1.	Zastosowanie programu
Program DOKUMENT umożliwia założenie kartoteki opisowo-graficznej. Polega to na związaniu z określonym identyfikatorem (kartoteką) szeregu dokumentów w formie opisu lub zeskanowanego obrazu (dalej zwanego rysunkiem). 
Rysunki mogą być monochromatyczne lub kolorowe (256 kolorów). W przypadku rysunków kolorowych zalecane jest posiadanie dużej ilości pamięci RAM (min 64 MB). Program umożliwia przechowywanie rysunków zeskanowanych z dużą rozdzielczością (300-400 DPI) w celu ich późniejszego oddrukowania.
Opisy mogą zawierać dowolną ilość tekstu, w tym również tekstu formatowanego (dobór czcionki, barw, akapitów itp.). Możliwości te są w pełni wykorzystywane dzięki wewnętrznemu formatowi, w jakim opisy są przechowywane (RTF).
Ważną cechą programu jest to, iż zarówno opisy jak i rysunki są przechowywane w jednym pliku, do którego mogą być łatwo dodawane, usuwane lub eksportowane.
Opisywany program będzie przydatny w wielu dziedzinach, gdzie zachodzi konieczność:
•	archiwizacji danych,
•	dostępu do danych przez wiele osób równocześnie lub w różnych miejscach (program działa w sieci),
•	retuszu i druku zeskanowanych obrazów (kolorowa drukarka atramentowa jest tańsza niż kolorowe ksero)
itd.
Nie sposób wymienić wszystkie potencjalne dziedziny zastosowań tego uniwersalnego programu. Dodatkową jego zaletą jest możliwość podłączenia do programu EWMAPA jako programu interfejsowego.

Program DOKUMENT w wersji demonstracyjnej
Zainstalowana wersja programu jest wersją demonstracyjną.
Podstawowym ograniczeniem wersji demonstracyjnej jest limit na ilość rekordów w bazie danych (max. 5 rekordów).

W celu zakupu programu należy go zamówić:
PPU GEOBID
ul.Urbanowicza 37
41-500 Chorzów

Więcej informacji można uzyskać na naszej stronie WWW:
http://www.geobid.com.pl

2.	Opis programu
2.1	Konstrukcja bazy
Podczas pierwszego uruchomienia programu następuje utworzenie bazy danych, na którą składają się:
•	plik RAS1.DB, RAS0.DB - tabele z identyfikatorami,
•	plik RAS.DAN - plik z rysunkami i opisami,
•	plik RAS1.PX, RAS0.PX - pliki indeksowe.
W plikach tych znajdują się wszystkie wprowadzane dane. Pliki te są tworzone w kartotece, w której znajduje się program. Istnieje zatem możliwość utworzenia kilku baz, co polega na przekopiowaniu głównego programu (DOKUMENT.EXE) do innej kartoteki i jego ponownym uruchomieniu. Jedynymi plikami, które mogą być odtworzone automatycznie przez system są pliki indeksowe. Uszkodzenie (usunięcie) któregoś z pozostałych plików jest równoznaczne z utratą danych. Z tego powodu należy zadbać o okresową ich archiwizację.

2.2	Organizacja bazy
Cała baza danych została zorganizowana w postaci kartoteki z dokumentami. Wyróżnikami w kartotece są:
•	typ kartoteki
•	kartoteka
Typ kartoteki to maksymalnie 11-znakowy ciąg, składający się z liter lub cyfr. Jego zadaniem jest wyróżnienie (wskazanie) kategorii danych, np. operatów czy ksiąg ewidencyjnych. Kartoteka to wyróżnik konkretnej teczki z dokumentami (kartoteki).
Numery kartotek mogą się powtarzać, jeśli ich typy są różne.
Jak wynika z powyższego opisu na pełny (i zarazem jednoznaczny) identyfikator składa się typ kartoteki plus jej numer.
W ramach każdej kartoteki może się znajdować dowolna ilość dokumentów. Dokumenty muszą mieć unikalną wartość pola Dokument w ramach jednej kartoteki. W polu tym można umieszczać np. numery zeskanowanych stron.
 
2.3	Obsługa bazy
Obsługa bazy jest bardzo prosta. Cała baza przedstawiona jest w postaci dwóch tablic, po których poruszamy się przy użyciu listew nawigacyjnych. Listwy te umożliwiają:
•	przejście na początek
•	przejście do poprzedniego rekordu
•	przejście do następnego rekordu
•	przejście na koniec
•	dodanie nowego rekordu
•	usunięcie istniejącego rekordu
•	modyfikację rekordu
•	zatwierdzenie zmian
•	anulowanie zmian
•	odświeżenie danych
•	wyszukanie określonego rekordu.

Podczas poruszania się po górnej tabeli, dolna przedstawia dokumenty związane z aktywną pozycją górnej tabeli. Dodanie nowego rekordu w górnej tabeli jest równoznaczne z założeniem nowej kartoteki. Dodanie rekordu w tabeli dolnej dodaje nowe dokumenty do aktualnej kartoteki.
Po ustawieniu się na odpowiednim rekordzie, dostępnych jest cały szereg opcji zarządzającymi danymi.
Dla górnej tabeli:
	Wyszukiwanie kartoteki lub dowolnego opisu. Po wywołaniu tej opcji należy wybrać odpowiednią zakładkę i uzupełnić pola edycyjne. Przycisk OK działa tylko do aktualnej zakładki.
	Konfiguracja programu i określenie opcji druku.
	Wydruk wszystkich dokumentów znajdujących się w kartotece.
	Utworzenie połączenia pomiędzy programem DOKUMENT a EWMAPĄ. Opcja ta umożliwia zainstalowanie programu jako różnego typu interfejsy EWMAPY.

Dla dolnej tabeli:
 lub  Zapalenie/zgaszenie związanej z dokumentem informacji (rysunku lub tekstu).
     Wszystkie wymienione przyciski znajdują się w tym samym miejscu. Poszczególne obrazki mówią, jaki typ informacji zostanie dołączony do dokumentu po naciśnięciu przycisku 
	Odczytany zostanie dokument z dysku w formacie RTF lub tekstowym.
	Zostanie otwarty pusty dokument, który można wypełnić.
	Zostanie odczytany rysunek z dysku. Odczytywane są formaty BMP, GIF, JPG, PCX. Jeżeli to możliwe, zalecany jest format BMP, który nie wymaga dodatkowych konwersji.
	Nastąpi uruchomienie sterownika TWAIN (obsługi skanera).
	Odczytanie danych ze schowka. Program automatycznie rozpoznaje typ danych - kopiowany może być tekst lub grafika.
	Dołączenie danych do dokumentu.
	Usunięcie danych z dokumentu.
Przed dołączeniem danych należy wstawić nowy rekord i dodać ewentualny opis. Jeżeli jakaś informacja jest związana z rekordem, to w pierwszej kolumnie wyświetla się jej typ (TEKST/RASTER).

2.4	Konfiguracja
Po naciśnięciu przycisku  na ekranie pojawia się okno konfiguracyjne. Składa się ono z szeregu zakładek.

Grafika
Na tej zakładce można ustawić podstawowe parametry wykorzystywane podczas importu lub skanowania grafiki (rysunku):

Domyślny typ importowanego (skanowanego) rastra. Po ustawieniu opcji rastra monochromatycznego, każdy importowany/skanowany raster będzie monochromatyczny (czarno-biały). Po ustawieniu opcji rastra kolorowego, domyślnie będzie tworzony raster kolorowy, chyba że importowany plik (tylko BMP) lub skanowany obraz są monochromatyczne - wówczas nastąpi import rastra jako monochromatycznego.

Rozdzielczości określają domyślne rozdzielczości importowanego/zeskanowanego obrazu. Program wykorzystuje tutaj wpisane wartości, gdy:
- w importowanym pliku brak tych danych,
- w importowanym pliku dane te są zerowe,
- sterownik TWAIN nie zwrócił tych danych podczas skanowania.
Jeżeli jednak opcja Bezwzględnie przypisuj wprowadzoną rozdzielczość jest aktywna, to rozdzielczość jest przypisywana zawsze, nawet w przypadku, gdy występuje ona w pliku lub została zwrócona przez sterownik TWAIN.

Przycisk Wybór źródła dla skanowania umożliwia wybór źródła danych dla skaningu.

Teksty
Na tej zakładce można ustawić domyślne parametry wykorzystywane podczas tworzenia nowego dokumentu tekstowego i eksportu tekstów.
Przycisk Domyślny font umożliwia określenie domyślnego fontu nowego dokumentu.
Opcja Zapisuj jako czysty tekst jest interpretowana podczas zapisu dokumentu tekstowego na dysk. Jeżeli jest aktywna, zapisywany plik nie będzie zawierał informacji formatujących.

Druk
Zakładka ta umożliwia ustawienie podstawowych opcji druku wspólnych dla druku tekstu i grafiki. Można w niej wybrać drukarkę oraz określić font nagłówka każdej strony.

Druk grafiki
Na tej zakładce można ustawić parametry wykorzystywane podczas druku grafiki: marginesy i nagłówek.

Jeżeli opcja Dopuszczalne zmniejszenie rysunku jest aktywna, to oprócz lewego i górnego marginesu, można także ustawić margines prawy i dolny. W przypadku, gdy rysunek nie mieści się na tak ograniczonym obszarze, zostanie on pomniejszony, tak aby zachować wprowadzone marginesy. Nigdy jednak nie następuje operacja odwrotna -powiększenie rysunku. Jeżeli opcja dopuszczająca zmniejszenie zostanie wyłączona, to prawy i dolny margines jest ignorowany, a rysunek kreślony jest w skali 1:1. W tym przypadku możliwe jest obcięcie rysunku, jeśli nie mieści się on na arkuszu.

W treści nagłówka można wykorzystywać specjalne znaki, które są podstawiane automatycznie i oznaczają:
%t - Typ kartoteki.
%k - Kartoteka.
%d - Dokument (numer dokumentu).
Przykład nagłówka:
Operat: %k   Dokument: %d

Druk tekstu
Na tej zakładce można ustawić parametry wykorzystywane podczas druku grafiki: marginesy i nagłówek.
W treści nagłówka można wykorzystywać specjalne znaki, które są podstawiane automatycznie i oznaczają:
%t - Typ kartoteki.
%k - Kartoteka.
%d - Dokument (numer dokumentu).

3.	Obsługa dołączonej informacji
Po zapaleniu okna z dodatkową informacją, możliwe jest przeglądanie dołączonych danych (rysunków lub tekstów). Okno składa się z trzech części: listwy stałej (wspólnej dla tekstów i rysunków), listwy zmiennej (różnej dla tekstów i rysunków) oraz okna z treścią danych (rysunkiem lub tekstem).
Listwa stała zawiera szereg przycisków:
	Poprzedni dokument w kartotece.
	Następny dokument w kartotece.
	Pierwszy dokument w kartotece.
	Poprzednia kartoteka.
	Następna kartoteka.
	Wyszukiwanie kartoteki lub dowolnego opisu. Po wywołaniu tej opcji należy wybrać odpowiednią zakładkę i uzupełnić pola edycyjne. Przycisk OK działa tylko do aktualnej zakładki.
	Konfiguracja programu i określenie opcji druku.
	Wydruk dokumentu.
	Zachowaj dokument jako oddzielny plik.
	Zatwierdź zmiany. Przycisk pojawia się po rozpoczęciu edycji.
	Anuluj zmiany. Przycisk pojawia się po rozpoczęciu edycji.

Patrz także:
Dołączony rysunek 
Dołączony opis 

3.1	Dołączony rysunek
Jeżeli aktualnym dokumentem jest rysunek, to na listwie zmiennej pojawia się szereg przycisków:
	Pomniejszenie obrazu.
	Powrót do poprzedniego powiększenia. Właściwego powiększenia dokonuje się poprzez wskazanie miejsca powiększenia myszą i kliknięcie lewym przyciskiem.
	Pierwotny rozmiar rysunku (1:1).
	Wydłużenie rysunku. Opcja ta polepsza możliwość odczytu zeskanowanego tekstu.
	Obsługa palety. Dla rysunków czarno-białych przycisk powoduje inwersję kolorów. Dla rysunków barwnych wywołuje specjalne okno obsługi palety.
	Tryb zaznaczania okna. Po naciśnięciu tego przycisku program przechodzi w tryb zaznaczania okna. Okno takie można skopiować do schowka lub dokonać przycięcia rysunku. Zaznaczania można dokonać na dowolnym powiększeniu, zaznaczeniu jednak zawsze będzie podlegać treść obrazu podstawowego (w skali 1:1). W trybie zaznaczania działa prawy przycisk myszy, który przywołuje menu umożliwiające dokonanie wymiany ze schowkiem lub dokonanie przycięcia obrazu.

Ostatnim przyciskiem na tej listwie, jest przycisk umożliwiający zmianę rozdzielczości rysunku. Rozdzielczość ta nie jest interpretowana podczas kreślenia na ekranie, jest jednak bardzo ważna podczas wydruku. Błędne ustawienie rozdzielczości spowoduje, że rysunek będzie pomniejszony lub powiększony w stosunku do oryginału.

3.2	Modyfikacja palety
Po naciśnięciu przycisku , gdy rysunek jest barwny, zostaje wyświetlone okno obsługi palety. Okno to umożliwia modyfikację kolorów palety, ich unifikację i redukcję. W oknie prezentowane są trzy kolumny z kolorowymi prostokątami. Nazwy poszczególnych kolumn to Paleta podstawowa, Paleta docelowa, Paleta dodatkowa.
Pierwsze dwie kolumny zawierają informację o kolorach występujących w rysunku. 
Kolumna pierwsza zawiera pierwotne kolory rysunku, kolumna druga - nowe kolory przypisane przez użytkownika. Przypisywanie kolorów jest możliwe z kolumny trzeciej (palety dodatkowej).
Obsługa palety polega na uzupełnieniu wynikowej palety w trzeciej kolumnie (początkowo znajdują się tam tylko kolory czarny i biały) o dodatkowe barwy, a następnie na ich przypisaniu do palety rysunku. Przypisanie może się odbywać ręcznie lub w sposób automatyczny. Paleta rysunku wyświetlana jest wraz z procentowym udziałem danej barwy w rysunku. Jeżeli rysunek ma się poprawnie drukować, to ważne jest, aby uzyskać możliwie największy procent koloru białego.

Znaczenie przycisków pomiędzy kolumnami:
	Przenieś automatycznie z palety dodatkowej do palety docelowej. Opcja ta nie zmienia pozycji, gdzie kolory w palecie podstawowej i docelowej są różne (dokonano wcześniej ręcznego przypisania).
	Przenieś aktualny kolor z palety dodatkowej do palety docelowej. Przed naciśnięciem tego przycisku należy wskazać wiersz w palecie docelowej i wiersz w palecie dodatkowej.
	Przenieś aktualny kolor z palety docelowej do palety dodatkowej.

Znaczenie przycisków pod paletami rysunku:
	Przepisz wszystkie kolory z palety podstawowej do palety docelowej (przywrócenie pierwotnego stanu).
	Przepisz kolor z aktualnego wiersza z palety podstawowej do docelowej.

Znaczenie przycisków pod paletą dodatkową:
	Dodaj nowy kolor do palety dodatkowej.
	Usuń aktualny kolor z palety dodatkowej.
	Usuń wszystkie kolory z palety dodatkowej.

Przypisanie palet może być zachowane, co ułatwia i przyspiesza obsługę większej ilości podobnych rysunków. W tym celu należy określić nazwę pod jaką zostanie zapisane przypisanie palet i nacisnąć przycisk  Przycisk  umożliwia usunięcie definicji. Naciśnięcie przycisku  umożliwia załadowanie palety dodatkowej zapamiętanej wcześniej. Odczytywana jest paleta, której nazwa jest wyświetlana obok. Naciśnięcie przycisku  umożliwia dokonanie przekodowania pośredniego. Na podstawie palety podstawowej zapisanej w zachowanej palecie i aktualnej palecie podstawowej, system dokonuje porównania kolorów, a następnie przypisuje kolorowi docelowemu, kolor docelowy zapisany w zachowanej palecie. Wykorzystanie tej opcji polega na precyzyjnej obróbce pierwszego rysunku (dokonaniu redukcji kolorów, przypisań), zachowaniu palety pod jakąś nazwą, a następnie wykorzystanie przekodowania pośredniego dla kolejnych rysunków. 

Opcja Redukcja palety umożliwia zredukowanie powtarzających się pozycji palety. W przypadku, gdy pozostaną tylko dwa kolory, następuje zamiana rastra na monochromatyczny.

3.3	Dołączony opis
Jeżeli aktualnym dokumentem jest rysunek, to na listwie zmiennej pojawia się szereg przycisków:
	Ustawienie lewej justyfikacji.
	Ustawienie środkowej justyfikacji.
	Ustawienie prawej justyfikacji.
	Zwiększenie wcięcia akapitu.
	Zmniejszenie wcięcia akapitu.
	Czcionka pogrubiona.
	Kursywa.
	Zmiana czcionki.
	Zmiana szerokości tabulacji.
	Wstawienie obiektu OLE.
	Szukanie tekstu.
Po naciśnięciu prawego przycisku myszy, pojawia się menu umożliwiające wymianę danych ze schowkiem oraz zaznaczenie całego tekstu.

4.	Interfejs
4.1	Podłączenie programu jako interfejsu
Program DOKUMENT może być interfejsem dla programu EWMAPA. Istnieje możliwość jego podłączenia jako:
•	interfejsu dla działek
•	interfejsu dla punktów
•	interfejsu dla warstw
•	interfejsu dla obiektów.
Podłączenia można dokonać w programie EWMAPA. W pierwszych trzech przypadkach należy wpisać odpowiednie dane w konfiguracji EWMAPY, w ostatnim przypadku (podłączenie do obiektu) należy dokonać modyfikacji pliku PLIKI.TXT w kartotece z obiektami.
Istnieje jednak znacznie prostszy sposób podłączenia interfejsu. Można tego dokonać bezpośrednio z programu DOKUMENT przy użyciu klawisza  
Po naciśnięciu tego klawisza, ukaże się specjalne okno umożliwiające wskazanie, w którym miejscu należy podłączyć interfejs. Jeżeli któraś z opcji jest nieaktywna, oznacza to, że interfejs jest już podłączony. Podłączenie następuje po naciśnięciu przycisku OK. Przycisk Anuluj umożliwia rezygnację z podłączenia. 
Ustawienie interfejsu dla działek, punktów i warstw dotyczy wszystkich baz danych. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy interfejs podłączany jest do obiektów. Po wyborze opcji Interfejs do obiektów ukazuje się specjalne drzewo, umożliwiające wybór kartoteki, w której znajdują się dane obiektowe. Drzewo wyświetlane jest w dwóch poziomach. Poziom pierwszy to nazwy dostępnych baz danych, poziom drugi to symboliczne nazwy kartotek z danymi (warstwami). W kartotece z warstwami powinny istnieć podstawowe zbiory obiektów, a zwłaszcza plik OPISY.TXT, który jest niezbędny do procesu konfiguracji.

Jeżeli zaznaczono opcję Interfejs do obiektów i wskazano kartotekę z danymi do obiektów, to po naciśnięciu klawisza OK ukaże się okno z dostępnymi kodami obiektów. Wyświetlane są tylko te kody obiektów, do których nie został jeszcze podłączony program DOKUMENT. Zadaniem użytkownika jest wskazanie, do których kodów należy podłączyć interfejs. Dokonujemy tego wskazując właściwy kod i naciskając przycisk oznaczony jako “‑>”. Przycisk “<-” umożliwia wykonanie operacji odwrotnej. Przenoszenie dużej ilości kodów można uprościć, zaznaczając kilka kodów. W tym celu posługujemy się myszą i klawiszami Shift i Ctrl.

Podłączenie interfejsu do działek, punktów i warstw jest możliwe pod warunkiem, że EWMAPA nie jest uruchomiona. Podłączenie jako interfejsu do obiektów jest możliwe, gdy obiekty w EWMAPIE nie są załączone.

4.2	Znaczenie typu kartoteki i kartoteki
Jeżeli program DOKUMENT ma być wykorzystywany jako interfejs, pola typu kartoteki i kartoteki mają specjalne znaczenie:
•	Dla działek typ kartoteki musi być literą  “D”, kartoteka jest numerem działki.
•	Dla punktów typ kartoteki musi być literą “P”, kartoteka jest numerem punktu.
•	Dla warstw typ kartoteki musi być literą “W”, kartoteka jest tekstem będącym napisem na warstwie.
•	Dla obiektów typ kartoteki musi być zgodny z kodem obiektu EWMAPY, a kartoteka jest identyfikatorem obiektu EWMAPY.
Z powyższego układu wynika, że kody obiektów EWMAPY nie mogą być: “D”, “P” lub “W”, gdyż te “pseudokody” zostały zarezerwowane dla działek, punktów i warstw.

4.3	Obsługa interfejsu
Obsługa interfejsu w EWMAPIE jest bardzo prosta. Dla działek, punktów i warstw należy na listwie z interfejsami:
•	wybrać odpowiedni interfejs: Dokument - działki, Dokument - punkty, Dokument - warstwy
•	nacisnąć przycisk uruchamiający interfejs
•	wskazać działkę, punkt lub tekst na warstwie.
Interfejs ma charakter interfejsu ciągłego, co oznacza, że po wskazaniu jednego obiektu możemy wskazywać następny. Podobnie wygląda obsługa interfejsu, gdy podłączony jest on do obiektów. W tym przypadku należy tylko uruchomić interfejs ciągły, a następnie wskazywać kolejne obiekty. Informacja graficzna i opisowa będzie pojawiać się automatycznie. Pierwsze wywołanie interfejsu wiąże się z koniecznością jego załadowania, co może potrwać kilka sekund.

Podczas obsługi programu jako interfejsu, nie istnieje możliwość dołączenia opisu i grafiki lub ich zmiany. Wszelkie zmiany na rysunku lub w tekście nie będą zapisane. Zmianie ulega także znaczenie przycisku , który umożliwia przeglądnięcie listy dokumentów dla aktualnej kartoteki i przejście do innego dokumentu.