokumentów, które polega na dopisywaniu nowego dokumentu posiadającego wszystkie atrybuty dokumentu aktualnie podświetlonego na liście. Operację taką uzyskamy po naciśnięciu klawiszy [Ctrl + K].

Okna będące dialogami, a więc takie, w których możemy dokonać wprowadzenia informacji charakteryzują się tym, że operacje wykonywane są w nich po wybraniu odpowiednich przycisków, których nazwy opisują te operacje. Jeśli okno "konsumuje" [Enter] przy normalnej obsłudze, to również po wybraniu opcji Sterowanie á la DOS z menu System/Obsługa okno to będzie konsumowało [Enter]. Podobnie z klawiszami "w górę" i "w dół". Jeśli wszystkie te klawisze są "konsumowane", to do przemieszczania z okienka do okienka należy użyć [Tab].

Użycie kombinacji klawiszy [Ctrl + Enter] powoduje naciśnięcie domyślnego przycisku.

Użytkownicy korzystający przy poruszaniu się po oknie z klawisza [Enter] muszą zwracać uwagę na moment gdy tzw. fokus (wskaźnik aktywności elementu) znajdzie się na przycisku funkcyjnym (np. słownik). Jeżeli naciśniemy [Enter] wówczas ukaże nam się lista pomocnicza zamiast przejścia do następnego pola. W przypadku gdy użytkownik nie życzy sobie wywoływania listy, musi zamiast klawisza [Enter] użyć klawisza strzałki w dół.

Często bywa tak, że należy dokonać wyboru pewnej pozycji listy lub pola dialogowego, które ma postać zbliżoną do listy, aby dokończyć wykonywanie operacji. Tak jest np. w przypadku korzystania z mechanizmu Słownika. Wówczas wybranie pozycji następuje po wciśnięciu klawisza [Enter] na wybranej pozycji, bądź też o ile to możliwe, zaznaczeniu pozycji i zatwierdzeniu wyboru przyciskiem OK.

Jednym z elementów okien dialogowych są tzw. zakładki. Służą one do zorganizowania danych, które zajmują  więcej niż jeden ekran. Np. deklaracja VAT-7 została podzielona na: Podatek należny, Podatek naliczony oraz Podatek lub zwrot. Aby swobodnie poruszać się pomiędzy zakładkami przy użyciu klawiatury wykorzystujemy kombinację klawiszy :

prawy [Alt + ]

prawy [Alt + ]

lub

[Ctrl + PgUp]

[Ctrl + PgDn]

lub

[Ctrl + ]

[Ctrl + ]

Zwracamy uwagę na fakt że klawisz prawego [Alt] służy do uzyskiwania polskich znaków (klawiatura programisty) oraz do poruszania się pomiędzy zakładkami. Lewy [Alt] natomiast pozwala na wywoływanie opcji z menu (np. [Alt + T] - operacje na tabeli/liście) lub do wywoływania funkcji związanych z polami lub przyciskami na oknach dialogowych (np. [Alt + Z] - zapisz).

Na koniec kilka słów o wykorzystaniu klawisza spacji. Stosujemy go do zmiany ustawienia elementu do zaznaczania (ang. checkbox) np. przy wyborze rodzaju zapisu dokumentu (do księgi/rejestru).

Wydawałoby się, że system Windows wymusza ustawiczną pracę z myszką. Z naszych doświadczeń wynika, że szczególnie w sytuacjach wymagających maksymalizacji sprawności i szybkości przetwarzania danych, oderwanie ręki od klawiatury do myszki może to działanie spowolnić. Polecamy zatem szerokie stosowanie opisanych tu mechanizmów wykorzystywania klawiatury przy posługiwaniu się Systemem.


Jak zacząć pracę...
Jak zacząć pracę bez czytania całej instrukcji

Poniżej opisane zostały zwięźle, krok po kroku procedury: definiowania firmy, rejestracji dokumentu i sporządzania deklaracji VAT-7 oraz procedury: definiowania podatnika, określania jego źródeł przychodów i sporządzania deklaracji PIT-5. W nawiasach podano skróty klawiszy pomagające wykonać operację bez użycia myszki).

1. Przywołujemy listę firm poprzez kliknięcie myszką okna firm lub przycisku [image]. Lista firm jest jeszcze pusta ([F5]).

2. Dodajemy więc firmę poprzez kliknięcie [image] ([Ctrl + D]). Otworzona zostaje kartoteka firmy składająca się z ośmiu stron. Teraz podać musimy tylko niezbędne do dalszej pracy informacje. Wypełniamy więc dwie strony: Dane ident. oraz Forma opodatkowania. Pozostałe dane mogą zostać uzupełnione nieco później. Wprowadzone informacje zachowujemy wybierając przycisk <OK> obecny na każdej stronie kartoteki ([Alt + Z]).

3. Przechodzimy z kolei do rejestracji dokumentu dla zdefiniowanej firmy. Naciskamy na zaznaczonej firmie klawisz [Enter] lub na pasku narzędziowym klikamy przycisk [image] . Po dokonaniu wyboru miesiąca, w którym będziemy rejestrować dokument ukazuje się puste jeszcze okno z listą dokumentów.

4. Aby dodać do listy nowy dokument należy kliknąć przycisk [image] ([Ctrl + D]). W zależności od opodatkowania firmy i rodzaju prowadzonej przez nią dokumentacji przedstawiona zostanie odpowiednia forma służąca do rejestracji dokumentu. Rejestracja dokumentu polega na wprowadzeniu niezbędnych danych i zapisaniu ich poprzez użycie przycisku <Zapisz>.

Rejestrując dokument zyskujemy na sprawności posługując się <Słownikiem> przy wprowadzaniu danych kontrahenta oraz opisu konta. Słowniki kontrahentów oraz kont są puste, ale można łatwo dodać do nich wymaganą pozycję poprzez użycie kombinacji klawiszy [Ctrl + D], a następnie zdefiniowanie kontrahenta lub konta.

5. Kolejną czynnością jaką wykonamy będzie sporządzenie dla zdefiniowanej firmy deklaracji VAT-7. Można na wstępie określić wartości początkowe deklaracji wybierając z menu VAT-7 polecenie Dane początkowe ([Alt + 7], [D]), bądź od razu przejść do sporządzania deklaracji klikając na pasku narzędzi przycisk [image]  ([Alt + 7], [], [Enter]).

6. Po dokonaniu wyboru miesiąca, za który sporządzana będzie deklaracja ukazane zostaną kolejne jej części rozmieszczone na czterech stronach. Większość pól deklaracji jest wypełniana przez System. Pola pozostawione do wypełnienia dla użytkownika są wyróżnione czarnym kolorem od pól niedostępnych do edycji zaznaczonych na szaro.

Sporządzanie deklaracji kończymy zachowując wprowadzone dane przyciskiem OK ([Alt + Z]). Deklaracja może zostać wydrukowana po wciśnięciu przycisku <Drukuj> ([Alt + D]).

1. Przywołujemy listę właścicieli przez kliknięcie na pasku narzędziowym przycisku [image] ([F6]). Lista właścicieli jest jeszcze pusta.

2. Dodajemy więc podatnika poprzez kliknięcie [image] ([Ctrl + D]). Otworzona zostaje kartoteka podatnika składająca się z czterech stron. Teraz podać musimy tylko niezbędne do dalszej pracy informacje. Wypełniamy więc tylko stronę Dane personalne. Pozostałe dane mogą zostać uzupełnione nieco później. Wprowadzone informacje zachowujemy wybierając przycisk <OK>([Alt + Z]) obecny na każdej stronie kartotek.

3. Przechodzimy z kolei do określenia źródeł przychodów właściciela. W tym celu z menu System wybieramy polecenie Źródła przychodów. Lista źródeł przychodów jest w tym momencie pusta.

4. Dodajemy więc do listy pozycję używając przycisk <Dodaj> i określając źródło przychodów. Na początku warto określić, poprzez zaznaczenie odpowiedniej opcji, czy firma będąca źródłem przychodów podatnika jest zarejestrowana w Systemie. Wówczas bowiem istnieje możliwość wykorzystania mechanizmu <Słownika> ([Alt + S]).

5. Tak jak podpowiada program, po podaniu danych o źródle przychodów, przystępujemy do zdefiniowania udziałów właściciela w źródle. W celu dopisania do listy udziałów nowej pozycji klikamy przycisk <Dopisz>, a następnie określamy okres i wartości udziałów.

Po zdefiniowaniu udziałów zamykamy listę oraz okno ze źródłami przychodów.

6. Przystępujemy z kolei do sporządzania deklaracji PIT-5. Klikamy przycisk [image] , a następnie miesiąc, za który sporządzana będzie deklaracja. Po dokonaniu wyboru miesiąca, ukazane zostają kolejne jej części rozmieszczone na sześciu stronach. Większość pól deklaracji jest wypełniana przez System. Pola pozostawione do wypełnienia dla użytkownika są wyróżnione czarnym kolorem od pól niedostępnych do edycji oznaczonych na szaro.

Sporządzanie deklaracji kończymy zachowując wprowadzone dane przyciskiem <OK> ([Alt + Z]). Deklaracja może zostać wydrukowana po wciśnięciu przycisku <Drukuj> ([Alt + D]).


Konfiguracja programu

Konfiguracja programu odbywa się za pośrednictwem opcji dostępnych w menu System/Obsługa. Opcjami tymi są:

- Pasek opcji - pokazuje lub ukrywa pasek narzędziowy z dostępnymi przyciskami

- Pasek stanu - pokazuje lub ukrywa pasek stanu

- Sterowanie á la DOS - wybranie opcji powoduje zmianę sposobu sterowania z obowiązującego w systemie Windows (przechodzenie między poszczególnymi polami po wciśnięciu klawisza [Tab]) na obowiązujący w systemie DOS (przechodzenie między poszczególnymi polami po wciśnięciu klawisza [Enter])

- Wprowadzanie dokumentów - umożliwia zoptymalizowanie, stosownie do potrzeb użytkownika, procesu wprowadzania dokumentów, w szczególności przebiegu edycji i sposobu zapisu na dysk.


Format plików .RAP

Jeżeli użytkownik nie chce drukować deklaracji na oryginalnym formularzu to może ją wydrukować w formie raportu. Raport taki zawiera umieszczone w kolumnach etykiety oraz wartości poszczególnych pól deklaracji. Użytkownik może następnie wartości te wpisać do oryginalnego formularza deklaracji.

Możliwe jest dokonanie zmian w strukturze raportu, tak aby zajmował on węższy lub krótszy obszar. Można np. zmienić zagęszczenie znaków wydrukowanych w raporcie, przesunąć położenie poszczególnych kolumn, dodać lub usunąć dowolny tekst, który będzie drukowany w raporcie, zmienić rozmieszczenie poszczególnych wartości. Aby to uczynić użytkownik powinien odpowiednio zmienić zawartość pliku sterującego typu .RAP.

Dla każdej deklaracji i załącznika utworzony jest osobny plik sterujący. Chcąc zmienić formę raportu konkretnej deklaracji lub załącznika należy zmienić zawartość odpowiadającego pliku sterującego .RAP.

Jakiekolwiek zmiany czynione w plikach .RAP poprzedzone winny być dokładną analizą potrzeby tych zmian.

W szczególności, nie należy zmieniać identyfikatorów pól zdefiniowanych w plikach .RAP, gdyż nie będą one wówczas rozpoznawane przez program.

Poszczególne linie pliku .RAP zawierać mogą:

- deklarację tabulatorów używanych w wydruku raportu. Do zadeklarowanych tabulatorów wyrównywane są następnie wartości poszczególnych pól deklaracji.

Deklaracja tabulatorów ma postać: #TABS <lista tabulatorów>. Jeżeli nie zastosowano polecenia TABS, to przyjmowane są tabulacje co 12 znaków.

Np. linia postaci #TABS 10, 17, 30 oznacza, że w raporcie mogą zostać wykorzystane trzy tabulatory: tabulator o numerze 0 ustawiony pomiędzy 10 a 11 znakiem, tabulator o numerze 1 ustawiony pomiędzy 17 a 18 znakiem oraz tabulator o numerze 2 ustawiony pomiędzy 30 a 31 znakiem.

- określenie zagęszczenia znaków na wydruku raportu wyrażone w c.p.i.

Linia określająca zagęszczenie znaków na wydruku raportu ma postać: #PITCH <zagęszczenie>, przy czym parametr <zagęszczenie> może przyjmować wartości: 10, 12, 17.

Np. #PITCH 12 oznacza, że raport zostanie wydrukowany przy zastosowaniu zagęszczenia znaków 12cpi.

- definicję tekstu, który zostanie wydrukowany w raporcie bez jakichkolwiek zmian w osobnej, nowej linii.

Linia definiująca tekst do wydrukowania ma postać: #PRINT "<tekst>".

Np. #PRINT "Wydruk deklaracji VAT-7 w formie raportu" spowoduje wydrukowanie w raporcie tekstu umieszczonego w cudzysłowie.

- definicję pola, które zostanie umieszczone na wydruku

Definicja ta ma postać: <id>, "<etykieta>", <nowa linia>, <tabulator>, <wyrównanie> [, <zagęszczenie>]. Poszczególne parametry definicji oznaczają:

<id> - identyfikator pola, do którego odwołuje się program,

<etykieta> - etykietę pola, która zostanie wydrukowana w raporcie (rozpoznawanych jest pierwszych 12 znaków etykiety),

<nowa linia> - wartość określającą, czy pole drukowane będzie w nowej linii (wartość 1- Tak, wartość 0 - Nie),

<tabulator> - numer tabulatora, do którego pole ma zostać wyrównane,

<wyrównanie> - sposób wyrównania (L - do lewej, R - do prawej),

<zagęszczenie> - zagęszczenie wydruku pola wyrażone w c.p.i. (parametr ten występuje opcjonalnie i może przyjmować jedną z wartości: 10, 12, 17 cpi)

Etykieta każdego pola oddzielona jest od jego wartości zdefiniowanym w programie separatorem. W zależności od tego, jakie wyrównanie jest stosowane dla pola inny jest ten separator.

W przypadku zastosowania dla pola wyrównania do lewej separatorem tym jest ->. Wówczas też wartość pola wydrukowana zostanie na prawo od wskazanego tabulatora, zaś etykieta i separator wydrukowane będą na lewo od tabulatora.

W przypadku wyrównania do prawej zastosowany zostanie separator <-. Wówczas też wartość pola wydrukowana zostanie na lewo od wskazanego tabulatora, zaś separator i etykieta na prawo od niego.

Przykład

#TABS 10,20,30,40,50,60

ID_NAME,      "Imię",         0, 0, L

ID_FAM_NAME,  "Nazwisko",     0, 3, L

ID_ADDRESS,   "Adres",        1, 2, L

ID_CITY_CODE, "Kod pocztowy", 1, 2, L

ID_CITY_NAME, "Miasto",       0, 4, R

Załóżmy, że pola maja wartości:

Jan

Kowalski

ul. Jana 2 m. 30

00-000

WARSZAWA

Wówczas raport będzie wyglądał następująco:

012345678901234567890123456789012345678901234567890123456789

    Imię->Jan                 Nazwisko->Kowalski

             Adres->ul. Jana 2 m. 30

      Kod pocztowy->00-000       WARSZAWA<-Miasto


Sposób wprowadzania dokumentów

Co ile dokumentów zapis na dysk ?

Program przyjmuje domyślnie (liczba - 1), że każdy zatwierdzony dokument zostaje niezwłocznie zapisywany na dysk. Z obserwacji autorów wynika, że oczekiwanie na nadanie dokumentowi odpowiednich numerów w poszczególnych rejestrach i księdze stanowi znaczącą część czasu oczekiwania na zapis dokumentu. Jest to szczególnie widoczne przy pracy sieciowej i dużym obciążeniu serwera.

Jeżeli Użytkownik zażyczy sobie zapis na dysk np. co 10 dokumentów, wówczas poszczególne wprowadzane dokumenty będą pamiętane w buforze pamięci operacyjnej, aż do chwili zapełnienia tego bufora czyli po wpisaniu 10 faktur lub do chwili zakończenia rejestracji. Następuje wtedy automatyczny zapis dokumentów na dysk, podczas którego Użytkownik ma możliwość napicia się łyka herbaty. Zaletą tego rozwiązania jest praktycznie niezauważalny czas zapisu dokumentu, nawet w obciążonych sieciach i na słabym sprzęcie. Wadą jest zagrożenie utratą pewnej ilości dokumentów w przypadku np. wyłączenia prądu. W takim przypadku ilość utraconych dokumentów jest określona liczbą wpisaną przez Użytkownika w opisywanej opcji.

Użytkownikom deklarującym wyższą ilość buforowanych dokumentów zalecamy stosowanie urządzeń podtrzymujących napięcie typu UPS, w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracy.

Każdy zapis zaczynać od dekretacji

Użytkownik, który skasuje zaznaczenie tej opcji przyspieszy rejestrację dokumentów, które zostały wstępnie posegregowane np. osobno sprzedaż, zakupy towarów handlowych, pozostałe wydatki. W takim przypadku program nie pyta się operatora o kategorię dokumentu ale domyślnie przyjmuje, że jest ona taka sama jak ostatnio wprowadzonego. Jeżeli jednak chcemy zmienić dekret dokumentu wówczas wykorzystujemy przycisk Dekret i wybieramy nowe ustawienia (np. kończymy sprzedaż, zaczynamy zakupy).

W przypadku zaznaczenia opisywanej opcji, program będzie zmuszał każdorazowo Użytkownika do potwierdzenia dekretacji dokumentu. Rozwiązanie takie stosuje się głównie dla małych firm, które mają dokumenty przemieszane.

Zapis wymaga potwierdzenia

Jeżeli Użytkownik wybierze Windows’owy sposób poruszania się po ekranie wówczas każde naciśnięcie klawisza [Enter] z wyjątkiem wyboru z menu skutkuje zapisaniem dokumentu na dysk. Aby się zabezpieczyć przed przypadkowym zapisem dokumentu, możemy zażyczyć sobie dodatkowego potwierdzenia operacji zapisu.

W przypadku DOS’owego poruszania się po ekranie możliwość przypadkowego zapisu jest dużo mniej prawdopodobna i Użytkownik dla zaoszczędzenia czasu może zrezygnować z dodatkowego potwierdzania.


Naprawa i defragmentacja głównej bazy danych

Gdy istnieje podejrzenie, że główna baza danych jest uszkodzona można wywołać TAX99.EXE z parametrem "/R". Spowoduje to naprawienie na starcie głównej bazy danych (MAIN.MDB). Jeśli poda się parametr "/C" to główna baza zostanie na starcie zdefragmentowana. Można zastosować oba parametry naraz - wtedy baza zostanie naprawiona i zdefragmentowana. Polecenie powinno mieć w takim przypadku postać: "TAX99.EXE /R /C".

Operacje te mogą być wykonane tylko na zamkniętej bazie danych. Dlatego też nie można ich wykonać z poziomu programu.


Wydruk przez Formularze IPS

Program przystosowano do współpracy z programem "Formularze IPS". W efekcie - jeśli użytkownik ma zainstalowane oba programy - można wydrukować wypełnione deklaracje PIT-5, PIT-5/A, PIT-5/X, PIT-27, PIT-27/A, PIT-27/B lub VAT-7 na "czystym" papierze. Aby to zrobić, należy nacisnąć przycisk <Drukuj> w oknie PIT-5, PIT-27 lub VAT-7, i wybrać opcję "przez Formularze IPS".

Warunek: w katalogu, w którym są zainstalowane Formularze IPS, musi się znajdować plik STERF32.DLL datowany na 1999-05-27 lub później. Odpowiedni plik można pobrać ze strony www.ips-infor.com.pl/wspprog.htm

W przypadku wydruku deklaracji PIT-5 i VAT-7 nie można edytować danych (można je tylko obejrzeć), natomiast dla deklaracji PIT-27 istnieje możliwość edycji danych.


Skala podatkowa

Wybranie w menu System opcji Skala podatkowa powoduje otwarcie okna, w którym powinna być zdefiniowana obowiązująca w danym roku skala podatkowa (zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych) wykorzystywana do wyliczenia podatku dochodowego. Z uwagi na dość częste zmiany skali (zarówno progów, jak i stawek), użytkownik powinien sprawdzić na początku nowego roku podatkowego czy wpisane wartości są zgodne z obowiązującą ustawą, i ewentualnie dokonać koniecznych zmian.

Uwaga! W ustawie opis pierwszego progu różni się od opisów pozostałych progów. Przykładowo: skala na rok 1997 faktycznie zaczyna się od progu 0 zł, kwota związana z tym progiem to (-278,20) zł, zaś stawka - 20%.

Zmiana wartości

Dokonanie zmian wartości jest możliwe tylko w polach: Ponad, Kwota oraz Stawka. Zmiana wartości w polu Ponad spowoduje automatyczną zmianę wartości pola Do przedziału poprzedniego.

Wstawianie i usuwanie progu

Możliwe jest dokonywanie zmian w strukturze skali podatkowej, tzn. wstawianie dodatkowych bądź usuwanie już istniejących progów.

Wstawienie progu odbywa się po wybraniu przycisku <Wstaw próg>. Dodany zostanie wówczas nowy wiersz do skali podatkowej. W wierszu tym należy wprowadzić odpowiednie (zgodne z ustawą) wartości do pól: Ponad, Kwota oraz Stawka.

Usunięcie progu odbywa się po wybraniu przycisku <Usuń próg>. Usunięty zostanie wówczas ze skali podatkowej wskazany (znakiem >>) wiersz i automatycznie ustawione kolejne wartości progowe.

Wybranie przycisku <Zapisz> powoduje zapisanie wprowadzonych zmian i opuszczenie okna "Skala Podatkowa", natomiast po wybraniu przycisku <Anuluj> opuszczamy okno "Skala Podatkowa" bez zapisywania zmian.

Dwukrotne kliknięcie lewym klawiszem myszy w którymkolwiek polu okna spowoduje otworzenie kalkulatora dostępnego w systemie Windows, który może być pomocny przy wykonywaniu obliczeń.


Stawki przebiegu pojazdów

Po wybraniu z menu System opcji Stawki przebiegu ukazuje się tabela, której kolumny zawierają daty zmian oraz stawki przebiegu (w zł/km) dla: samochodów osobowych o poj. silnika do 900 ccm, samochodów osobowych o poj. silnika powyżej 900 ccm, motocykli i motorowerów. Tabela powinna być wypełniona zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 1998 r. Służą do tego następujące polecenia menu Tabela okna "Stawki za 1 km przebiegu":

Polecenie Nowy

Pozwala na dodanie kolejnego wiersza do tabeli stawek przebiegu. Po wybraniu tej opcji pojawia się okno "Stawki przebiegu" .

Polecenie to może zostać wykonane również po wybraniu klawiszy [Ctrl+D].

Polecenie Edycja

Umożliwia dokonanie edycji wybranego wiersza tabeli stawek przebiegu. Podobnie jak przy poprzednim poleceniu pojawia się okno "Stawki przebiegu", w którym dokonać można edycji każdego z pól i zatwierdzić wprowadzone zmiany przyciskiem <OK>, bądź zrezygnować z nich poprzez wybranie przycisku <Anuluj>.

Polecenie to może zostać wykonane również po wybraniu klawiszy [Ctrl+Enter] lub dwukrotnym kliknięciu lewym klawiszem myszy na wierszu tabeli.

Polecenie Usuń

Pozwala usunąć wybrany wiersz tabeli stawek przebiegu. Usunięcie wiersza poprzedzone zostanie pytaniem z koniecznością potwierdzenia decyzji o usunięciu stawek.

Polecenie to może zostać wykonane również po wybraniu klawisza [Del].

Polecenie Anuluj

Powoduje zamknięcie okna "Stawki za 1 km przebiegu". Polecenie to może zostać wykonane również po wybraniu klawisza [Esc].


Stawki przebiegu

W oknie "Stawki przebiegu" należy podać datę, od której obowiązywać będą nowe stawki przebiegu (system proponuje aktualną datę) oraz nowe stawki [zł/km] dla wszystkich kategorii pojazdów. Wartości stawek zostaną zatwierdzone i wprowadzone na listę widoczną w oknie "Stawki za 1 km przebiegu" po wciśnięciu przycisku <OK>.


Zestawy kont

Po wybraniu z menu System opcji Zestawy kont przedstawione zostaje okno z listą różnych zestawów kont. Zestaw kont jest zbiorem haseł, z których każde opisuje pewną operację gospodarczą. Konta są niezwykle użytecznym mechanizmem, wykorzystywanym głównie przy rejestracji dokumentów (przyspieszenie pracy) oraz dokonywaniu analiz działalności gospodarczej firm. Dlatego warto zdefiniować, odpowiednie do charakteru działalności poszczególnych firm, zestawy kont. W programie zdefiniowany jest Typowy zestaw kont. Może on posłużyć jako zestaw wyjściowy, który po wprowadzeniu pewnych modyfikacji przybierze postać najodpowiedniejszą dla firmy, której ma służyć.

Utworzenie zestawu kont

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Nowy> i podanie nazwy (do 40 znaków) dla nowo tworzonego zestawu. Zatwierdzenie wprowadzonej nazwy przyciskiem <OK> spowoduje umieszczenie nowego zestawu na liście.

Zmiana nazwy

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Zmień nazwę> i podanie nowej nazwy (do 40 znaków) dla wybranego konta. Nowa nazwa zostanie wprowadzona na listę po zatwierdzeniu jej przyciskiem <OK>.

Usunięcie zestawu kont

Operacja ta odbywa się poprzez posłużenie się przyciskiem <Usuń>. Jeżeli zestaw, który ma zostać usunięty zawiera jakiekolwiek konto to będzie mógł być usunięty tylko wówczas, gdy w oknie z zapytaniem o usunięcie zestawu zaznaczona zostanie opcja Usunąć przynależne konta. Jeżeli opcja ta nie zostanie zaznaczona, to konto nie będzie usunięte. Opcji tej nie potrzeba zaznaczać tylko wtedy, gdy usuwany zestaw kont jest pusty, tzn. nie przynależy do niego żadne konto.

Kopiowanie zestawu kont

Operacja ta polega na skopiowaniu wszystkich kont z wybranego zestawu do docelowego zestawu kont. Aby ją wykonać należy wybrać zestaw, którego wszystkie konta chcemy skopiować, nacisnąć przycisk <Kopiuj> i z przedstawionej wówczas listy docelowych zestawów kont wybrać zestaw (lub wszystkie zestawy), do którego chcemy kopiować. Po zatwierdzeniu ostatniego wyboru przyciskiem <OK> nastąpi kopiowanie. Operacja ta usprawnia proces budowy zestawu kont, w przypadku, gdy istnieją już zestawy o zbliżonej strukturze.

Otwieranie zestawu kont

Operacja ta odbywa się poprzez wybranie zestawu a następnie posłużenie się przyciskiem <Otwórz>. Przedstawione zostanie wówczas okno z listą kont przynależną do wybranego zestawu. Okno to posiada menu Tabela ze wszystkimi operacjami jakie wykonywać możemy na przedstawionych kontach.


Konta

Okno przedstawia listę kont przynależnych do wybranego wcześniej zestawu kont. Kolejne kolumny tej listy zawierają: numer konta, opis, komentarz o koncie oraz rodzaj konta.

W oknie tym dostępne są następujące przyciski, umożliwiające dokonywanie modyfikacji listy:

<Dopisz...>

Pozwala na dodanie nowego konta. Po wybraniu tego przycisku otwarte zostaje okno "Konto". Po zatwierdzeniu wprowadzonych danych nowe konto zostanie wprowadzone na listę, a tym samym umieszczone w otwartym zestawie kont. Lista kont jest porządkowana rosnąco według numerów kont, przy każdym otwarciu okna.

<Edytuj...>

Umożliwia dokonanie edycji wszystkich danych opisujących wybrane konto. Po wybraniu tego przycisku otwarte zostaje okno "Konto", w którym możemy modyfikować dane opisujące konto.

<Usuń>

Pozwala usunąć wybrane konto wraz z subkontami. Usunięcie konta poprzedzone zostanie pytaniem z koniecznością potwierdzenia decyzji o usunięciu go.

<Eksportuj...>

Umożliwia przekopiowanie wybranego konta wraz z subkontami do określonego zestawu kont (lub wszystkich zestawów), który wybrać należy w przedstawianym podczas wykonywania tej operacji oknie "Docelowe zestawy kont".

<Drukuj...>

Umożliwia wydrukowanie przedstawianej aktualnie listy kont.

Użytkownik może zdecydować jakiego rodzaju konta mają być wyświetlane na liście, wybierając odpowiedni w okienku Jakie rodzaje?

Jeżeli lista kont jest wywołana za pomocą przycisku <Słownik2> przy rejestracji dokumentu, to wyświetlane są tylko konta tego rodzaju, co rodzaj zdarzenia gospodarczego.

W celu wygodnego przeglądania listy kont możliwe jest stworzenie struktury drzewiastej analogicznie do Norton Commandera - katalogom i podkatalogom odpowiadają konta i subkonta. Przykładowo: konto o numerze "1-021-13" jest subkontem konta "1-021". Niezależnie od tego czy włączono obsługę a la DOS, przy zagłębianiu w subkonta można posługiwać się klawiszem <Enter>. Naciśnięcie klawiszy [Ctrl + PageUp] spowoduje wyjście do subkonta nadrzędnego, zaś klawiszy [Ctrl + Home] - wyjście do głównej listy kont. Stworzenie struktury drzewiastej kont ma na celu uporządkowanie i ułatwienie wyszukiwania, tak jak grupowanie plików dyskowych w katalogi. Podobnie - ścisłe powiązanie ze sobą okna do wprowadzania numeru konta oraz listy subkont - umożliwia łatwiejsze wyszukanie konta na liście, np. wpisanie numeru konta spowoduje automatyczne zaznaczenie na liście konta o takim numerze (nawet gdy jest ono subkontem), naciśnięcie strzałek w górę lub w dół w oknie numeru konta spowoduje przemieszczenie zaznaczenia na liście subkont.


Konto - Dodaj/Edytuj

Okno "Konto" ukazujące się podczas dodawania lub edycji danych konta przedstawia wszystkie informacje jakie opisują konto. Są nimi:

 - Numer - jednoznacznie określa konto w wybranym zestawie kont. Numer konta może być pusty albo może składać się z niepustych ciągów cyfr i liter rozdzielonych myślnikami, np. "1-021-13" (maksymalnie do 10 znaków łącznie z myślnikami). Takie oznaczenie konta umożliwia stworzenie struktury drzewiastej, w której - przykładowo - konto "1-021-13" jest subkontem konta "1-021"

- Opis - opis zdarzenia gospodarczego, które będzie reprezentowane przez konto

- Komentarz - dodatkowe informacje o koncie

- Rodzaj konta - należy wybrać jeden z dostępnych rodzajów zdarzeń gospodarczych: Sprzedaż, Zakup, Koszty uboczne, Wydatek, Środek trwały

- Stawka VAT - można przypisać do konta domyślną stawkę VAT, co znacznie przyspieszy rejestrację dokumentów o stawkach innych niż 22%

Zatwierdzenie wprowadzonych danych przyciskiem <OK> spowoduje umieszczenie definiowanego konta na liście kont przynależnych do otwartego zestawu kont.


Docelowe zestawy kont

Okno "Docelowe zestawy kont" pojawia się w momencie dokonywania kopiowania całego zestawu kont bądź pojedynczego konta, kiedy należy wybrać zestaw kont, do którego ma nastąpić kopiowanie. Po zaznaczeniu docelowego zestawu kont i zatwierdzeniu wyboru przyciskiem <OK> nastąpi kopiowanie.

Poprzez posłużenie się przyciskiem <Zaznacz wszystkie> możliwe jest wybranie jako docelowych wszystkich zestawów kont przedstawionych na liście.

Przycisk <Odznacz wszystkie> cofa zaznaczenie wszystkich zestawów kont.


Banki

Po wybraniu z menu System opcji Banki przedstawiona zostaje lista banków zawierająca takie informacje jak: Nazwa, Nr konta, Miejscowość, Ulica, Nr domu, Kod pocztowy, Tel., Uwagi. Wszystkie te dane opisujące bank są wykorzystywane przy pracy z systemem.

podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście banków lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Bank - Dodaj/Edytuj


Bank - Dodaj/Edytuj

Okno "Bank" ukazujące się podczas dodawania lub edycji danych banku przedstawia wszystkie informacje opisujące bank. Są nimi:

- Nazwa banku,

- Nr rachunku,

- Adres (Miejscowość, Ulica, Nr domu, Kod pocztowy),

- Telefon

- Uwagi

Informacje te są wykorzystywane przy pracy z programem dla tego zalecane jest ich umieszczenie.

Po zatwierdzeniu podanych danych przyciskiem <OK> definiowany bank zostanie wprowadzony na listę banków, a jego dane umieszczone w odpowiednich jej kolumnach.


Urzędy Skarbowe

Po wybraniu z menu System opcji Urzędy Skarbowe przedstawiona zostaje lista Urzędów Skarbowych zawierająca takie informacje jak: Nazwa, Ulica, Nr domu, Kod pocztowy, Tel., Miejscowość, Nazwa banku, Nr konta, Uwagi. Wszystkie te dane opisujące Urząd Skarbowy są wykorzystywane przy pracy z systemem.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście urzędów lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Urząd Skarbowy - Dodaj/Edytuj


Urząd Skarbowy - Dodaj/Edytuj

Okno "Urząd Skarbowy" ukazujące się podczas dodawania lub edycji danych urzędu przedstawia wszystkie informacje opisujące urząd. Są nimi:

- Nazwa Urzędu Skarbowego,

- Adres (Miejscowość, Ulica, Nr domu, Kod pocztowy),

- Telefon,

- Informacje o banku (Nazwa banku i Nr konta), które mogą zostać wprowadzone przy użyciu przycisku <Słownik,>

- Uwagi

Informacje te są wykorzystywane przy pracy z programem dla tego zalecane jest ich umieszczenie.

Po zatwierdzeniu podanych danych przyciskiem <OK> definiowany urząd zostanie wprowadzony na listę urzędów, a jego dane umieszczone w odpowiednich jej kolumnach.


  Właściciele

Po wybraniu z menu System opcji Właściciele przedstawiona zostaje lista podatników zawierająca takie informacje jak: NIP, Nazwisko, Imię, Tel., Kod. Są to tylko wybrane dane charakteryzujące właściciela. Więcej informacji o każdym wymienionym na liście właścicielu znajduje się w jego kartotece, która dostępna jest po wybraniu polecenia Edycja... z menu Tabela lub naciśnięciu przycisku [image].

Lista właścicieli może być uporządkowana według kodów, nazwisk lub NIP-ów

Wszystkie informacje zebrane w kartotece podatnika rozmieszczone zostały na jej czterech stronach: Dane personalne, Miejsce zamieszkania, Urząd Skarbowy, Bank.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście właścicieli lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego


Dane personalne właściciela

Na stronie Dane personalne w kartotece właściciela umieszczone zostały podstawowe dane identyfikujące właściciela, a więc:

- NIP,

- Nazwisko,

- Pierwsze imię,

- Drugie imię,

- Imię ojca,

- Imię matki,

- Data urodzenia,

- Miejsce urodzenia,

- PESEL,

- Kod - jest to ciąg maksymalnie 5 znaków służący do dodatkowego (obok NIP-u i nazwiska) oznaczenia właściciela. Może być stosowany do porządkowania właścicieli na liście inaczej niż według NIP-ów lub nazwisk.

Ponadto określić należy wartość opcji Podatek dochodowy z odpisem kwoty wolnej zgodnie z faktycznym stanem.

Dane umieszczone na tej stronie używane są często przy wykonywaniu pewnych operacji w programie, dlatego powinny zostać wprowadzone.


Miejsce zamieszkania

Aby dokładnie określić miejsce adres właściciela należy wypełnić pola występujące na stronie Miejsce zamieszkania. Wybrane pola tej strony są wykorzystywane przy wykonywaniu operacji w programie, dlatego zalecane jest wypełnienie pól tej strony. Polami tymi są kolejno: Kraj, Województwo, Gmina, Ulica, Nr domu, Nr mieszkania, Miejscowość, Kod pocztowy, Poczta, Skrytka pocztowa, Tel., Fax, Tlx.


Pojazdy

Po wybraniu w menu Operacje opcji Pojazdy dla zaznaczonego na liście właściciela zostają przedstawione wszystkie pojazdy przypisane do tego właściciela. W oknie znajdują się: nr rejestracyjny pojazdu, jego marka oraz określenie rodzaju pojazdu.

W pasku stanu okna z listą pojazdów wyświetlane jest imię i nazwisko właściciela pojazdów.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście pojazdów lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego

Pojazdy - Dodaj/Edytuj


Pojazdy - Dodaj/Edytuj

Okno z danymi pojazdu, ukazujące się podczas edycji danych pojazdu lub podczas przypisywania nowego pojazdu właścicielowi, zawiera takie informacje opisujące pojazd, jak:

- Nr rejestracyjny, który jest dowolną kombinacją dużych liter, spacji i cyfr (w sumie do ośmiu znaków)

- Marka

- Rodzaj, który jest określony przez jedną z opcji: Samochód osob. <= 900 ccm, Samochód osob. > 900 ccm, Motocykl, Motorower.

Wprowadzone dane zostaną zachowane po wybraniu przycisku <OK> a nowo przypisywany pojazd umieszczony na liście.


  Koszty eksploatacji

Po wybraniu opcji Koszty eksploatacji dostępnej w menu Operacje dla zaznaczonego wcześniej właściciela przedstawiona zostaje lista kosztów jakie poniósł właściciel przy eksploatacji pojazdów w określonym miesiącu.

Poszczególne kolumny tej listy zawierają takie dane, jak: nr rejestracyjny pojazdu, dzień miesiąca, w którym dokonano wydatku związanego z eksploatacją pojazdu, nr rachunku, opis wydatku i kwotę jaką wydano.

W pasku stanu okna z listą kosztów eksploatacji wyświetlane jest ponadto: imię i nazwisko właściciela, miesiąc, którego dotyczy zestawienie, zastosowany filtr oraz łączna wartość poniesionych kosztów.

Podstawowe operacje jakie mogą być wykonywane na liście kosztów lub pojedynczych jej pozycjach wywołać można z menu Tabela dostępnego w oknie aplikacji.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego

Koszty eksploatacji - Dodaj/Edytuj


Koszty eksploatacji - Dodaj/Edytuj

Przy dodawaniu lub edycji pozycji z listy kosztów eksploatacji pojazdów wybranego właściciela przedstawione zostaje okno, w którym znajdują się takie dane jak:

- Dzień, w którym dokonano wydatku,

- Nr rej. pojazdu, na rzecz którego poniesiono wydatek. Numer rejestracyjny może zostać wybrany z listy pojazdów przypisanych do właściciela, jak również można wpisać numer, którego na tej liście jeszcze nie ma. Wpisując numer rejestracyjny należy pamiętać, że może on być dowolną kombinacją dużych liter, spacji i cyfr (w sumie do ośmiu znaków).

- Nr rachunku, który może pozostać nie wypełniony,

- Wartość określająca wysokość kosztów poniesionych na rzecz danego pojazdu,

- Opis wydatku będący skrótowym objaśnieniem poniesionego wydatku. Opis wydatku może być wpisany bezpośrednio z klawiatury, bądź też przeniesiony ze spisu rodzaju wydatków na samochód wyświetlanego po wciśnięciu przycisku <Słownik>. Jeżeli chcemy, ażeby nowy opis wydatku wprowadzony z klawiatury umieszczony został w spisie wydatków na samochód, to posłużyć się należy przyciskiem <Zapamiętaj>.


Rodzaje wydatków na samochód

Okno "Rodzaje wydatków na samochód" zawiera listę, której kolejne pozycje są opisami wydatków na samochód.

Dodanie nowej pozycji do listy odbywa się poprzez wybranie przycisku <Nowy> i wpisaniu w odpowiednim polu nowego opisu.

Usunięcie wybranego rodzaju wydatku nastąpi po wybraniu przycisku <Usuń>.

Można również zmienić istniejący na liście opis poprzez posłużenie się przyciskiem <Zmień>.


Źródła przychodów - lista

Po wybraniu z menu System opcji Źródła przychodów zostaje przedstawiona lista źródeł przychodów, które nie są firmami dla których prowadzone są rachunki w systemie. Tabela w kolejnych kolumnach zawiera takie informacje jak: Nazwa firmy, Rodzaj działalności prowadzonej przez firmę, Miejsce działalności - adres, NIP, REGON oraz Typ tzn. czy dane źródło jest działalnością gospodarczą dokumentowaną Księgą Przychodów i Rozchodów czy Ewidencją Przychodów czy też najmem, dzierżawą lub umową o podobnym charakterze.

Patrz także:

Zapisz do pliku tekstowego


Przychody źródła

Wybranie z menu Operacje opcji Przychody (lub dwukrotne kliknięcie lewym przyciskiem myszy na wybranym źródle) pokazuje tabelę Przychód źródła.

Patrz także:

Przychód źródła (I)

Przychód źródła (II)


Źródła przychodów

Po wybraniu w menu Operacje opcji Źródła przychodów, dla zaznaczonego wcześniej na liście właściciela (lub po podwójnym naciśnięciu lewego klawisza myszy na danych tego właściciela), przedstawione zostaje okno z listą źródeł przychodów. Są to źródła przychodów, w których właściciel ma udziały. Źródłami przychodów mogą być firmy zarejestrowane w systemie, firmy prowadzone poza systemem, a także najmy, dzierżawy lub inne umowy o podobnym charakterze.

Obok nazwy źródła przychodów znajdują się ikony, które zgodnie z legendą na dole strony, określają czy dane źródło jest działalnością gospodarczą rozliczaną na zasadach ogólnych (tzn. dokumentowaną podatkową księgą przychodów i rozchodów lub księgą rachunkową) czy dokumentowaną ewidencją przychodów oraz czy jest firmą zarejestrowaną w systemie.

Podstawowe operacje na liście źródeł przychodów lub pojedynczych jej pozycjach wykonywać można za pośrednictwem przycisków umieszczonych po prawej stronie okna. W szczególności:

Przycisk <Odłącz> - służy do usunięcia informacji o udziałach właściciela w źródle (powoduje, że właściciel nie ma udziałów w danym źródle). Jeżeli źródło nie jest firmą, dla której prowadzi się rachunki w systemie i żaden inny właściciel nie ma w nim udziałów, to proponowane jest usunięcie tego źródła z systemu.

Przycisk <Przyłącz> - służy do przypisania właścicielowi nowego źródła poprzez określenie udziałów właściciela w tym źródle. Źródło to może być firmą, dla której prowadzi się rachunki w systemie lub jednym ze źródeł z listy źródeł - takie źródło można utworzyć w trakcie przyłączania.

Patrz także:

Przycisk Edycja

Przycisk Udziały

Przycisk Przychody


Źródła przychodów - Edycja/Dodaj

W oknie, które się pojawi, podajemy dane charakteryzujące źródło. Na wstępie określamy czy źródło przychodów jest działalnością gospodarczą rozliczaną na zasadach ogólnych (tzn. dokumentowaną podatkową księgą przychodów i rozchodów lub księgą rachunkową) czy dokumentowaną ewidencją przychodów, czy też może jest to najem, dzierżawa lub inna umowa o podobnym charakterze.

W przypadku najmu itp., trzeba określić nazwę i położenie źródła. Jeżeli natomiast wybrana zostanie któraś z form działalności gospodarczej, to należy podać: Nazwę źródła, Miejsce prowadzenia działalności, NIP, REGON oraz - w przypadku gdy firma jest podatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego - Rodzaj działalności.

Wprowadzone dane zostaną zachowane gdy naciśniemy <OK>. Można również zmienić udziały właściciela w źródle .


Udziały w źródle

Okno "Udziały w źródle" służy do określenia udziałów właściciela w wybranym źródle przychodów. W trzech kolumnach: Od, Do, Udział, przedstawiono wykaz udziałów właściciela w źródle dla podanych okresów.

Definiowanie udziału

Przycisk <Definiuj...> służy do rejestracji udziałów właściciela w źródle w kolejnych okresach. Użytkownik powinien tylko wprowadzić okres i wartość udziałów w tym okresie, a system sam dopisze, usunie lub poprawi odpowiednie wiersze wykazu udziałów właściciela w źródle tak, by uwzględnić wprowadzone dane. W szczególności można podać zerowy udział w pewnym okresie, co skutkuje wyłącznie obcięciem lub usunięciem niektórych wcześniej zdefiniowanych okresów.

Jeżeli definiując udział nie możemy podać dat określających początek lub koniec udziałów właściciela w źródle, to możemy wykorzystać opcje Od zawsze i Do zawsze. Wartość udziału może być podana procentowo, jeśli zaznaczona jest odpowiednia opcja, bądź też w postaci ułamka zwykłego.

Uwaga!

Zaznaczenie jednego z wierszy wykazu i wybranie przycisku <Definiuj...> spowoduje wyświetlenie okienka edycyjnego, w którym podpowiedzą się wartości z tego wiersza. Ma to ułatwić pracę użytkownikowi, np. przy zmianie wartości udziałów we wcześniej wprowadzonym okresie, ale nie oznacza, że zmiana dotyczyć będzie tylko wybranego wiersza.

Przykład 1.

Przypuśćmy, że w okresie od 1/98 do 3/98 właściciel miał w źródle 50% udziałów, a od 4/98 do 6/98 75% udziałów. W wykazie udziałów właściciela w źródle zapisane były dwa wiersze z odpowiednimi okresami i wartościami udziałów w tych okresach. Jeżeli dokonamy zmiany podając (definiując), że w okresie od 1/98 do 6/98 (a więc obejmującym wcześniej wprowadzone okresy) właściciel miał 80% udziałów w źródle, to system zastąpi dwa dotychczasowe wiersze wykazu udziałów jednym - z okresem od 1/98 do 6/98 i wartością udziałów 80%.

Przykład 2.

Przypuśćmy, że od zawsze do 6/98 właściciel miał w źródle 50% udziałów. W wykazie udziałów właściciela w źródle zapisane jest to w postaci jednego wiersza - z okresem od zawsze do 6/98 i wartością udziałów 50%. Jeżeli dokonamy zmiany podając (definiując), że w okresie od 1/98 do 3/98 (a więc zawierającym się we wcześniej wprowadzonym okresie) właściciel miał w źródle 75% udziałów, to system zastąpi dotychczasowy wiersz wykazu udziałów trzema:

- z okresem od zawsze do 12/97 i wartością udziałów 50%,

- z okresem od 1/98 do 3/98 i wartością udziałów 75%,

- z okresem od 4/98 do 6/98 i wartością udziałów 50%.

Przykład 3.

Przypuśćmy, że od 2/98 do zawsze właściciel miał w źródle 30% udziałów. W wykazie udziałów właściciela w źródle zapisane jest to w postaci jednego wiersza - z okresem od 2/98 do zawsze i wartością udziałów 30%. Jeżeli od 5/98 właściciel przestał mieć udziały w źródle, to znaczy tyle, że od 5/98 ma udział zerowy. Informację taką wprowadza się jak inne - podając (definiując), że w okresie od 5/98 do zawsze właściciel ma w źródle 0% udziałów. System zastąpi dotychczasowy wiersz wykazu udziałów jednym wierszem z okresem od 2/98 do 4/98 i wartością udziałów 30%. W wykazie nie pojawią się te okresy, w których udziały są zerowe.

Usunięcie udziału

Usunięcie pojedynczego zapisu z listy następuje po wybraniu przycisku <Usuń>.


Przychody ze źródła (I)

Aby dokonać przeglądu dochodów właściciela pochodzących z wybranego wcześniej na liście źródła przychodów, należy kliknąć w oknie "Źródła przychodów" przycisk <Przychody...>

Rozważmy przypadek źródła będącego firmą prowadzącą Księgę Przychodów i Rozchodów bądź też będącego najmem, dzierżawą.

W przedstawionym oknie zestawienie sporządzone zostało w postaci tabeli, której wiersze zawierają dane dla kolejnych miesięcy, zaś w kolumnach:

- Przychód źródła,

- Koszty źródła,

- Udział,

- Przychód właściciela,

- Koszty właściciela,

- Dochód właściciela.

Jeżeli wybrane źródło przychodów jest firmą zarejestrowaną w systemie, to wówczas kolumny Przychód i Koszty źródła wypełniane są przez program na podstawie wprowadzonych dokumentów. Jeżeli mamy do czynienia z inną sytuacją można wprowadzić dane posługując się przyciskiem <Przychód źródła> znajdującym się na dole strony.

W kolumnie Udział znajduje się, wyliczona na podstawie danych dotyczących udziału w przychodach, wartość udziału właściciela w przychodach z danego źródła, w każdym miesiącu.

Kolumny Przychód i Koszty właściciela wyliczane są przez system jako iloczyn kolumny Udział i odpowiednio kolumn Przychód i Koszty źródła. Zawierają one przychody i koszty właściciela wynikające z udziałów w przychodach z danego źródła.

Różnica tych dwu wartości umieszczana jest w kolumnie Dochód właściciela. Jeżeli wartość w tej kolumnie ma znak ujemny to oznacza stratę właściciela, w przeciwnym wypadku - jego dochód ze źródła.

Na dole strony dostępne są dwie opcje:

- pokazuj kwoty właściciela miesięcznie - zaznaczona jest domyślnie

- pokazuj kwoty właściciela narastająco - po zaznaczeniu, za każdą z kolumn: Przychód, Koszty i Dochód właściciela miesięcznie pojawia się odpowiednio kolumna: Przychód, Koszty i Dochód właściciela narastająco.

Możliwe jest modyfikowanie ilości kolumn tabeli poprzez wybranie jednej z opcji, obu opcji lub zwężanie kolumn tak, aby nie były widoczne.

W przypadku źródła będącego firmą płacącą zryczałtowany podatek dochodowy patrz:

Przychody ze źródła (II)


Przychody ze źródła (II)

Aby dokonać przeglądu przychodów właściciela, pochodzących z wybranego wcześniej na liście źródła przychodów, należy kliknąć w oknie "Źródła przychodów" przycisk <Przychody...>

Rozważmy przypadek źródła będącego firmą płacącą zryczałtowany podatek dochodowy.

Zestawienie przychodów sporządzone zostało w postaci tabeli, której wiersze zawierają dane dla kolejnych miesięcy.

Kolejne kolumny zestawienia zawierają przychód źródła wg stawki: 3.3%, 6.0%, 9.5%, wynikającej z Art. 8 ustawy, 20% zryczałtowanego podatku dochodowego, wartość udziału właściciela w przychodach z danego źródła oraz przychód właściciela wg stawki: 3.3%, 6.0%, 9.5%, wynikającej z Art. 8 ustawy, 20% zryczałtowanego podatku dochodowego.

Przychód właściciela wyliczany jest na podstawie danych z przychodu źródła przychodów, pomnożonych przez wysokość udziałów właściciela w przychodach źródła.

Jeżeli firma jest zarejestrowana w systemie, to poszczególne kolumny tej tabeli wypełniane są przez program na podstawie wprowadzonych dokumentów. Jeżeli mamy do czynienia z inną sytuacją można wprowadzić dane posługując się przyciskiem <Przychód źródła> znajdującym się na dole strony.

Na dole strony dostępne są dwie opcje:

- pokazuj kwoty właściciela miesięcznie - zaznaczona jest domyślnie

- pokazuj kwoty właściciela narastająco - po zaznaczeniu, za każdą z kolumn z kwotami dotyczącymi właściciela, pojawia się odpowiednia kolumna z kwotami narastająco od początku roku.

Możliwe jest modyfikowanie ilości kolumn tabeli poprzez wybranie jednej z opcji, obu opcji lub zwężanie kolumn tak, aby nie były widoczne.

W przypadku źródła będącego firmą prowadząca Księgę Przychodów i Rozchodów bądź też będącego najmem, dzierżawą patrz:

Przychody ze źródła (I)


Przychód źródła (I)

W przypadku źródła będącego firmą prowadzącą Księgę Przychodów i Rozchodów bądź też będącego najmem, dzierżawą przychody źródła są przedstawione w postaci tabeli, której wiersze zawierają dane dla kolejnych miesięcy, zaś kolumny przychód, koszty i dochód oraz przychód, koszty i dochód narastająco od początku roku. Dwie pierwsze kolumny: przychód i koszty, użytkownik wypełnia sam. Ostatnia kolumna jest wyliczana jako różnica pierwszej i drugiej. Jeżeli różnica ta jest liczbą ujemną to oznacza stratę.

Zapisanie danych następuje po naciśnięciu przycisku <OK>.

Edycja tej tabeli jest możliwa tylko dla źródeł, które nie są firmami zarejestrowanymi w systemie (tzn., że w systemie nie są prowadzone dla nich rachunki).


Przychód źródła (II)

W przypadku źródła będącego firmą płacącą zryczałtowany podatek dochodowy przychody źródła są przedstawione w postaci tabeli, której wiersze zawierają dane dla kolejnych miesięcy, zaś kolumny przychód wg stawki: 3.3%, 6.0%, 9.5%, wynikającej z Art. 8 ustawy oraz 20%.

Zapisanie danych następuje po naciśnięciu przycisku <OK>.

Edycja tej tabeli jest możliwa tylko dla źródeł, które nie są firmami zarejestrowanymi w systemie (tzn., że w systemie nie są prowadzone dla nich rachunki).


Źródła przychodów - Inne

Jeżeli chcemy przypisać wybranemu podatnikowi źródło, przypisane wcześniej innemu podatnikowi (spółka), to wykorzystujemy w tym celu przycisk <Przyłącz inne>. Wyświetlona zostaje wówczas lista źródeł nie przypisanych do żadnego z właścicieli ("nikt"). Rozwijając listę właścicieli wybieramy wspólnika. Program pokazuje źródła przychodów wspólnika i pozwala wybrać źródło wspólne. Po zatwierdzeniu wyboru przyciskiem <OK> trzeba jeszcze określić udziały nowego współwłaściciela. Po wykonaniu tej operacji nowe źródło przychodów trafi na listę z wcześniejszymi źródłami. Jeżeli udziały w źródle nie zostaną określone, źródło nie zostanie przypisane właścicielowi.

W razie konieczności źródło przychodów może zostać usunięte po wybraniu przycisku <Usuń> w oknie "Inne źródła".

Usunięcie przypisania źródła do właściciela nie powoduje usunięcia go w ogóle z systemu. Pozostanie ono przypisane do osoby "nikt".

Uwaga: Żeby móc rozpoznawać źródła, należy nadawać im unikalne nazwy.


  Deklaracja PIT-5

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w art. 44 ustawy zobowiązani są do składania co miesiąc Deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy zwanej Deklaracją PIT-5.

Podstawą prawną tego obowiązku jest art. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późniejszymi zmianami).

Po wybraniu z menu Podatek opcji PIT-5 lub przycisku [image]  mamy możliwość przygotowania deklaracji PIT-5. Jest ona przedstawiona na ośmiu stronach:

1. Dochody podlegające opodatkowaniu

2. Odliczenia od dochodu F.1÷F.4

3. Odliczenia od dochodu F.5÷F.8

4. Ustalenie podstawy obliczenia podatku/straty

5. Obliczenie należnego podatku H.1, H.2

6. Obliczenie należnego podatku H.3, H.4, I

7. Informacje dodatkowe

8. PIT-5/X

Pod każdą stroną są umieszczone następujące przyciski:

<OK>- powoduje zapisanie danych i wyjście z deklaracji

<Anuluj> - powoduje wyjście z deklaracji bez zapisywania danych

<Drukuj> - umożliwia wydruk deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX, wydruk deklaracji w formie raportu  albo wydruk przez Formularze IPS na "czystym" papierze, w zależności od tego, która opcja zostanie wybrana po naciśnięciu tego przycisku

<Pomoc> - wyświetlona zostanie pomoc dla odpowiedniej strony deklaracji

W przypadku kłopotów z wydrukiem należy zapoznać się z dokumentacją techniczną z zakresu wydruków i uruchomić program Edytor Form.


Deklaracja PIT-5 - Dochody podlegające opodatkowaniu

Część C deklaracji PIT-5 poświęcona dochodom podlegającym opodatkowaniu, zestawia w jednej tabeli wartości dochodów wybranego podatnika wynikające z danych zapisanych w systemie. Tabelę można tylko przeglądać, nie jest możliwa edycja danych umieszczonych w tabeli.

W pierwszej kolumnie tej tabeli wymienione zostały rodzaje źródeł przychodów. Następne kolumny zawierają, wyliczone dla każdego źródła wartości: przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów bądź strat. Wartości te są podawane narastająco, tzn. po zsumowaniu poczynając od początku roku.

W pierwszym wierszu tabeli znajduje się suma kwot przychodów, kosztów, dochodów lub strat uzyskanych przez podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej w tym również wykonywanych przez niego wolnych zawodów (zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy. Są to zsumowane przychody i koszty ze źródeł przychodów dla danego podatnika. Możliwe jest przedstawienie szczegółowego rozbicia tychże sum na wartości pochodzące z poszczególnych źródeł po wybraniu opcji Wymień pozarolnicze działalności gosp. umieszczonej u dołu wyświetlanej strony.

W drugim wierszu tabeli znajduje się suma kwot przychodów, kosztów, dochodów lub strat uzyskanych przez podatnika z najmu, podnajmu lub dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze (zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 6 ustawy). Podobnie jak w przypadku wiersza pierwszego wymienione sumy są tu zliczane przez system ze zdefiniowanych dla podatnika źródeł przychodów. Możliwe jest także przedstawienie szczegółowego rozbicia tychże sum na wartości pochodzące z poszczególnych źródeł po wybraniu opcji Wymień najmy, podnajmy, dzierżawy itp. umieszczonej u dołu wyświetlanej strony.

Ostatni wiersz tabeli zawiera podsumowania wszystkich kolumn, w szczególności, w kolumnie trzeciej znajduje się wartość całkowitego dochodu podlegającego opodatkowaniu (poz. 29 na formularzu deklaracji).

Na stronie tej użytkownikowi pozostaje jeszcze wprowadzić do pola 31 (część D) wartość dochodu, zwolnioną od podatku (wynikającą z poz. 19 załącznika PIT-5/B). Wówczas obliczona zostanie przez program kwota dochodu po uwzględnieniu tejże wartości (poz. 32 część E).

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Odliczenia od dochodu F.1÷F.4

Strona F.1÷F.4 poświęcona jest odliczeniom od dochodu. Kwoty wydatków wynikające z poszczególnych tytułów przedstawiono w trzech kolumnach, z których pierwsza przedstawia wydatki poniesione w miesiącu, za który sporządzana jest deklaracja, druga - przedstawia sumę wydatków od stycznia do miesiąca, za który sporządzana jest deklaracja włącznie, zaś trzecia kolumna, przedstawia kwoty wydatków, jakie można odliczyć od dochodu w takiej części, by kwoty z poz. 33 i 34 nie przekroczyły kwot z poz. (odpowiednio) 21 i 25, oraz by suma kwot z części od F.1 do F.6 nie przekroczyła kwoty z poz. 32, a dla osób prowadzących działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, by suma kwot z części od F.1 do F.4 oraz z poz. 63 nie przekroczyła kwoty z poz. 32.

Użytkownik może wprowadzać wartości tylko w pierwszej kolumnie. Kolumna druga jest wypełniana przez system w oparciu o dane z deklaracji za poprzednie miesiące oraz wartości wprowadzone do kolumny pierwszej. Trzecia kolumna wypełniana jest przez system kwotami z kolumny drugiej, pozycja po pozycji, aż do wyczerpania limitu (kwota z poz. 32), z uwzględnieniem limitów dla poz. 33 i 34. Po wyczerpaniu limitu w pozostałych pozycjach wpisywana jest kwota 0.

Strona podzielona jest na cztery części:

część F.1 - odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy). Część ta obejmuje również straty z lat ubiegłych obliczone zgodnie z art. 9 ust 3 ustawy

część F.2 - odliczenia od dochodu na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 21.11.1996r. (Dz.U. nr 137, poz. 638).

część F.3 - odliczenia od dochodu wydatków mieszkaniowych, do których podatnik nabył prawo w latach ubiegłych - na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01.01.1997r., zgodnie z art. 2 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21.11.1996r.(Dz.U. nr 137, poz. 638).

część F.4 - inne odliczenia nie wymienione w częściach F.1÷F.3, z wyjątkiem odliczeń z tytułu wydatków inwestycyjnych wymienionych w częściach F.5, F.6 i F.8. W poz. nr 49 należy podać rodzaj odliczenia od dochodu.

W każdej części numery pól w poszczególnych wierszach odpowiadają numerom pól na deklaracji.

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Odliczenia od dochodu F.5÷F.8

Strona ta, podobnie jak strona “F.1÷F.4”, poświęcona jest odliczeniom od dochodu. Kwoty wydatków wynikające z poszczególnych tytułów przedstawiono w trzech kolumnach, z których pierwsza przedstawia wydatki poniesione w miesiącu, za który sporządzana jest deklaracja, druga - przedstawia sumę wydatków od stycznia do miesiąca, za który sporządzana jest deklaracja włącznie, zaś trzecia kolumna, przedstawia kwoty wydatków, jakie można odliczyć od dochodu w takiej części, by suma kwot z części od F.1 do F.6 nie przekroczyła kwoty z poz. 32, a dla osób prowadzących działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, by suma kwot z części od F.1 do F.4 oraz z poz. 64 nie przekroczyła kwoty z poz. 32.

Użytkownik może wprowadzać wartości tylko w pierwszej kolumnie. Kolumna druga jest wypełniana przez system w oparciu o dane z deklaracji za poprzednie miesiące oraz wartości wprowadzone do kolumny pierwszej. Trzecia kolumna wypełniana jest przez system kwotami z kolumny drugiej, pozycja po pozycji, aż do wyczerpania limitu (kwota z poz. 32). Po wyczerpaniu limitu w pozostałych pozycjach wpisywana jest kwota 0.

Strona jest podzielona na trzy części:

część F.5 - odliczenia z tytułu wydatków inwestycyjnych. W poz. 51 podstawą obliczenia ulgi inwestycyjnej jest dochód z pola 21 w części C deklaracji. W przypadku podawania wartości w poz. 57 - odliczenia z tytułu innych wydatków inwestycyjnych, należy w poz. 56 wymienić podstawę prawną dla tychże wydatków.

część F.6 - odliczenia z tytułu ulg inwestycyjnych, do których podatnik nabył prawo na podstawie przepisów wykonawczych do art. 26 ust. 13 ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed 01.01.1997r., zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1996r. W przypadku podawania wartości w poz. 62 - odliczenia z tytułu innych ulg inwestycyjnych, należy w poz. 61 wymienić podstawę prawną dla tychże ulg.

część F.8 - dochód zwolniony od podatku - należy wpisać tu sumę kwot z części L (oraz załącznika PIT-5/S). Część tę wypełniają osoby prowadzące działalność gospodarczą na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, korzystające ze zwolnień i preferencji. W programie użytkownik nigdzie nie podaje, że prowadzi działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, dlatego też wpisanie kwoty do poz. 64 powoduje, iż system przyjmuje, że użytkownik taką działalność prowadzi. Wskutek tego kwoty z części F.5 i F.6 nie są uwzględniane na deklaracji, a wartości w kolumnie trzeciej tych części zostają wyzerowane.

Na stronie tej znajduje się również pole Razem odliczenia od dochodu. W przypadku osób nie korzystających ze zwolnień i preferencji z tytułu prowadzenia działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej w polu tym system wpisuje sumę kwot z trzeciej kolumny części od F.1 do F.6 (wyłączając poz. 52), uwzględniając, że nie może ona przekroczyć kwoty z poz. 32. W przypadku osób prowadzących działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej i korzystających ze zwolnień i preferencji z tego tytułu, w polu tym wpisywana jest suma kwot z części F.1÷F.4 i kwoty z poz. 64 z uwzględnieniem, że suma ta nie może przekroczyć kwoty z poz. 32.

W każdej części numery pól w poszczególnych wierszach odpowiadają numerom pól na deklaracji.

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Ustalenie podstawy obliczenia podatku/straty

Strona G podzielona jest na cztery części:

część G.1 - zawiera wyliczony przez system, po uwzględnieniu kwoty z pola Razem odliczenia od dochodu (strona F.5÷F.8) oraz kwoty z poz. 31 (dochód po uwzględnieniu dochodu zwolnionego), dochód po odliczeniu ulg i zwolnień.

część G.2 - zawiera zestawienie wartości, które zwiększają podstawę opodatkowania lub zmniejszają stratę po utracie przez podatnika prawa do odliczeń. Wartości te przedstawione są w trzech kolumnach, z których pierwsza przedstawia podsumowanie kwot obejmujące okres do miesiąca, za który sporządzana jest deklaracja, druga - kwoty pochodzące z miesiąca, dla którego sporządzamy deklarację, zaś kolumna trzecia przedstawia, dla każdego wiersza tabeli, wartość będącą sumą dwóch pierwszych kolumn, a więc kwotę za okres z miesiącem, dla którego sporządzamy deklarację, włącznie.

Spośród trzech kolumn, podatnik może wprowadzać wartości tylko w kolumnie drugiej. Kolumna pierwsza jest wypełniana przez system w oparciu o dane z deklaracji za poprzednie miesiące, zaś trzecia wyliczana jako suma wartości z kolumny pierwszej i drugiej. Kolumny te zawierają więc zestawienie odpowiednich wartości narastająco.

W przypadku podawania wartości w poz. 70 - kwota innych dokonanych odliczeń, do których podatnik utracił prawo, należy w poz. 69 wymienić podstawę prawną.

Ostatni wiersz tabeli (poz. 71) zawiera podsumowanie kwot z pól 66, 67, 68 i 70.

Dla tej części strony dostępny jest przycisk <Cały rok>, po naciśnięciu którego prezentowane jest w formie tabeli, dla poszczególnych miesięcy, zestawienie roczne kwot zwiększających podstawę opodatkowania /zmniejszających stratę. Kolumny tabeli odpowiadają wierszom (pozycjom) z części G.2.

Ostatnia kolumna tabeli jest sumą pozostałych.

Wartości z ostatniej kolumny prezentowane są ponadto w postaci wykresu słupkowego.

Na osi poziomej wykresu wymienione są kolejne miesiące, na osi pionowej wartości liczbowe. Wysokość każdego słupka obrazuje więc całkowitą kwotę zwiększającą podstawę opodatkowania /zmniejszającą stratę w odpowiednim miesiącu.

Uwzględniając kwotę z poz. 71 (kwota zwiększająca podstawę opodatkowania /zmniejszająca stratę) z części G.2 system wylicza podstawę opodatkowania (poz. 72 część G.3) i stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej (poz. 73 część G.4).

W każdej części numery pól odpowiadają numerom pól na deklaracji.

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Odliczenia od podatku

Strona ta podzielona jest na cztery części:

część H.1 - zawiera wartość podatku (poz. 74) od podstawy (poz. 72), wyliczoną przez system  w oparciu o skalę podatkową wprowadzoną w systemie.

część H.2.1 - zawiera kwotę, będącą sumą, za poprzednie miesiące, składek na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 75), wyliczoną przez system w oparciu o dane z deklaracji za poprzedni miesiąc oraz podatek po odliczeniu tej sumy (poz. 76).

część H.2.2 - zawiera zestawienie wartości, które zostaną odliczone od naliczonego podatku. Wartości te przedstawione są w trzech kolumnach, z których pierwsza przedstawia podsumowanie kwot do odliczenia od podatku obejmujące okres do miesiąca, za który sporządzana jest deklaracja, druga - kwoty do odliczenia pochodzące z miesiąca, dla którego sporządzamy deklarację, zaś kolumna trzecia przedstawia, dla każdego wiersza tabeli, wartość będącą sumą dwóch pierwszych kolumn, a więc kwotę do odliczenia od podatku za okres z miesiącem, dla którego sporządzamy deklarację, włącznie.

Spośród trzech kolumn, podatnik może wprowadzać wartości tylko w kolumnie drugiej. Kolumna pierwsza jest wypełniana przez system w oparciu o dane z deklaracji za poprzednie miesiące, zaś trzecia wyliczana jako suma wartości z kolumny pierwszej i drugiej. Kolumny te zawierają więc zestawienie odpowiednich wartości do odliczenia narastająco.

W przypadku podawania wartości w poz. 80 - odliczenia z tytułu innych ulg, należy w poz. 79 wymienić podstawę prawną dla tychże ulg.

Ostatni wiersz tabeli zawiera podsumowanie kwoty do odliczenia od podatku. Razem odliczenia nie mogą przekroczyć kwoty podatku z poz. 76.

Dla tej części strony dostępny jest przycisk <Cały rok>, po naciśnięciu którego prezentowane jest w formie tabeli, dla poszczególnych miesięcy, zestawienie roczne kwot odliczeń od podatku. Kolumny tabeli odpowiadają wierszom (pozycjom) z części H.2.

Ostatnia kolumna tabeli jest sumą pozostałych, a więc zawiera całkowite wartości odliczeń od podatku, w poszczególnych miesiącach.

Wartości z ostatniej kolumny prezentowane są ponadto w postaci wykresu słupkowego.

Na osi poziomej wykresu wymienione są kolejne miesiące, na osi pionowej wartości liczbowe. Wysokość każdego słupka obrazuje więc całkowitą wartość odliczeń od podatku w odpowiednim miesiącu.

Część H.2.3 - dotyczy zaniechania poboru podatku dochodowego. Jeżeli w części tej użytkownik wpisuje kwotę w poz. 83 (poz. 86), to w poz. 82 (poz. 85) powinien wpisać numer decyzji (zarządzenia), a w poz. 84 (poz. 87) datę decyzji (zarządzenia) o zaniechaniu poboru podatku.

W każdej części numery pól odpowiadają numerom pól na deklaracji.

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Obliczenie należnego podatku H.3, H.4, I

Strona ta zawiera wyliczenie wartości należnej zaliczki (część H.3) oraz zaliczki do zapłaty (część H.4). Wszystkie pola tych części wypełniane są przez system, oprócz poz.91 - składka na ubezpieczenie zdrowotne, którą wpisuje użytkownik.

Do wypełnienia pozostają jeszcze Dane o uiszczeniu należności z części I tzn. należy określić kwotę jaka przekazana zostanie do urzędu skarbowego (poz. 98) oraz wybrać sposób przekazania należności (poz. 100). Jeżeli zaznaczona zostanie opcja Niech program sam wypełnia poz. 98, to pole zawierające wartość kwoty przekazanej do urzędu wypełnione zostanie przez wyliczoną wcześniej kwotę zaliczki przypadającej do zapłaty (poz. 97).

Również przez system wpisywana jest data wpłaty należności (bieżąca data), która oczywiście może zostać zmieniona przez użytkownika.

Uwaga.

Na deklaracji za listopad kwota jaka przekazana zostanie do urzędu skarbowego (poz. 98) powinna uwzględniać zaliczkę za grudzień w wysokości zaliczki za listopad. W przypadku, gdy program sam wypełnia poz. 98 jest to uwzględniane.

Na dole strony znajdują się przyciski umożliwiające zapisywanie danych i ich wydruk.


Deklaracja PIT-5 - Informacje dodatkowe

W części N (Informacja o załącznikach) i O (Oświadczenie podatnika) deklaracji PIT-5 użytkownik podaje jakie załączniki zostają dołączone do deklaracji i w jakiej ilości oraz ewentualnie zmienia proponowaną przez program datę wypełnienia deklaracji. Program proponuje bieżącą datę. Spośród wymienionych załączników program może wypełnić i dokonać wydruku załącznika PIT-5/A i PIT-5/X. W przypadku załącznika PIT-5/X istnieje tylko możliwość zaznaczenia, że jest on dołączany (lub nie) do deklaracji. Odpowiednie dane wprowadzane są na oddzielnej stronie PIT-5/X.


PIT-5/X - Informacja o należnym zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu z remanentu likwidacyjnego

Strona ta zawiera wyliczenie wartości zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu z remanentu likwidacyjnego na podstawie wprowadzanych przez użytkownika danych, tzn. wartości remanentu wg cen zakupu (poz. 13) i wskaźnika procentowego wynikającego z udziału dochodu w przychodach (poz. 14). System wylicza dochód z remanentu likwidacyjnego (poz. 15) oraz wartość podatku (poz. 16), którą przenosi do poz. 96 w części H.4 deklaracji.

Jeżeli w poz. 13 wpisana jest jakaś wartość, to na stronie poświęconej załącznikom zaznaczany jest PIT-5/X, a na wydrukach deklaracji i raportu, przy załączniku PIT-5/X (poz. 196), wpisywana jest "1". Wyzerowanie poz. 13 powoduje odznaczenie poz. PIT-5/X.


  Podatek zryczałtowany

Na stronie Podatek zryczałtowany przedstawione zostały w tabeli przychody wybranego właściciela wynikające z jego udziałów w przychodach firm opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Dla każdej firmy wymienionej w pierwszej kolumnie tabeli podawane są, w kolejnych kolumnach: udziały właściciela w jej przychodach, wartości przychodów właściciela wg poszczególnych stawek (3.3%, 6.0%, 9.5%, wg art. 8, 20%) oraz w ostatniej kolumnie - wyliczona wartość całkowitego przychodu właściciela z  danej działalności. Są to wartości wyliczone na podstawie wcześniej wprowadzonych danych i nie są dostępne do edycji.

W tabeli przedstawiony jest również dla każdej stawki podatku całkowity przychód właściciela po zsumowaniu przychodów z poszczególnych firm.

W następnej linii przedstawione są odliczenia od przychodów, uwzględnione do wysokości sumy przychodów, przyporządkowane przychodom według stawek proporcjonalnie do udziału tych przychodów w całkowitym przychodzie.

Jako różnica pomiędzy przychodem właściciela a odliczeniem od przychodu wyliczona została następnie dla każdej stawki wartość podstawy opodatkowania.

Ostatni wiersz zawiera obliczony dla każdej stawki podatek zryczałtowany. Użytkownikowi pozostaje ewentualnie do wpisania wartość podatku zryczałtowanego dla stawki obniżonej wg art. 8, która to wartość zależy od zastosowanej wysokości stawki. Edycja wartości tego podatku jest możliwa tylko wtedy, gdy w danym miesiącu wystąpiły jakieś przychody opodatkowane wg stawki obniżonej na podstawie art. 8.

Poniżej przedstawiony jest wyliczony podatek zryczałtowany będący sumą kwot podatku dla poszczególnych stawek oraz podatek do zapłaty wyliczony po uwzględnieniu odliczeń od podatku.

Użytkownik może zadecydować jaka część podatku zostanie faktycznie wpłacona. Zaznaczenie opcji Wpłacono wyliczony podatek spowoduje, że w polu Podatek faktycznie wpłacony umieszczona zostanie wartość z pola Podatek dochodowy do zapłaty.

Wartości odliczeń od dochodu oraz odliczeń od podatku sumowane są narastająco. Aby wartości te zostały zaktualizowane o dane z miesiąca, dla którego wyliczany jest podatek zryczałtowany należy podać je w części Odliczenia od przychodu lub Odliczenia od podatku.

Przycisk <Drukuj> pozwala na wydrukowanie powyższego wyliczenia.


  Odliczenia od przychodu

Na stronie Odliczenia od przychodu wprowadza się wydatkowane w danym miesiącu kwoty, które mogą być odliczane od przychodu wykazanego na pierwszej stronie. Wartości odliczeń przedstawione są w trzech kolumnach. W pierwszej (tylko do odczytu) znajdują się sumy kwot wprowadzonych w poprzednich miesiącach. W drugiej wprowadza się kwoty na dany miesiąc. A trzecia kolumna (tylko do odczytu) jest sumą dwóch poprzednich, czyli przedstawia odliczenia od przychodu narastająco, do danego miesiąca włącznie. Suma trzeciej kolumny, pomniejszona o odliczenia dokonane w poprzednich miesiącach, daje kwotę, o którą można pomniejszyć przychód. Jeśli jednak kwota ta jest większa od przychodu, to uwzględniana jest tylko do wysokości przychodu, a nadwyżka pozostaje do wykorzystania w następnych miesiącach.

Kwoty wprowadzone na tej stronie zostaną zsumowane za pierwsze półrocze i umieszczone w sekcji D deklaracji PIT-27.

W przypadku pola "Inne odliczenia" po wpisaniu kwoty należy podać rodzaj odliczenia.

Przycisk <Cały rok> otwiera okno Odliczenia od przychodu - zestawienie roczne, w którym przedstawiony jest każdy ze składników odliczeń od przychodu w każdym z dwunastu miesięcy. Znajdują się tam również sumy miesięczne odliczeń. Są one także przedstawione w postaci wykresu słupkowego.


   Odliczenia od podatku

Na stronie Odliczenia od podatku wprowadza się wydatkowane w danym miesiącu kwoty, które mogą być odliczane od podatku wyliczanego na pierwszej stronie. Wartości odliczeń przedstawione są w trzech kolumnach. W pierwszej (tylko do odczytu) znajdują się sumy kwot wprowadzonych w poprzednich miesiącach. W drugiej wprowadza się kwoty na dany miesiąc. A trzecia kolumna (tylko do odczytu) jest sumą dwóch poprzednich, czyli przedstawia odliczenia od podatku narastająco, do danego miesiąca włącznie. Suma trzeciej kolumny, pomniejszona o odliczenia dokonane w poprzednich miesiącach, daje kwotę, o którą można pomniejszyć podatek. Jeśli jednak kwota ta jest większa od podatku, to uwzględniana jest tylko do wysokości podatku, a nadwyżka pozostaje do wykorzystania w następnych miesiącach.

Kwoty wprowadzone na tej stronie zostaną zsumowane za pierwsze półrocze i umieszczone w sekcji F deklaracji PIT-27.

W przypadku podawania wartości w polu odliczenia z tytułu innych ulg inwestycyjnych, należy następnie wymienić podstawę prawną dla tychże ulg. Również przy podawaniu wartości w polu "Inne odliczenia" należy wymienić rodzaj odliczenia. Jeżeli dokonujemy odliczeń wydatków na odpłatne kształcenie dzieci, to po wpisaniu kwoty należy podać liczbę dzieci.

Przycisk <Cały rok> otwiera okno Odliczenia od podatku - zestawienie roczne, w którym przedstawiony jest każdy ze składników odliczeń od podatku w każdym z dwunastu miesięcy. Znajdują się tam również sumy miesięczne odliczeń. Są one także przedstawione w postaci wykresu słupkowego.


Deklaracja PIT-27

Dla wybranego właściciela, płacącego zryczałtowany podatek dochodowy, istnieje możliwość obejrzenia deklaracji PIT-27 po wybraniu opcji z menu Podatek. Nieedytowalne informacje zostały zgromadzone na trzech stronach:

1. Przychody i wpłaty - strona ta zawiera zestawienie przychodów właściciela narastająco z 6-ciu miesięcy, w rozbiciu na poszczególne stawki (podobnie jak dla opcji Wyliczenie ryczałtu). Przychody z działalności ryczałtowej są rozbite na przychody z działalności własnej i przychody z działalności prowadzonej w formie spółek cywilnych. Strona ta zawiera również zsumowane wartości odliczeń od przychodu oraz przychód po odliczeniach. Na dole strony znajduje się zestawienie wpłat podatku w każdym z tych 6-ciu miesięcy.

2. Odliczenia od przychodu - strona ta zawiera zestawienie wartości odliczeń od przychodu narastająco z 6-ciu miesięcy. Wartości te są wyliczone na podstawie danych wprowadzanych przez użytkownika za pomocą opcji "Wyliczenie ryczałtu". Zsumowane wartości odliczeń przenoszone są do odpowiedniego wiersza na stronie "Przychody i wpłaty". Przy wydruku na deklaracji wartości te znajdują się w części D.

3. Odliczenia od podatku - strona ta zawiera zestawienie wartości odliczeń od podatku narastająco z 6-ciu miesięcy, wyliczonych na podstawie danych wprowadzanych przez użytkownika za pomocą opcji "Wyliczenie ryczałtu". Przy wydruku deklaracji wartości te znajdują się w części F.

Podobnie jak na "Wyliczeniu ryczałtu", sumy odliczeń od przychodu (podatku) uwzględniane są tylko do wysokości wyliczonego na pierwszej stronie przychodu (podatku).

Ponieważ nie ma możliwości edycji informacji tu zgromadzonych (można je tylko przeglądać), więc na dole umieszczono tylko przycisk <Zamknij> (bez zapisywania). Można natomiast wydrukować te informacje korzystając z przycisku <Drukuj> (nastąpi wydruk deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX, wydruk deklaracji w formie raportu albo wydruk przez Formularze IPS na "czystym" papierze, w zależności od tego, która opcja zostanie wybrana po naciśnięciu tego przycisku). Na wydrukach deklaracji na oryginalnym formularzu POLTAX i w formie raportu, podobnie jak na ekranie, nie ma danych dotyczących stanu zatrudnienia i ewentualnych wspólników. Informacje te trzeba samemu wpisać na deklarację. W przypadku wydruku przez Formularze IPS możliwa jest edycja danych, co pozwala uzupełnić brakujące dane.


Faktura - informacje wstępne

Opcja ta automatyzuje operację wystawiania faktur, rachunków, korekt (faktur i rachunków). Dokumenty te są zapamiętywane i mogą być drukowane.

Dla wybranej firmy (sprzedawcy) można przywołać listę jej faktur i rachunków po wybraniu z menu Operacje opcji Fakturowanie. Przed rozpoczęciem operacji wystawiania dokumentów zaleca się wprowadzenie danych do słownika towarów i słownika nabywcówHIDD_KT_LOOKUP. Wprowadzenie tych danych nie jest konieczne, ale znacznie ułatwia, przyspiesza i automatyzuje wystawianie dokumentów. Dane raz wprowadzone do słownika mogą być wielokrotnie wykorzystywane. Przy wprowadzaniu danych do słowników możliwe jest ustalenie cennika (czyli poziomów cen i rabatu) dla poszczególnych nabywców a także określenie czy dany towar jest magazynowany, czy nie. Wprowadzenie cennika nie jest konieczne, ale umożliwia prowadzenie polityki cenowej i promocji "lepszych" nabywców.

Ważne jest również ustalenie, zgodnie z własnymi potrzebami i upodobaniami, sposobu numeracji, nazw dla poszczególnych rodzajów dokumentów, ewentualnych dopisków na wydrukach wybierając odpowiednie w sposobie fakturowania.

Można teraz rozpocząć wystawianie dokumentów wybierając odpowiedni rodzaj dokumentu. Na początku, gdy lista dokumentów jest pusta, możliwe jest wystawienie tylko faktury lub rachunku uproszczonego. Wystawianie korekt jest możliwe do konkretnej faktury lub rachunku. Przy tworzeniu dokumentów, dzięki temu, że wcześniej utworzone zostały słowniki nabywców i towarów, pomocne mogą  być przyciski <Nabywcy...> i <Towary...>, przywołujące odpowiedni słownik. Każdy z tworzonych dokumentów można wydrukować za pomocą przycisku <Drukuj> znajdującego się w oknie wprowadzania dokumentu.

Zapisane dokumenty można eksportować za pomocą plików .MKX do księgi i rejestrów Puzzle.


Organizacja ekranu

Po uruchomieniu aplikacji w jej oknie widoczne są następujące menu: System, Dokumenty, Widok oraz Pomoc.

Dostępne w menu Widok opcje Pasek poleceń oraz Pasek stanu powodują odpowiednio:

- pojawienie się przycisków umożliwiających wykonanie czynności równoważnych wybraniu niektórych z opcji dostępnych w menu Dokumenty

- wyświetlenie paska stanu okna aplikacji, a w nim informacji o wybieranych elementach aplikacji, o tym kto wystawia dokumenty oraz o włączeniu trybu CapsLock i NumLock.


Ustawienia systemu

Za pośrednictwem opcji dostępnych w menu System/Ustawienia użytkownik może wybrać:

- Sposób fakturowania - umożliwia ustalenie sposobu numeracji dla faktur i rachunków, liczby dni na dokonanie przelewu przez nabywców, nazw dla poszczególnych dokumentów, a także umieszczenie na wydruku ewentualnych dopisków

- Sterowanie á la DOS - powoduje zmianę sposobu sterowania z obowiązującego w systemie Windows (przechodzenie między poszczególnymi polami za pomocą klawisza [Tab]) na obowiązujący w systemie DOS (przechodzenie między poszczególnymi polami za pomocą klawisza [Enter])

- Kto wystawia faktury - umożliwia wpisanie danych osoby upoważnionej do wystawiania faktur w wybranej firmie


Sposób fakturowania

Po wybraniu z menu System/Ustawienia opcji Sposób fakturowania otwarte zostaje okno, w którym można ustawić czy numeracja faktur, rachunków, faktur korygujących i rachunków korygujących ma być wspólna, czy też odrębna dla każdego z wymienionych rodzajów dokumentów. Jeżeli zmiany numeracji z jednej na drugą dokonamy w trakcie roku, to przy jej zatwierdzaniu pojawi się komunikat o niekonsekwentnej numeracji i ewentualnej niezgodności z przepisami.

Można tu również wybrać czy na nowych fakturach ma być wpisywana data sprzedaży (dzień i miesiąc), czy tylko miesiąc sprzedaży.

Użytkownik może także wyznaczyć w ciągu ilu dni nabywca musi dokonać przelewu.

W przypadku, gdy sprzedawca jest np. autoryzowanym dystrybutorem, to może umieścić to na wydruku dokumentu, jeżeli wpisze "autoryzowany dystrybutor" w pole 'Dopisek drukowany po nazwie sprzedawcy'.

W oknie tym wpisuje się też nazwy poszczególnych dokumentów, jakie mają być na nich umieszczone. Jest to szczególnie ważne w przypadku np. zakładów pracy chronionej, które zgodnie z § 38 ust. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., powinny na swych dokumentach do nazwy dopisać "ZPChr" (np. "FAKTURA VAT ZPChr").

Wydruki faktur, rachunków i korekt mogą zawierać tekst "ORYGINAŁ/KOPIA". Domyślnie tekst ten jest drukowany, ponieważ zaznaczone jest 'Drukuj tekst "ORYGIAŁ/KOPIA"'. Jeżeli użytkownik drukuje na papierze wielowarstwowym, w którym jedna warstwa ma nadruk "oryginał", a inna - "kopia", to opcję tę należy odznaczyć. W przypadku papieru wielowarstwowego bez nadruku lub jednowarstwowego opcja ta powinna być zaznaczona. Należy wówczas skreślić odpowiednio: "kopia" lub "oryginał".

Wprowadzone zmiany zostaną zachowane, gdy naciśniemy przycisk <OK>. Naciśnięcie <Anuluj> powoduje opuszczenie okna "Sposób fakturowania" bez zachowywania zmian.


Towary i usługi

Wybranie opcji Towary z menu System powoduje wyświetlenie listy (słownika) towarów i usług oferowanych przez wybraną firmę. Utworzenie takiej listy znacznie przyspiesza pracę przy wystawianiu dokumentów. Lista ta jest przedstawiona w formie tabeli, której kolumny oprócz Nazwy towaru (usługi) zawierają: Kod towaru (usługi) jednoznacznie go identyfikujący i unikalny, J.m. - jednostkę miary (np. kg, szt., m2 itp.), Ilość - dla towarów magazynowanych oznacza stan magazynu, dla pozostałych kolumna ta jest pusta, Cenę netto - cenę wg cennika oraz Cenę brutto.

Lista towarów może być uporządkowana alfabetycznie wg nazw lub kodów. W zależności od sposobu uporządkowania, aby znaleźć towar na liście, należy w okienku edycyjnym wpisać pierwsze litery nazwy lub kodu.

Użytkownik może ustalić poziom cennika wybierając jeden z trzech dostępnych: A, B lub C oraz wpisać ile procent rabatu chce zastosować. Zmiany dokonywane w cenniku powodują automatyczne zmiany w odpowiednich kolumnach tabeli.

Istnieje również możliwość modyfikowania danych na liście towarów i usług (przycisk <Edytuj...>), dopisywania do niej nowych pozycji (przycisk <Nowy...>) oraz usuwania już istniejących (przycisk <Usuń>).

Naciśnięcie przycisku <Zamknij> powoduje opuszczenie okna "Towary i usługi" oraz zapisanie zmian.


Towar/usługa

W oknie "Towar/usługa" podajemy dane charakteryzujące towar (usługę). Na wstępie wpisujemy Kod towaru (maksymalnie 10 znaków), który jest unikalny i jednoznacznie identyfikuje towar. Wpisanie kodu nie jest konieczne, ale zalecane, gdyż ułatwia wyszukiwanie towaru na liście. Następnie wypełniamy pola:

- Nazwa towaru,

- SWW/KU - pole to należy wypełnić dla towarów i usług, dla których stawka VAT jest inna niż 22% (w oparciu o załączniki do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym),

- Jednostka miary - można wybrać jedną z dostępnych (np. szt. - sztuka, kpl - komplet, mb - metr bieżący itd.) lub wpisać z klawiatury,

- Stawka VAT - należy wybrać jedną z dostępnych po rozwinięciu listy (22%, 7%, 0%, Zw., 4%, 2%, 17%).

Do towaru (usługi) można przypisać konto wpisując jego numer lub posługując się przyciskiem <...>, którego naciśnięcie powoduje wyświetlenie listy kont. Takie konto jest podczas eksportu faktur zapisywane do pliku MKX, a następnie - uwzględniane przy rejestracji dokumentu w module głównym. Jeśli dwóm liniom na fakturze odpowiadają różne numery kont, to do pliku MKX zapisywana jest ich część wspólna. Przykładowo: jeśli jednej linii odpowiada konto "215", a drugiej - "216", to przyjmujemy, ze faktura wpływa na konto "21".

Możliwe jest tu również ustalenie cennika na wybrany towar (usługę) przez podanie wartości w polach: Cena "A", Cena "B", Cena "C" i Cena zakupu.

W oknie tym określa się również czy dany towar jest magazynowany, czy nie. W przypadku towarów magazynowanych można wprowadzić Ilość minimalną i Ilość aktualną. Ilość aktualna oznacza stan faktyczny magazynu, zaś ilość minimalna - ilość towaru, która wg użytkownika, powinna być w magazynie w celu zapewnienia ciągłości sprzedaży.

Wprowadzone dane zostaną zachowane gdy naciśniemy <OK>.


Nabywcy (kontrahenci)

Wybranie opcji Nabywcy (kontrahenci) z menu Firma powoduje wyświetlenie listy nabywców (kontrahentów) wybranej firmy. Lista ta zawiera podstawowe informacje o nabywcach (kontrahentach) - m.in. Nazwa, Adres i NIP.

Na liście nabywców (kontrahentów) firmy mogą być wykonywane podstawowe operacje (np. dodawanie nowych pozycji, edycja, usuwanie już istniejących) po wybraniu odpowiedniej opcji z menu Tabela dostępnego w głównym oknie aplikacji lub odpowiedniego przycisku na pasku narzędziowym.

Utworzenie listy nie jest konieczne, ale zalecane, gdyż znacznie przyspiesza np. wprowadzanie dokumentów.


Kontrahent - dane do faktur

W oknie "Kontrahent", na stronie "Dane do faktur" użytkownik podaje informacje, które zostaną wykorzystane przy wystawianiu faktur. W polu Kto otrzymuje należy wpisać imię i nazwisko osoby upoważnionej do podpisywania dokumentów ze strony nabywcy. Jeżeli pole to pozostanie puste, to przy wydruku faktury, program zapyta czy faktura jest wystawiana na podstawie pisemnego oświadczenia nabywcy (w którym upoważnia sprzedawcę do wystawiania faktur bez podpisu osoby uprawnionej do otrzymania faktury).

Użytkownik może tu również wybrać poziom cen i procent rabatu, ustalając w ten sposób cennik dla danego kontrahenta (nabywcy).

Można tu także wpisać ewentualne uwagi, jakie mają znaleźć się na fakturze.

Wprowadzone dane zostaną zachowane, gdy naciśniemy <OK>.


Cennik

Użytkownik może (ale nie musi) zdefiniować cennik, podając różne poziomy cen (maksymalnie trzy: "A" - najwyższe ceny, "B" i "C" - najniższe ceny) oraz cenę zakupu. Cena zakupu to koszt wytworzenia towaru lub cena jego zakupu. Jest ona podstawą do wyliczenia wartości towaru w magazynie. W przypadku towarów niemagazynowanych, za cenę zakupu można przyjąć najniższą cenę sprzedaży dopuszczaną przez użytkownika. Ceny na poszczególnych poziomach nie powinny być niższe od ceny zakupu.

Zdefiniowanie własnego cennika (czyli podanie różnych poziomów cen) ma na celu zróżnicowanie i promowanie nabywców. Za "lepszego" uważamy tego nabywcę, który kupuje więcej towarów i takiego możemy wyróżnić stosując niższe ceny. System umożliwia również wyróżnianie "lepszych" nabywców poprzez stosowanie rabatów. Wybór formy promocji zależy od użytkownika - może zastosować obie, każdą z osobna lub żadną.

System zabezpiecza jednak użytkownika, i jeżeli przy wystawianiu dokumentu okaże się, że cena za towar wg cennika jest niższa od ceny zakupu, to zostanie o tym poinformowany.

Domyślnie cennik ustawiony jest na poziomie "A", a rabat wynosi 0%. Poziom cen i rabat można ustalić przy wprowadzaniu  danych nowego nabywcy do systemu (ewentualnie edycji danych nabywcy już wprowadzonego). Poziom ten może zostać zmieniony, dla wybranego nabywcy, przy wystawianiu dokumentu, a także przy ściąganiu towaru ze słownika towarów.


Tworzenie i modyfikacja dokumentów

Aby utworzyć nowy dokument (fakturę VAT lub rachunek uproszczony) należy z menu Dokumenty wybrać opcję Nowy, a następnie zdecydować czy ma to być Faktura czy Rachunek uproszczony lub wybrać na pasku poleceń odpowiedni przycisk:  - faktura VAT, [image] - rachunek uproszczony.

Modyfikacji utworzonego już dokumentu dokonuje się po wybraniu opcji Edycja z menu Dokumenty lub naciśnięciu przycisku [image] na pasku poleceń (ewentualnie dwukrotnie klikając lewym przyciskiem myszy na wybranym dokumencie).

Usunięcie dokumentu odbywa się przez wybranie opcji Usuń z menu Dokumenty lub naciśnięcie przycisku [image] na pasku poleceń.

Niezależnie od tego, czy tworzymy fakturę czy rachunek uproszczony, okno do rejestracji dokumentu jest takie samo.

Na początek należy wpisać Numer dokumentu, a następnie podać Datę wystawienia dokumentu i Datę lub Miesiąc sprzedaży (to czy na fakturze podajemy datę czy tylko miesiąc sprzedaży zależy od przyjętego sposobu fakturowania). System w obu przypadkach podpowiada aktualną datę, ale można dokonać modyfikacji wpisując z klawiatury lub przy pomocy kalendarza.

Jako kolejne wpisujemy dane nabywcy. Przy ich wprowadzaniu pomocny może być przycisk <Nabywcy...HIDD_KT_LOOKUP>, naciśnięcie którego powoduje wyświetlenie listy nabywców. Po wybraniu jednej z pozycji na liście i naciśnięciu przycisku <Wybierz> lub dwukrotnym kliknięciu lewym przyciskiem myszy, dane nabywcy zostaną automatycznie wpisane do odpowiednich pól na dokumencie.

Uwaga.

Jeżeli dane nabywcy nie zostały wcześniej wprowadzone do słownika nabywców, to użytkownik musi wpisać je sam. Wpisanie tych danych w oknie wprowadzania dokumentu nie spowoduje jednoczesnego wpisania ich do słownika. Dlatego zalecane jest posłużenie się przyciskiem <Nabywcy...>, dopisanie nowej pozycji do listy nabywców, a następnie ściągnięcie tych danych za pomocą przycisku <Wybierz>.

Istnieje możliwość wpisania Kto otrzymuje dokument. Jeżeli pole to pozostanie puste, to przy wydruku faktury, program zapyta czy faktura jest wystawiana na podstawie pisemnego oświadczenia nabywcy (w którym upoważnia sprzedawcę do wystawiania faktur bez podpisu osoby uprawnionej do otrzymania faktury). Wybranie "nie" spowoduje, że na wydruku faktury, miejsce przeznaczone na podpis osoby otrzymującej fakturę pozostanie puste. Jeśli użytkownik wybierze "tak", to w miejscu przeznaczonym na podpis osoby otrzymującej fakturę drukowany jest tekst: "faktura wystawiona na podstawie pisemnego oświadczenia nabywcy". Podstawę prawną stanowi tutaj §38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r.

Na dokumencie można również umieścić ewentualne Uwagi.

Wprowadzanie informacji dotyczących sprzedawanych towarów (które zgodnie z §38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., powinny znaleźć się na fakturze), jak również dokonywanie ewentualnych zmian, odbywa się w oknie "Pozycja". Aby otworzyć to okno należy wybrać przycisk <Edytuj pozycję...> lub dwukrotnie kliknąć lewym przyciskiem myszy na wybranej pozycji.

Usunięcie danych dotyczących wybranego towaru z dokumentu nastąpi po naciśnięciu przycisku <Usuń pozycję>.

Użytkownik powinien jeszcze wybrać Sposób zapłaty oraz ustalić Termin zapłaty. System podpowiada termin, który wydaje się najbardziej odpowiedni, np. dla płatności gotówką - datę wystawienia dokumentu.

Przy wprowadzaniu danych nabywcy za pomocą przycisku <Nabywcy...> razem z danymi ściągnięty zostaje również cennik (poziom cen i rabat) ustalony dla wybranego nabywcy. Użytkownik oczywiście może dokonać zmian w cenniku.

Zgodnie z §38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., użytkownik ma możliwość wyboru czy VAT ma być naliczany dla każdego towaru (każdej linii) z osobna, czy też od sumy wartości sprzedaży netto towarów z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek. Zaznaczenie lub nie opcji dotyczącej sposobu naliczania podatku VAT może spowodować różnice w kwocie tego podatku, a co za tym idzie w kwocie do zapłaty.

Istnieje możliwość wydruku dokumentów za pomocą przycisku <Drukuj>. Jeżeli potrzebny jest więcej niż jeden wydruk, to po wydrukowaniu jednego należy ponownie wybrać <Drukuj>. To czy na wydrukach znajduje się tekst "ORYGINAŁ/KOPIA" zależy od wyboru dokonanego przez użytkownika w sposobie fakturowania. Domyślnie tekst ten jest drukowany.

Zapisanie wprowadzonych zmian i dopisanie dokumentu do listy nastąpi po naciśnięciu przycisku <Zapisz>. Wybranie <Anuluj> spowoduje zamknięcie okna wprowadzania dokumentu bez zapisywania zmian.

Uwaga.

Utworzenie, zmiana lub usunięcie dokumentu (faktury lub rachunku) powoduje odpowiednie zmiany stanów magazynowych dla towarów obecnych na dokumencie. To, czy towar będący pozycją na dokumencie jest z magazynu, sygnalizowane jest na liście pozycji ptaszkiem w kolumnie Magazyn. Informacja o pochodzeniu towaru z magazynu nie jest umieszczana na wydruku dokumentu.


Pozycja

W oknie "Pozycja" podajemy dane charakteryzujące towar (usługę). Jeżeli towar (usługa) został wcześniej wprowadzony do słownika towarów (usług), to można jego dane ściągnąć za pomocą przycisku <Towary...>, po naciśnięciu którego zostanie wyświetlona lista towarów (usług). Wybranie towaru na liście i dwukrotne kliknięcie lewym przyciskiem myszy lub naciśnięcie przycisku <Wybierz> spowoduje automatyczne wpisanie następujących danych: kod, nazwa towaru, cena jednostkowa, jednostka miary, stawka VAT oraz symbol SWW/KU w odpowiednie pola okna "Pozycja". W przypadku towarów z magazynu zostanie umieszczona informacja o tym. Użytkownikowi pozostaje jeszcze wpisanie ilości towaru. System wyliczy wówczas wartość netto.

Jeżeli jednak towaru nie ma w słowniku, to użytkownik musi sam wypełnić wszystkie pola pamiętając, że dla towarów, dla których stawka VAT jest inna niż 22% konieczne jest wpisanie symbolu SWW/KU.

Do towaru (usługi) można przypisać konto wpisując jego numer lub posługując się przyciskiem <...>, którego naciśnięcie powoduje wyświetlenie listy kont. Takie konto jest podczas eksportu faktur zapisywane do pliku MKX, a następnie - uwzględniane przy rejestracji dokumentu w module głównym. Jeśli dwóm liniom na fakturze odpowiadają różne numery kont, to do pliku MKX zapisywana jest ich część wspólna. Przykładowo: jeśli jednej linii odpowiada konto "215", a drugiej - "216", to przyjmujemy, ze faktura wpływa na konto "21".

Zauważmy, że zarówno przy wprowadzaniu z klawiatury, jak i przy ściąganiu ze słownika danych charakteryzujących towar, niedostępny do edycji jest kod towaru. Jest tak dlatego, że towary "zdjęte z magazynu" rozpoznawane są po kodzie, a zatem nie można go zmieniać. W przypadku pozostałych towarów i usług wprowadzenie kodu nie wpływa na działanie programu, więc jest bezcelowe. Użytkownik może wpisać kod dla towaru niemagazynowanego przy wprowadzaniu go do słownika. Umożliwi to np. łatwiejsze wyszukiwanie towaru na liście.

Naciśnięcie <OK> spowoduje wprowadzenie danych towaru na dokument, zaś <Anuluj> opuszczenie okna "Pozycja" bez zapisywania danych.

Uwaga.

Jeżeli towar (usługa) nie był wcześniej wpisany na listę towarów, to podanie jego danych w oknie "Pozycja" nie spowoduje jednoczesnego umieszczenia go na liście. Dane te zostaną tylko wprowadzone na dokument. Dlatego, jeżeli chcemy wykorzystać je po raz kolejny, należy skorzystać z przycisku <Towary...>, dopisać nową pozycję do listy towarów a następnie ściągnąć ją za pomocą przycisku <Wybierz>.


Korekta dokumentów

Aby wystawić korektę do faktury lub rachunku uproszczonego należy wybrać dokument na liście, a następnie z menu Dokumenty opcję Korekta...

Nazwa dokumentu jest taka jak podana przez użytkownika w sposobie fakturowania. Na korekcie znajdują się już nieedytowalne informacje dotyczące numeru dokumentu do którego jest korekta, daty wystawienia i sprzedaży oraz nabywcy. Użytkownik powinien podać numer oraz datę wystawienia korekty, a także przyczynę korekty oraz ewentualne uwagi. Na dokumencie korygującym powinno być również podane kto otrzymuje ten dokument.

Korekty wybranej linii można dokonać po dwukrotnym kliknięciu lewym przyciskiem myszy lub naciśnięciu przycisku <Skoryguj poz.>. Linia, która została zmieniona jest wyróżniona większą czcionką. Nad wartościami, które uległy zmianie na czerwono wpisano poprzednie.

Anulowanie dokonanych zmian i przywrócenie wybranej linii postaci sprzed korekty nastąpi po naciśnięciu przycisku <Odkoryguj poz.>.

Na dole strony znajduje się podliczenie o ile zmieniła się kwota netto i VAT.

Dokument korygujący można wydrukować za pomocą przycisku <Drukuj>. Jeżeli potrzebny jest więcej niż jeden wydruk, to po wydrukowaniu jednego należy ponownie wybrać <Drukuj>. To czy na wydrukach znajduje się tekst "ORYGINAŁ/KOPIA" zależy od wyboru dokonanego przez użytkownika w sposobie fakturowania. Domyślnie tekst ten jest drukowany.

Zapisanie wprowadzonych zmian i dopisanie dokumentu korygującego do listy nastąpi po naciśnięciu przycisku <Zapisz>. Wybranie <Anuluj> spowoduje zamknięcie okna bez zapisywania zmian.

Uwaga.

Utworzenie, zmiana lub usunięcie korekty do faktury lub rachunku powoduje odpowiednie zmiany stanów magazynowych dla towarów obecnych na dokumencie. To, czy towar będący pozycją na dokumencie jest z magazynu, sygnalizowane jest na liście pozycji ptaszkiem w kolumnie Magazyn. Informacja o pochodzeniu towaru z magazynu nie jest umieszczana na wydruku dokumentu.


Korekta linii

Korekty wybranej linii dokonujemy w okienku "Linia przed i po korekcie", w którym są dwie linie: górna (nieedytowalna) przedstawia wybraną linię przed korektą, zaś w dolnej (edytowalnej) można wprowadzać zmiany. Umieszczono tu również (bez możliwości zmiany) kod towaru, a w przypadku towarów magazynowanych informację o tym.

Anulowanie dokonanych zmian i przywrócenie postaci sprzed korekty nastąpi po naciśnięciu przycisku <Odkoryguj>.

Naciśnięcie przycisku <OK> spowoduje zapisanie zmian, zaś <Anuluj> opuszczenie okna bez zapisywania zmian.


Eksport dokumentów

Istnieje możliwość eksportowania dokumentów do pliku o rozszerzeniu .MKX. Pliki tego typu umożliwiają przeniesienie tych dokumentów do księgi i rejestrów Puzzle.

Aby dokumenty umieścić w pliku .MKX należy z menu Dokumenty wybrać opcję Export.... Operacja eksportu dokumentów odbywa się to w dwóch etapach. W pierwszym należy określić z jakiego okresu chcemy eksportować dokumenty poprzez podanie daty początkowej i końcowej. System podpowiada aktualną datę, ale można dokonać modyfikacji wpisując z klawiatury lub za pomocą kalendarza. Po naciśnięciu przycisku <Dalej> przechodzimy do drugiego etapu, w którym należy podać nazwę pliku z dokumentami. Można posłużyć się przyciskiem <Przeglądaj...>, który umożliwi umieszczenie pliku we właściwym katalogu.

Zapisanie dokumentów w pliku o nazwie podanej przez użytkownika i rozszerzeniu .MKX nastąpi po naciśnięciu przycisku <Dokończ>. Jeżeli użytkownik chce zmienić okres z jakiego mają być eksportowane dokumenty może nacisnąć przycisk <Wróć>. Naciśnięcie <Anuluj> oznacza rezygnację z eksportu dokumentów.


Numeracja dokumentów

Numer dokumentu składa się z dwóch części: numeru właściwego (liczba do pięciu cyfr) oraz przyrostka numeru – dowolnego tekstu (do 12 znaków), w którym może znaleźć się np. oznaczenie miesiąca i roku.

W zależności od wyboru dokonanego przez użytkownika w sposobie fakturowania, numeracja (właściwa) jest wspólna dla faktur, rachunków uproszczonych, faktur korygujących i rachunków korygujących albo odrębna dla każdego z wymienionych rodzajów dokumentów. Proponowany przez system nowy numer właściwy to zwiększony o jeden największy z dotychczasowych numerów właściwych (dla danego rodzaju dokumentów w przypadku numeracji odrębnej). Przyrostek nowego numeru jest wzorowany na przyrostku numeru poprzedniego (w danym rodzaju dokumentów). Użytkownik musi zatem podać pełny numer tylko za pierwszym razem (dla każdego rodzaju).


Magazyn

Aplikacja Faktura umożliwia założenie i prowadzenie magazynu. O tym, czy towar jest magazynowany możemy zdecydować przy dopisywaniu go do słownika towarów, jak również później - edytując jego dane. Dla towarów magazynowanych istnieje możliwość wprowadzenia "ilości aktualnej" (faktycznej ilości towaru w magazynie) oraz "ilości minimalnej" (ilości, która według użytkownika, powinna być w magazynie w celu zapewnienia ciągłości sprzedaży).

Dla towarów magazynowanych, na liście towarów w kolumnie "Ilość", przedstawione są ich aktualne ilości w magazynie. Dla pozostałych towarów kolumna ta jest pusta. Lista towarów jest więc tym miejscem w programie, gdzie można zobaczyć, które towary są z magazynu, a które nie.

Do kontroli stanu magazynu służy raport, który zostaje utworzony po wybraniu z menu Raporty opcji Stan magazynu. Jest to wykaz towarów magazynowanych z ilościami aktualnymi (wziętymi z bazy danych). Kolumny raportu są takie jak dla spisu z natury. Porównanie raportu ze spisem z natury umożliwia aktualizację bazy danych tak, aby odzwierciedlała stan faktyczny.

Użytkownik ma też do dyspozycji raport Niedobory w magazynie. Jest to wykaz towarów magazynowanych, dla których ilości aktualne są mniejsze od minimalnych. Na jego podstawie można dokonać uzupełnienia magazynu tak, by pokryć niedobory towarów.

Raporty zapisane są w postaci plików tekstowych, które system próbuje załadować do Microsoft Excel. Użytkownik może takie raporty wydrukować.

Tworzenie, zmiana lub usuwanie dokumentów (faktur, rachunków lub korekt) powoduje odpowiednie zmiany stanów magazynowych (ilości aktualnych) dla towarów obecnych na dokumencie. To, że towar będący pozycją na dokumencie jest z magazynu, sygnalizowane jest na liście pozycji ptaszkiem w kolumnie "Magazyn", zaś w dialogu edycji pozycji - tekstem: "towar z magazynu".