1.	Zastosowanie programu
Program OPIS umożliwia założenie kartoteki opisowo-graficznej. Polega to na związaniu z określonym identyfikatorem jednego rysunku i (lub) opisu. 
Rysunki mogą być dowolnego rozmiaru, gdyż program umożliwia ich skalowanie. Ze względu na format, w jakim są przechowywane (JPG), system jest szczególnie predysponowany do przechowywania zdjęć.
Opisy mogą zawierać dowolną ilość tekstu, w tym również tekstu formatowanego (dobór czcionki, barw, akapitów itp.). Możliwości te są w pełni wykorzystywane dzięki wewnętrznemu formatowi, w jakim opisy są przechowywane (RTF).
Ważną cechą programu jest to, iż zarówno opisy jak i rysunki są przechowywane w jednym pliku, do którego mogą być łatwo dodawane, usuwane lub eksportowane.
Opisywany program będzie przydatny w wielu dziedzinach:
•	ewidencja budynków (zdjęcie + opis)
•	ewidencja uzbrojenia terenu (zdjęcie + opis)
•	opis planu zagospodarowania (opis)
itd.
Nie sposób wymienić wszystkie potencjalne dziedziny zastosowań tego uniwersalnego programu interfejsowego.

Program OPIS w wersji demonstracyjnej
Zainstalowana wersja programu jest wersją demonstracyjną.
Podstawowym ograniczeniem wersji demonstracyjnej jest limit na ilość rekordów w bazie danych (max. 5 rekordów).

W celu zakupu programu należy go zamówić:
PPU GEOBID
ul.Urbanowicza 37
41-500 Chorzów

Więcej informacji można uzyskać na naszej stronie WWW:
http://www.geobid.com.pl

2.	
Opis programu

2.1	
Konstrukcja bazy
Podczas pierwszego uruchomienia programu następuje utworzenie bazy danych, na którą składają się:
•	plik OPIS.DBF - tabela z identyfikatorami
•	plik OPIS.DBT - plik ze zdjęciami i opisami
•	plik OPIS.MDX - plik indeksowy.
W plikach tych znajdują się wszystkie wprowadzane dane. Pliki te są tworzone w kartotece, w której znajduje się program. Istnieje zatem możliwość utworzenia kilku baz, co polega na przekopiowaniu głównego programu (OPIS.EXE) do innej kartoteki i jego ponownym uruchomieniu. Jedynym plikiem, który może być odtworzony automatycznie przez system jest plik indeksowy, uszkodzenie (usunięcie) któregoś z pozostałych plików jest równoznaczne z utratą danych. Z tego powodu należy zadbać o okresową ich archiwizację.

2.2	
Organizacja bazy
Cała baza danych została zorganizowana w postaci kartoteki. Wyróżnikami w tej kartotece są:
•	kod obiektu
•	identyfikator.
Kod obiektu to maksymalnie 11 znakowy ciąg, składający się z liter lub cyfr. Jego zadaniem jest wyróżnienie (wskazanie) kategorii, np. budynek, studnie kanalizacyjne, plan zagospodarowania przestrzennego.
Identyfikator to wyróżnik konkretnego obiektu: budynku nr 12-588;1, studni kanalizacyjnej nr 122.233.111-23, obiektu planu zagospodarowania nr A1. Identyfikatory mogą się powtarzać, jeśli kody obiektów są różne.
Jak wynika z powyższego opisu na pełny (i zarazem jednoznaczny) identyfikator składa się kod obiektu plus jego identyfikator. 

2.3	
Obsługa bazy
Obsługa bazy jest bardzo prosta. Cała baza przedstawiona jest w postaci tablicy, po której poruszamy się przy użyciu listwy nawigacyjnej. Listwa ta umożliwia:
•	przejście na początek
•	przejście do poprzedniego rekordu
•	przejście do następnego rekordu
•	przejście na koniec
•	dodanie nowego rekordu
•	usunięcie istniejącego rekordu
•	modyfikację rekordu
•	zatwierdzenie zmian
•	anulowanie zmian
•	odświeżenie danych
•	wyszukanie określonego rekordu.
Po ustawieniu się na odpowiednim rekordzie dostępnych jest cały szereg opcji zarządzającymi danymi.

Dla informacji graficznej (zdjęcia):

	Przycisk umożliwia załączenie lub wyłączenie wyświetlania grafiki. Grafika jest widoczna tylko dla rekordów,  gdzie w kolumnie RYS jest gwiazdka.

	Przycisk umożliwia dodanie nowego rysunku z pliku dyskowego.

	Przycisk powoduje usunięcie grafiki z aktualnego rekordu.

	Przycisk umożliwia zapis grafiki z aktualnego rekordu na dysk w formacie JPG.

	Przycisk umożliwia przełączenie pomiędzy trybami wyświetlania grafiki: skala pierwotna/przeskalowanie do okna. Opcja ta jest dostępna także podczas wyświetlania obrazu graficznego poprzez naciśnięcie prawego przycisku myszy na grafice.

Dla informacji opisowej:

	Przycisk umożliwia załączenie lub wyłączenie wyświetlania opisów. Opis jest widoczny tylko dla rekordów,  gdzie w kolumnie OPIS jest gwiazdka.

	Przycisk umożliwia dodanie nowego opisu z pliku tekstowego. Akceptowane są tylko formaty RTF i tekstowy.

	Przycisk powoduje usunięcie opisu z aktualnego rekordu.

	Przycisk umożliwia zapis opisu z aktualnego rekordu na dysk w formacie RTF.

	Przycisk umożliwia utworzenie pustego opisu lub opisu zgodnego ze wzorcem. Jako wzorzec przyjmowany jest opis znajdujący się w rekordzie o tym samym kodzie i pustym identyfikatorze.

U góry okna dostępne są przyciski sterujące:

	Zakończenie programu. Podobnie działa przycisk oznaczony krzyżykiem, a znajdujący się na listwie okna.

	Upakowanie bazy danych. Usuwanie rekordów z bazy ma charakter logiczny (wielkość bazy się nie zmienia). W celu fizycznego usunięcia danych i zmniejszenia rozmiaru bazy należy wykonać pakowanie bazy.

	Utworzenie połączenia pomiędzy programem OPIS a EWMAPĄ. Opcja ta umożliwia zainstalowanie programu jako różnego typu interfejsy EWMAPY.

	Wyświetlenie pomocy.

2.4	
Dołączona grafika
Dołączana grafika przechowywana jest w formacie JPG, jednak może być importowana w kilku innych formatach: JPG, GIF, PCX, BMP, TGA. Po załadowaniu grafiki pojawia się znak gwiazdki w kolumnie RYS. Do danego rekordu można wielokrotnie dołączać grafikę, jednak każda następna kasuje poprzednią. W przypadku, gdy konieczne jest, aby daną grafikę dołączyć do innego rekordu, można posłużyć się funkcją zapisu na dysk, a następnie odczytać plik graficzny w innej pozycji. Obraz graficzny można przesuwać w dowolne miejsce, jak również skalować. Skalowanie jest zablokowane, gdy załączony jest tryb całościowego wyświetlania. W takim przypadku obraz jest wyświetlany z pierwotną rozdzielczością.

2.5	
Dołączony opis
Dołączany opis przechowywany jest w formacie RTF, jednak może być importowany z formatów RTF i TXT. Format RTF jest obsługiwany przez wiele edytorów tekstów, w tym również program WORD. Do danego rekordu można wielokrotnie dołączać opis, jednak każdy następny kasuje poprzedni. W przypadku, gdy konieczne jest, aby dany opis dołączyć do innego rekordu, można posłużyć się funkcją zapisu na dysk, a następnie odczytać plik tekstowy w innej pozycji. Okienko tekstowe można przesuwać w dowolne miejsce, jak również skalować. Oprócz funkcji importu dostępna jest też opcja utworzenia pustej  strony, którą następnie można uzupełniać. Wyświetlany tekst może być obrabiany w stosunkowo szerokim zakresie:
•	zmiana czcionki (zmiana stylu, wysokości,  barwy)
•	zmiana tabulacji
•	zawijanie tekstu
•	zmiana wyrównania tekstu.
Dodatkowo można posługiwać się schowkiem, co umożliwia bardzo proste przenoszenie danych.
Dostęp do ww. opcji jest z menu dostępnego pod prawym przyciskiem myszy.
Dodatkowe opcje umożliwiają zablokowanie edycji i wyświetlenie listwy z najbardziej użytecznymi funkcjami.
Opcja druku przenosi widoczny opis na aktywną drukarkę. Przed wydrukiem można określić jego parametry:
•	drukarkę, na którą ma być kierowany wydruk
•	załączenie numeracji stron
•	załączenie i ustawienie nagłówka
•	ustawienie marginesów.
Nagłówek wydruku może zawierać oprócz stałych elementów także elementy zmienne oznaczone %k - kod obiektu i %i identyfikator obiektu. Przykładowy nagłówek: Działka: %i.
Każdy opis jest zachowywany wraz z informacją o aktualnym rozmiarze okienka, w którym widoczny jest tekst. Dlatego przed zapisem informacji należy ustawić jego odpowiednią wielkość.
Tekst może być wyświetlany w dwóch trybach: z zawijaniem lub bez. Różnica polega na tym, że tekst nie zawijany będzie obcinany z prawej strony, jeśli nie zmieści się w oknie. Wyłączenie zawijania powoduje dezaktywację opcji centrowania tekstu i wyrównywania do prawej.

Program umożliwia przygotowanie stałego formularza, który może być kopiowany automatycznie. Polega to na przygotowaniu specjalnego rekordu, w którym uzupełniany jest tylko kod obiektu a identyfikator pozostaje pusty. Jeżeli w takim rekordzie przygotujemy opis i go zachowamy, to w każdym nowo dodawanym rekordzie o kodzie identycznym z kodem rekordu formularza (identyfikator nie jest istotny), przycisk zakładania pustego opisu działa odmiennie - kopiuje informację z rekordu - wzorca.

3.	
Interfejs

3.1	
Podłączenie programu jako interfejsu
Program OPIS może być interfejsem dla programu EWMAPA. Istnieje możliwość jego podłączenia jako:
•	interfejsu dla działek
•	interfejsu dla punktów
•	interfejsu dla warstw
•	interfejsu dla obiektów.
Podłączenia można dokonać w programie EWMAPA. W pierwszych trzech przypadkach należy wpisać odpowiednie dane w konfiguracji EWMAPY, w ostatnim przypadku (podłączenie do obiektu) należy dokonać modyfikacji pliku PLIKI.TXT w kartotece z obiektami.
Istnieje jednak znacznie prostszy sposób podłączenia interfejsu. Można tego dokonać bezpośrednio z programu OPIS przy użyciu klawisza  
Po naciśnięciu tego klawisza ukaże się specjalne okno umożliwiające wskazanie, w którym miejscu należy podłączyć interfejs. Jeżeli któraś z opcji jest nieaktywna, oznacza to, że interfejs jest już podłączony. Podłączenie następuje po naciśnięciu przycisku OK. Przycisk Anuluj umożliwia rezygnację z podłączenia. 
Ustawienie interfejsu dla działek, punktów i warstw dotyczy wszystkich baz danych. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy interfejs podłączany jest do obiektów. Po wyborze opcji Interfejs do obiektów ukazuje się specjalne drzewo, umożliwiające wybór kartoteki, w której znajdują się dane obiektowe. Drzewo wyświetlane jest w dwóch poziomach. Poziom pierwszy to nazwy dostępnych baz danych, poziom drugi to symboliczne nazwy kartotek z danymi (warstwami). W kartotece z warstwami powinny istnieć podstawowe zbiory obiektów, a zwłaszcza plik OPISY.TXT, który jest niezbędny dla procesu konfiguracji.

Jeżeli zaznaczono opcję Interfejs do obiektów i wskazano kartotekę z danymi do obiektów, to po naciśnięciu klawisza OK ukaże się okno z dostępnymi kodami obiektów. Wyświetlane są tylko te kody obiektów, do których nie został jeszcze podłączony program OPIS. Zadaniem użytkownika jest wskazanie, do których kodów należy podłączyć interfejs. Dokonujemy tego wskazując właściwy kod i naciskając przycisk oznaczony jako “->” . Przycisk “<-” umożliwia wykonanie operacji odwrotnej. Przenoszenie dużej ilości kodów można uprościć zaznaczając kilka kodów. W tym celu posługujemy się myszą i klawiszami Shift i Ctrl.

Podłączenie interfejsu do działek, punktów i warstw jest możliwe pod warunkiem, że EWMAPA nie jest uruchomiona. Podłączenie jako interfejsu do obiektów jest możliwe, gdy obiekty w EWMAPIE nie są załączone.

3.2	
Znaczenie kodu i identyfikatora
Jeżeli program OPIS ma być wykorzystywany jako interfejs, pola kodu obiektu i identyfikatora mają specjalne znaczenie:
•	Dla działek kod musi być literą  “D”, identyfikator jest numerem działki.
•	Dla punktów kod musi być literą “P”, identyfikator jest numerem punktu.
•	Dla warstw kod musi być literą “W”, identyfikator jest tekstem będącym napisem na warstwie.
•	Dla obiektów kod musi być zgodny z kodem obiektu EWMAPY, a identyfikator jest identyfikatorem obiektu EWMAPY.
Z powyższego układu wynika, że kody obiektów EWMAPY nie mogą być “D”, “P” lub “W”, gdyż te “pseudokody” zostały zarezerwowane dla działek, punktów i warstw.

3.3	
Obsługa interfejsu
Obsługa interfejsu w EWMAPIE jest bardzo prosta. Dla działek, punktów i warstw należy na listwie z interfejsami:
•	wybrać odpowiedni interfejs: OPIS - działki, OPIS - punkty, OPIS - warstwy
•	nacisnąć przycisk uruchamiający interfejs
•	wskazać działkę, punkt lub tekst na warstwie.
Interfejs ma charakter interfejsu ciągłego, co oznacza, że po wskazaniu jednego obiektu możemy wskazywać następny. Podobnie wygląda obsługa interfejsu, gdy podłączony jest on do obiektów. W tym przypadku należy tylko uruchomić interfejs ciągły, a następnie wskazywać kolejne obiekty. Informacja graficzna i opisowa będzie pojawiać się automatycznie. Pierwsze wywołanie interfejsu wiąże się z koniecznością jego załadowania, co może potrwać kilka sekund.

Podczas obsługi programu jako interfejsu istnieje możliwość dołączenia opisu i grafiki lub ich zmiany. W tym celu należy kliknąć prawym przyciskiem myszy na aktualnie wyświetlanym opisie lub rysunku i z wyświetlonego menu wybrać opcję Menadżer. Jeśli żadna informacja nie jest wyświetlana, to menadżer może być przywołany poprzez kliknięcie na ikonie programu znajdującej się w dolnej listwie narzędziowej systemu WINDOWS.
Po ukazaniu się menadżera możliwe jest wykonanie wszystkich funkcji dostępnych pod pokazanymi przyciskami. W celu zgaszenia menadżera nie należy klikać na przycisku kończącym znajdującym się na listwie lecz wskazać w EWMAPIE jakikolwiek inny obiekt. Oprócz operacji dodawania i usuwania rysunków i opisów menadżer umożliwia również zgaszenie rysunku lub opisu.